หลายประเทศทั่วยุโรปกำลังเผชิญกับกระแสการประท้วงของคนหนุ่มสาวที่โกรธเคืองต่อค่าครองชีพที่พุ่งสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง และขาดความเชื่อมั่นในสถาบันดั้งเดิมต่างๆ

แม้ปัญหาเฉพาะถิ่นจะเป็นเชื้อเพลิงที่โหมกระแสความไม่พอใจ แต่การเคลื่อนไหวที่ดึงดูดผู้คนหลายแสนคนออกมาบนท้องถนนในฝรั่งเศส เบลเยียม สเปน อิตาลี และเยอรมนีในช่วงสุดสัปดาห์ที่ผ่านมานั้น ต่างมีรากเหง้ามาจากปัญหาที่เกิดขึ้นร่วมกันทั่วทั้งทวีป เช่น ราคาที่อยู่อาศัยที่สูงลิ่ว ค่าตอบแทนที่ต่ำ และวิกฤตสภาพภูมิอากาศ

โรงเรียนและมหาวิทยาลัยคือแถวหน้า
นักเรียนและนักศึกษาถือเป็นกลุ่มแนวหน้าในการประท้วงครั้งนี้

จุดเริ่มต้นเกิดขึ้นในช่วงกลางเดือนกันยายน เมื่อนักเรียนมัธยมปลายในฝรั่งเศสรวมตัวกันบนท้องถนนเพื่อเรียกร้องให้มีการปรับปรุงสิ่งอำนวยความสะดวกต่าง ๆ ให้ดีขึ้น รวมถึงเรียกร้องให้ยกเลิกระบบการรับเข้าศึกษาต่อในมหาวิทยาลัยที่ขาดความโปร่งใส

ซิลแวง บูลูค (Sylvain Boulouque) นักประวัติศาสตร์ด้านการเคลื่อนไหวทางสังคมกล่าวว่า "นี่เป็นการเคลื่อนไหวระดับยุโรป โดยมีฝรั่งเศสเป็นตัวจุดชนวน"

หลังจากการชุมนุมต่อเนื่องนานหลายสัปดาห์ การประท้วงในฝรั่งเศสเมื่อวันที่ 17 ตุลาคม มีผู้เข้าร่วมไม่ต่ำกว่า 550,000 คน แม้การชุมนุมส่วนใหญ่จะเป็นไปอย่างสงบ แต่ก็มีเหตุการณ์การปล้นสะดม การวางเพลิง และการปะทะกับเจ้าหน้าที่ตำรวจเกิดขึ้นแทรกเข้ามา

สี่วันต่อมาในกรีซ ผู้คนกว่า 10,000 คนได้รวมตัวกันในหลายเมือง โดยบางคนชูป้ายที่มีข้อความทั้งภาษากรีกและภาษาฝรั่งเศส

ฟิลิปอส อาร์เมน (Filippos Armen) นักศึกษาฟิสิกส์จากมหาวิทยาลัยอริสโตเติลแห่งเทสซาโลนิกิ หนึ่งในผู้ประท้วงกล่าวว่า "ปัญหาเหล่านี้เป็นปัญหาที่หลายประเทศในยุโรปเผชิญร่วมกัน"

เพราะ'ความไม่มั่นคง'
เจฟฟรีย์ เพลเยอร์ (Geoffrey Pleyers) นักสังคมวิทยาชาวเบลเยียมกล่าวว่า ผู้คนจำนวนมากทั่วทั้งทวีปกำลังเผชิญกับ "รูปแบบสังคมที่หมดพลังไปแล้ว"

ผู้เชี่ยวชาญด้านการเคลื่อนไหวทางสังคมจากมหาวิทยาลัยคาทอลิกแห่งลูแวง ผู้นี้กล่าวว่า "สิ่งที่พวกเขาได้รับเสนอให้มีเพียงแค่ 'งาน' ซึ่งสำหรับหลาย ๆ คนแล้ว งานเหล่านั้นกลับเป็นงานที่ขาดความมั่นคงอย่างยิ่ง" ในขณะเดียวกัน การศึกษาก็ไม่ได้เป็นหลักประกันถึงมาตรฐานการครองชีพในระดับเดียวกับที่คนรุ่นพ่อแม่เคยได้รับอีกต่อไป ทั้งนี้เป็นผลมาจากราคาที่อยู่อาศัยที่พุ่งสูงขึ้นและความเสี่ยงที่เกี่ยวข้องกับวิกฤตสภาพภูมิอากาศ

และเพราะค่าเช่าที่พุ่งสูงขึ้น
นักวิจัยกล่าวเสริมว่า ในการประท้วงหลายครั้ง เช่น ในสเปน โปรตุเกส และกรีซ ประเด็นเรื่องที่อยู่อาศัยถือเป็น "หัวใจสำคัญ" เนื่องจากมีความเชื่อมโยงโดยตรงกับอำนาจซื้อและ "ความเหลื่อมล้ำในการกระจายความมั่งคั่งที่ทวีความรุนแรงขึ้นเรื่อยๆ"

ในอีกด้านหนึ่ง มาเรียม มาร์ติเนซ-บาสคูนัน (Mariam Martinez-Bascunan) นักรัฐศาสตร์ให้ความเห็นว่า "ความไม่พอใจนั้นเกิดจากความไม่แน่นอนมากกว่าความยากจน"

อาจารย์จากมหาวิทยาลัยอิสระแห่งมาดริดท่านนี้ได้กล่าวกับสถานีโทรทัศน์ RTVE ของสเปน โดยชี้ให้เห็นถึง "ปรากฏการณ์ลุกลาม"จากภาพการประท้วงในฝรั่งเศส และภาพการตั้งค่ายพักแรมด้วยเต็นท์ของกลุ่มนักเคลื่อนไหวเพื่อสิทธิที่อยู่อาศัยในโปรตุเกส

คนรุ่นที่ถูก "เสียสละ"
สำหรับบูลูคแล้ว "คนหนุ่มสาวตระหนักดีถึงภาระหนี้สินและปัญหาสิ่งแวดล้อม" ที่คนรุ่นก่อนทิ้งไว้ให้ ส่งผลให้พวกเขารู้สึกราวกับว่าตนเองเป็น "ผู้ที่ถูกเสียสละ"

บูลูค ซึ่งเป็นอาจารย์ในระดับมัธยมศึกษาด้วยเช่นกัน ได้ชี้ให้เห็นถึงผลกระทบข้างเคียงที่คาดไม่ถึงจากการห้ามใช้โทรศัพท์มือถือในห้องเรียนของฝรั่งเศสว่า "นักเรียนเริ่มกลับมามีปฏิสัมพันธ์ทางสังคมกันอีกครั้ง และเมื่อเงยหน้าขึ้นมอง พวกเขาก็พบว่าสภาพความเป็นอยู่และการทำงานของตนเองนั้นเลวร้ายลงเพียงใด"

ในเยอรมนี ความเป็นไปได้ที่จะมีการนำระบบเกณฑ์ทหารกลับมาใช้อีกครั้งท่ามกลางสถานการณ์ตึงเครียดกับรัสเซีย ก็เป็นอีกปัจจัยที่ผลักดันให้คนหนุ่มสาวจำนวนมากเข้าร่วมการประท้วง

ในนามของความเหลื่อมล้ำ
การประท้วงของคนหนุ่มสาวได้สร้างแรงสั่นสะเทือนต่อสาธารณชนในวงกว้าง ในช่วงเวลาที่ยุโรปกำลังเตรียมตัวเข้าสู่การเลือกตั้งครั้งสำคัญหลายรายการ ทั้งในสเปน ฝรั่งเศส อิตาลี และกรีซ ในช่วงปีข้างหน้านี้

ในฝรั่งเศส กลุ่มนักเรียนได้เข้าร่วมกับขบวนการ "เสื้อกั๊กเหลือง" (Yellow Vests) ซึ่งเคยจัดการประท้วงเรื่องค่าครองชีพมาแล้วในช่วงปี 2018-2019 ส่วนในอิตาลี กลุ่มคนขับรถและเกษตรกรที่ไม่พอใจกับราคาน้ำมันเชื้อเพลิงที่พุ่งสูงขึ้น ก็ได้เข้าร่วมกับกลุ่มผู้ประท้วงที่เป็นคนหนุ่มสาวในการชุมนุมเมื่อวันศุกร์ที่ผ่านมา

เพลเยอร์สกล่าวว่า อีกหนึ่งความคับข้องใจร่วมกันคือความรู้สึกที่ว่าเสียงของพวกเขาไม่ได้รับการรับฟัง ซึ่งนำไปสู่ ​​"ระยะห่าง" และ "ความแปลกแยก" ที่เพิ่มมากขึ้นระหว่างประชาชนทั่วไปกับรัฐ นอกจากนี้ ยังมีความรู้สึกที่ว่าสังคมกลายเป็นสังคมที่ไม่เท่าเทียมและไม่ยุติธรรม

เพลเยอร์สกล่าวเสริมว่า "คนหนุ่มสาวที่พ่อแม่มีฐานะความเป็นอยู่ที่ดีก็จะมีชีวิตที่สะดวกสบายกว่า ในทางกลับกัน คนที่มาจากภูมิหลังที่ยากลำบากกว่ากลับต้องเผชิญกับชีวิตที่ยากลำบากยิ่งกว่ามากในปัจจุบัน"

Agence France-Presse

Photo - กลุ่มผู้ประท้วงจุดพลุควันภายหลังการชุมนุมที่จัดขึ้นโดยกลุ่ม "GenZ regelt!" การประท้วงในเยอรมนีได้รับแรงบันดาลใจมาจากความเคลื่อนไหวในลักษณะเดียวกันทั่วยุโรป อาทิ ในฝรั่งเศสและอิตาลี ซึ่งกลุ่มคนรุ่นใหม่ได้แสดงความไม่พอใจต่อกลุ่มชนชั้นนำทางการเมือง โดยกล่าวหาว่าบุคคลเหล่านี้เพิกเฉยต่อข้อกังวลของพวกเขา (Photo by RALF HIRSCHBERGER / AFP)