ในขณะเดียวกัน สยามได้บุกกัมพูชาเพื่อแย่งชิงอิทธิพล สงครามยืดเยื้อตั้งแต่ปี ค.ศ. 1834 ถึง ค.ศ. 1845 โดยไม่มีฝ่ายใดเป็นผู้ชนะอย่างเด็ดขาด สยามได้เปรียบในภาคตะวันตกเฉียงเหนือ ขณะที่เวียดนามปกครองทางอ้อมผ่านนักองค์เม็ญในภาคตะวันออกเฉียงใต้ 

อย่างไรก็ตาม สถานการณ์ยังคงไม่มั่นคง ส่วนหนึ่งเป็นเพราะพระเจ้ามิญ หมั่งได้ใช้ระบอบการปกครองแบบรัฐอาณานิคมที่เข้มงวดในกัมพูชา บังคับให้ชาวเขมรเปลี่ยนแปลงขนบธรรมเนียมและประเพณีให้สอดคล้องกับมาตรฐานของเวียดนาม นำไปสู่การก่อกบฏในกัมพูชาอย่างต่อเนื่อง

และด้วยท่าทีที่โอหังและดูแคลนขุนนางกัมพูชา ซึ่งสร้างความไม่พอใจอย่างมากในหมู่ประชาชน การปกครองพื้นที่ทางตะวันตกจึงทวีความยากลำบากยิ่งขึ้น ชาวกัมพูชาใช้เรื่องนี้เป็นข้ออ้างในการก่อกบฏและออกปล้นสะดมไปทั่ว เพื่อต่อต้านนโยบายการทำคนเขมรให้เป็นคนเวียดนามของราชสำนักเว้ ทางด้านนักองค์ด้วงซึ่งเป็นพระอนุชาของนักองค์จันได้ฉวยโอกาสนี้รวบรวมกำลังพลและเข้าแทรกแซงกิจการภายในของกัมพูชาโดยได้รับการสนับสนุนจากสยาม ส่งผลให้ขุนนางเวียดนามและกองกำลังเวียดนามในพื้นที่ทางตะวันตกต้องทำศึกอย่างต่อเนื่องและประสบความสูญเสียอย่างหนัก

ในปี ค.ศ. 1840 กองทัพสยามจำนวนหลายหมื่นนายได้รุกรานและเข้าตั้งค่ายอยู่ที่เมืองอุดงค์ อันเป็นดินแดนเขมรในการปกครองของเวียดนาม พระเจ้ามิญ หมั่งจึงมีพระบรมราชโองการให้แม่ทัพฝ่าม วัน เดี่ยน และเหงียน เตี๋ยน ลัม นำกำลังพลออกไปต้านทาน แต่ไม่ประสบผลสำเร็จ

จนกระทั่งถึงรัชสมัยของพระเจ้าเถี่ยว จิ จึงมีการค้นพบว่านักองค์แบนถูกกล่าวหาอย่างไม่เป็นธรรม นอกจากนี้ ในช่วงปลายรัชสมัยของพระเจ้ามิญ หมั่ง มีขุนนางเวียดนามคนหนึ่ง คือ เล กวาง เหวียน ผู้รักษาการตำแหน่งเจ้าเมืองห่าเตียนได้สกัดจดหมายฉบับหนึ่งจากฝ่ายกัมพูชา ซึ่งระบุว่าพวกเขากำลังถูกกดขี่โดยแม่ทัพเวียดนามที่ปกครองเจิ๊น เต็ย คือ เจือง มิญ ซ่างและถูกเจ้าหน้าที่รังวัดที่ดินคุกคามในเรื่องการจัดซื้อทองคำ อีกทั้งพวกเขายังไม่ยอมรับข้อเรียกร้องของแม่ทัพเจิ๊น เต็ยที่ต้องการจะแต่งงานกับนักองค์เม็ญอีกด้วย

ในหนังสือพงศาวดารอันแท้จริงแห่งด่าย นาม (Đại Nam thực lục, Đệ nhị kỷ - quyển CCXIX - 219) เล่าตอนนี้ไว้ว่า เจิ่น วัน เจี่ยน หัวหน้าสำนักงานดูแลตราประทับประจำกระทรวงมหาดไทย ได้ยื่นหนังสือทูลเกล้าฯ ถวายรายงานระบุว่า ความไม่สงบที่ก่อตัวขึ้นจากกลุ่มโจรในพื้นที่เจิ๊น เต็ย (พนมเปญ) นั้น มีสาเหตุมาจากการบริหารและการปราบปรามที่ไม่เหมาะสมของเหล่าขุนนาง โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ขุนนางที่ได้รับแต่งตั้งบางคน เช่น หวู แฮ่ง เจ้าเมืองห่าย เต็ย (เมืองโพธิสัตว์) ได้รีดไถสินบนจากผู้นำท้องถิ่นและบังคับเอาบุตรสาวของราษฎรที่เพิ่งยอมสวามิภักดิ์มาเป็นทาสรับใช้ในบ้าน ในขณะที่ เล บ๋า ฮุ่ง เจ้าเมืองจุง ห่า ได้ผูกขาดทรัพยากรน้ำเพื่อแสวงหาผลประโยชน์ ตั้งด่านตรวจโดยพลการ และเรียกเก็บส่วยจากเรือสินค้า นอกจากนี้ ราษฎรและทหารจากเขตเมืองหลวงยังอาศัยสถานะของตนข่มเหงรังแกชนพื้นเมืองและก่อการละเมิดต่างๆ ซึ่งเป็นชนวนเหตุให้เกิดความวุ่นวายขึ้น จักรพรรดิมีพระราชดำรัสว่า "ในยามที่ภารกิจปราบปรามความไม่สงบกำลังดำเนินอยู่ การจะเริ่มกระบวนการสอบสวนขนานใหญ่อาจไม่สะดวกนัก ทว่าเมื่อมีการระบุตัวบุคคลและเหตุการณ์ที่แน่ชัดแล้ว การปล่อยปละละเลยไม่จัดการย่อมบั่นทอนความยำเกรงต่อกฎหมายและมาตรการป้องปรามการกระทำผิด ดังนั้น จึงให้ถอดถอน หวู แฮ่ง และ เล บ๋า ฮุ่ง ออกจากตำแหน่งและควบคุมตัวไว้ทันที พร้อมทั้งมอบหมายให้ สวน อ่วน และ ก่าว หืว สึกรับผิดชอบการสอบสวนคดีดังกล่าวอย่างละเอียดรอบคอบและเข้มงวด" ต่อมา ขุนนางทั้งสองถูกส่งตัวไปรับราชการเป็นทหารในพื้นที่เจิ๊น เต็ย

การเข้ายึดครองนครเจิ๊น เต็ยหรือพนมเปญประกอบกับนโยบายที่ไม่ได้รับความนิยมของราชสำนักเว้ในกัมพูชา ได้กลายเป็นภาระหนักของบ้านเมือง ส่งผลให้เกิดความสูญเสียทั้งกำลังพลและเสบียง

ในฤดูร้อน เดือนเมษายน ค.ศ. 1841 ปีแรกในรัชสมัยของพระเจ้าเถี่ยว จิ ราชสำนักได้มีคำสั่งให้รื้อถอนป้อมปราการในเขตปกครองกวางเบียนและอำเภอขายเบียน 

จากนั้นราชสำนักได้หารือเกี่ยวกับสถานการณ์ในเขตเจิ๊น เต็ย ซึ่งกองทัพของเหงียนได้ประจำการอยู่เป็นเวลานานและถูกกองกำลังสยามกับกัมพูชาปิดล้อม แม้จะมีการอนุญาตให้นักองค์อิ่มและนักองค์เม็ญเดินทางกลับประเทศเพื่อเกลี้ยกล่อมชาวกัมพูชา แต่ก็ไม่ประสบผลสำเร็จ บรรดาขุนนางในเจินเต็ยจึงเสนอให้ถอนกำลังเวียดนามกลับไปยังอาน ซางซึ่งขุนนางในราชสำนักเว้ก็เห็นพ้องด้วย โดยมีความเห็นว่า "การถอนทัพกลับไปยังอัน ซางเป็นการชั่วคราวเพื่อเสริมความมั่นคงให้แก่แนวชายแดนหลักนั้นเป็นทางเลือกที่ดีกว่า จากนั้นจึงค่อยดำเนินการตามสถานการณ์ การรอคอยจังหวะเวลาที่เหมาะสมถือเป็นหนทางที่ดีที่สุด อย่างไรก็ตาม ในระหว่างการถอนทัพ เหล่าข้าหลวงและแม่ทัพต้องรักษาความสงบเยือกเย็น จัดแบ่งกำลังพลเพื่อประจำการรักษาพื้นที่ และจัดสรรที่ดินให้แก่นักองค์อิ่ม, หง็อก เวิน (นักองค์เม็ญ), หง็อก ทู  (นักองค์เภา), นักองค์สงวน รวมถึงชาวกิง (ชาวเวียดนาม) และชาวโท้ (ในที่นี้อาจหมายถึงคนเขมรท้องถิ่น) ได้อยู่อาศัยอย่างสงบสุข ส่วนช้างศึกนั้น หากไม่สามารถนำกลับมาได้ ก็ควรฆ่าเพื่อนำเนื้อมาเป็นเสบียงเลี้ยงกองทัพ" 

ในเดือนกันยายน ค.ศ. 1841 พระเจ้าเถี่ยว จิ ทรงเห็นชอบและมีพระบรมราชโองการให้กองทัพไดนามถอยกลับมาตั้งรับที่เมืองอาน ซาง 

การถอนทัพออกจากพนมเปญและเขมรตอนใต้ครั้งนี้คือความพ่ายแพ้ของเวียดนามต่อกองทัพสยามที่เข้ามาช่วยกอบกู้สถานการณ์ในกัมพูชา และถือเป็นความอัปยศครั้งใหญ่ของขุนนางและแม่ทัพเวียดนามที่ยึดอำนาจในดินแดนนี้ไว้และทำการย่ำยีดินแดนเขมรอย่างหนัก บันทึกประวัติศาสตร์ของเวียดนามได้กล่าวไว้ว่า 

"ในเดือนที่เก้า กองกำลังที่ประจำการอยู่ที่เจิ๊นเต็ยได้ถอนกำลังกลับไปประจำการที่จังหวัดอานซาง ในวันเดียวกันนั้นเอง เจือง มิญ ซ่าง ก็ถึงแก่อสัญกรรม ก่อนหน้านี้ ซ่างมีบทบาทสำคัญที่สุดในการบริหารจัดการและการพัฒนาพื้นที่เจิ๊นเต็ย ทว่าเมื่อต้องถอนกำลังกลับมา เขากลับตกอยู่ในห้วงแห่งความขมขื่นและรู้สึกอัปยศอดสู เขาอ้างอาการป่วยเพื่อหลีกเลี่ยงการพบปะกับนายทหารคนอื่นๆ และเสียชีวิตในเวลาไม่นานหลังจากเดินทางมาถึงอานซาง ต่อมา ฝ่าม วัน เดี่ยน และเหงียน กง จื๋อ ได้รายงานสถานการณ์เกี่ยวกับการเจ็บป่วยและการเสียชีวิตของเขาให้ราชสำนักรับทราบ เมื่อทราบข่าวการเสียชีวิตของซ่าง องค์กษัตริย์จึงมีพระบรมราชโองการว่า: "ซ่างแบกรับภาระหน้าที่อันหนักอึ้ง ทว่าด้วยวิธีการปกครองราษฎรและการรับมือข้าศึกที่ไม่เหมาะสม ทำให้ชนเผ่าท้องถิ่นก่อกบฏ ราชสำนักจำต้องส่งกองทัพไปปราบปรามแต่การศึกกลับยืดเยื้อหาข้อยุติไม่ได้ ทั้งที่ได้มีคำสั่งไปยังกระทรวงที่เกี่ยวข้องให้พิจารณาความผิดของเขาอย่างเคร่งครัดแล้ว แต่คาดไม่ถึงว่าในขณะที่กองทัพหลักเดินทางกลับมา เขาได้ล้มป่วยและเสียชีวิตลง ข้าพเจ้าตระหนักว่าในอดีตขณะดำรงตำแหน่งที่ปรึกษาฝ่ายการทหาร ซ่างได้สร้างความหวาดหวั่นแก่กลุ่มกบฏในเมืองเบียน ฮว่า และหวิญ ลองอีกทั้งยังสามารถเอาชนะกองทัพสยามที่ ถ่วน ก่างได้ ความดีความชอบของเขานั้นเป็นที่ประจักษ์และสมควรได้รับการจารึกไว้ในศิลา จึงมีพระบรมราชโองการให้ถอดถอนบรรดาศักดิ์ 'แม่ทัพแห่งเจิ่นเต็ยภายหลังการเสียชีวิตเพื่อแสดงถึงความรับผิดชอบต่อความผิดพลาดดังกล่าว อย่างไรก็ตาม ด้วยพระเมตตาธิคุณ จึงให้จัดสรรเงินช่วยเหลือสำหรับพิธีศพตามเกณฑ์ของตำแหน่ง 'มหาบัณฑิต' นอกจากนี้ ยังพระราชทานผ้าแพรจีน 5 พับ ผ้าโปร่งสี 5 พับ ผ้าไหม 20 พับ ผ้าฝ้าย 30 พับ และเงินตราจำนวน 1,000 กวน พร้อมทั้งยกเว้นการดำเนินคดีความผิดย้อนหลัง"

การปฏิบัติต่อเจือง มิญ ซ่างของราชสำนักเว้แสดงถึงความไม่พอใจที่เสียดินแดนเขมรไป แต่ก็ยังต้องแบ่งรับแบ่งสู้กับความดีความชอบในอดีตของเขาที่รับมือกับกองทัพสยามได้

กระนั้นก็ตาม เมื่อสบโอกาสในขณะที่กัมพูชาขาดการป้องกัน พระมหากษัตริย์แห่งสยามจึงทรงสถาปนาพระองค์ด้วง ขึ้นเป็นกษัตริย์แห่งกัมพูชา ความขัดแย้งยังคงยืดเยื้อโดยกองกำลังของเวียดนามและสยามต่างสู้รบกันต่อเนื่องตั้งแต่ปี ค.ศ. 1841 ถึง ค.ศ. 1845 

กระทั่งในปี ค.ศ. 1845 ราชสำนักเว้และราชสำนักกรุงเทพฯ ได้ตกลงที่จะร่วมกันคุ้มครองกัมพูชาและรับเครื่องราชบรรณาการจากพระองค์ด้วงพร้อมกันทั้งสองประเทศ

พร้อมกันนั้นราชสำนักสยามก็ทำการช่วยฟื้นฟูศิลปวัฒนธรรมของไทยในดินแดนกัมพูชาอีกครั้งหลังจากเกือบจะต้องการเป็นเวียดนามกันไปแล้ว

ในยุคสมัยใหม่ นักประวัติเวียดนามได้ประเมินการยึดครองกัมพูชาของราชวงศ์เหงียนเอาไว้ว่า ขุนเวียดนามที่เข้าไปในกัมพูชากระทำการโหดร้ายและก่อความผิดพลาดไว้มากมาย นักประวัติศาสตร์ เจิ่น จ่อง กิม (Trần Trọng Kim) ได้เขียนไว้ว่า

"นั่นเป็นเพราะคนของเรา (ชาวเวียดนาม) ไม่รู้จักปกป้องผู้ที่อ่อนแอกว่า แต่กลับใช้ความโลภและความโหดร้ายเข้ากดขี่ผู้อื่น (กัมพูชา) ส่งผลให้ต้องสูญเสียเสบียงและยุทโธปกรณ์ ทั้งยังทำให้เหล่าแม่ทัพและทหารต้องอ่อนล้าหมดแรง และนำไปสู่ความหายนะ ซึ่งถือเป็นความสูญเสียอย่างแท้จริงสำหรับประเทศของเรา"

นักประวัติศาสตร์ ฝ่าม วัน เซิน (Phạm Văn Sơn) ได้ให้ความเห็นไว้ว่า

"น่าเสียดายที่ภายหลังชัยชนะในปี ค.ศ. 1834 เวียดนามกลับต้องสูญเสียการควบคุมเจ๊น เต็ยไป อันเนื่องมาจากการขาดแคลนขุนนางที่มีความสามารถและซื่อสัตย์สุจริต ซึ่งถือเป็นความอัปยศของราชสำนักในยุคนั้น เหตุการณ์นี้พิสูจน์ให้เห็นอย่างชัดเจนว่าแนวทางการเมืองของพระเจ้ามิญ หมั่ง นั้นย่ำแย่ อีกทั้งเหล่าขุนนางยังไร้ซึ่งความสามารถและขาดคุณธรรมอย่างแท้จริง ความล้มเหลวของคนเหล่านี้ส่งผลให้บ้านเมืองต้องสูญเสียทั้งกำลังพล ทรัพย์สิน และชีวิตของผู้คนไปเป็นจำนวนมาก"

แต่ความจริงก็คือ คนเขมรนั้นเกลียดชังการถูกทำให้เป็นเวียดนามอย่างยิ่งจึงก่อการขึ้นมาและเรียกร้องหากองทัพสยาม และในที่สุดสยามก็เข้ามาทำให้คนเขมรรับวัฒนธรรมสยามและอยู่อย่างปกติสุขหลังจากตกลงสันติภาพกับเวียดนามได้

โดยทีมข่าวต่างประเทศ The Better