'มะเร็ง'นิดเดียวฆ่าคนได้ฉันใด 'ทุนนอกรีต'ไม่กี่รายก็ทำลายมิตรภาพจีน-ไทยได้ฉันนั้น

'มะเร็ง'นิดเดียวฆ่าคนได้ฉันใด 'ทุนนอกรีต'ไม่กี่รายก็ทำลายมิตรภาพจีน-ไทยได้ฉันนั้น


หลังจากที่นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีของไทย และโดนัลด์ ทรัมป์ ประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกา ได้ร่วมลงนามแถลงการณ์ร่วมว่าด้วยความตกลงการค้าต่างตอบแทนระหว่างไทยและสหรัฐฯ ผมได้อ่านความเห็นของคนไทยเกี่ยวกับข่าวนี้ในโซเชียลมีเดีย

บางคนตั้งคำถามว่า "มันคุ้มไหม?" "อเมริกันได้อะไร? และ "ไทยเสียอะไร? คำถามพวกนี้ไม่เพียงมีอยู่ในใจชาวโชเชียล แม้แต่นักวิเคราะห์มืออาชีพก็สงสัยด้วย

แต่ท่ามกลางความสงสัยว่า "ไทยน่าจะเสียเปรียบเข้าอย่างจัง" (ซึ่งผมเองก็คิดเช่นนั้น) กลับมีความเห็นจำนวนหนึ่งที่บอกว่า "ก็ยังดีกว่าค้าขายกับจีน" และ "จีนดีแต่เอาเปรียบไทย" " และ "สหรัฐฯ เป็นมหามิตรเก่าแก่ของไทย" 

ไอ้เราองมหามิตรนี่ผมไม่เถียงหรอกครับ ในแง่ของสนธิสัญญาความมั่นคงไทยกับสหรัฐฯ ก็ยังเป็นพันธมิตรกัน

แต่ความคิดที่ว่า "ให้อเมริกันเอาเปรียบไทยก็ยังดีกว่าค้าขายกับจีน" มันไม่ได้เกิดขึ้นมาลอยๆ 

ถึงขนาดที่คนไทยยอมให้อเมริกันขุดเลือดขุดเนื้อ ก็ยังดีกว่าทำธุรกิจกับจีน ต้อนรับทุนจีน และมีจีนเป็นเพื่อน ผมเห็นว่านี่เป็นลางวิบัติของความสัมพันธ์ไทยและจีนแล้ว

ทำไมคนไทยถึงคิดแบบนี้? ผมเห็นว่ามันไม่ใช่อคติดั้งเดิมที่รังเกียจจีนและนิยมฝรั่ง แต่เกิดจากการกระทำของ 'จีนบางคน' ในประเทศไทยและเพื่อนบ้าน ซึ่งแม้จะเป็นจำนวนน้อย แต่แรงสั่นสะเทือนของมันรุนแรงมาก

ไม่ต้องสาธยายว่ามีอะไรบ้าง เอาแค่ตอนนี้ก็เพราะ คือปัญหาโรงงานที่ขนขยะจากจีนเข้ามา โรงงานคนจีนใน EEC ที่ปล่อยสารพิษลงแหล่งน้ำ และการทำเหมือนเถื่อนของคนจีนในเมียนมาจนแม่น้ำสายและแม่น้ำกกรวมถึงแม่น้ำโขงต้องเป็นพิษ

แค่ปัญหาเฉพาะหน้านี้เท่านั้น ความไม่พอใจของคนไทยต่อจีนสูงอย่างที่ผมไม่เคยพบเห็นมาก่อน สูงกว่าตอนที่ตึก สตง. ถล่มลงเสียอีก

ผมจึงนิ่งนอนใจไม่ได้ เพราะรัฐบาลนิ่งนอนใจเสียแล้ว หากปล่อยไว้แบบนี้เท่ากับทุบหม้อข้าวตัวเอง เพราะทุนจากจีนเข้ามาช่วยขับเคลื่อนเศรษฐกิจของเราอย่างมาก แต่เพราะรัฐปล่อยปละละเลยให้ทุนบางกลุ่ม "ไม่เห็นหัวคนไทย" ทำการย่ำยีแผ่นดินไทย 

ทุนพวกนี้ไม่ถึงกับเป็น 'ทุนเทา' เพราะเข้ามาถูกกฎหมาย อย่างเหมืองในเมียนมานั้นไม่ได้ผิดกฎหมายไทย แต่การดำเนินการอย่างไร้จริยธรรมของมันทำร้ายคนไทยอย่างจัง ดังนั้น นี่จึงเป็นเรื่องของการใช้ 'ช่องโหว่' เพื่อเป็นขาวเป็นดำ

ตอนนี้ทางจีนเองก็แสดงความไม่สบายใจที่ไทยเรียก 'จีนเทา' เราจึงเปลี่ยนมาเรียก 'ทุนเทา' แต่หลายกรณีทุนที่เขามาในไทยมันไม่ได้ 'เทา' ไม่ได้ตั้งใจมาเป็นทำเรื่องผิดกฎหมายอย่างเปิดเผย เพียงแต่มาถึงไทยแล้วกลับไม่ทำตามกฎหมาย ไม่สนใจสวัสดิภาพของคนท้องถิ่น และยังพัวพันเรื่องสินบนกับการเจ้าหน้าที่บ้านเมือง

ทุนพวกนี้ผมขอเรียกว่า 'ทุนนอกรีต' ก็เพราะทำนอกรีตนอกรอย แม้เผินๆ จะไม่ผิดกฎหมาย แต่บั่นทอนคุณภาพชีวิตของคนไทย เช่น โรงงานแยกขยะที่เอาสารพิษมากองไว้ในไทย และโรงงานชุ่ยๆ ที่ปล่อยสารพิษสู่แหล่งน้ำในไทย

พวกนี้มีน้อยมากเมื่อเทียบกับการลงทุนจาก 'ทุนจีนคุณภาพ'

ผมเองไปเห็นกับตาแถลถามด้วยปากตัวเองมาแล้วว่า 'ทุนจีนคุณภาพ' ในพื้นที่ EEC นั้นจ้างคนไทยเท่าไร มีส่วนกระตุ้นศรษฐกิจไทยเพียงใด ผมได้ข้อมูลมาแล้วยังตกใจว่าบริษัทจากจีนจ้างคนไทยหลายพัน บางทีเหยียบหมื่นคน และยังมีส่วนถ่ายทอดเทคโนโลยี เป็นตัวปั๊มชีพจรให้ทุนไทยไหลเวียน เพราะเศรษฐกิจตอนนี้ถ้าไม่ได้ FDI หรือทุนต่างชาติ "ซี้" ไปนานแล้วครับ

แต่พอมีเรื่อง 'ทุนนอกรีต' ในพื้นที่ EEC ก็ดี ตามชายแดนไทยก็ดี หรือในประเทศเพื่อนบ้านไทยก็ดี ก่อเหตุต่างๆ นานา คนไทยจะด่าเหมารวมว่า "ทุนจีนมันชั่วร้าย" "จีนมันเอาเปรียบเรา" และ "จีนไม่มีดีเอาเลย"

เพราะคนไทยก็ละเอียดอ่อนกับเรื่อง "ถูกเอาเปรียบ" ต่างจากการถูกพวกสแกมเมอร์ที่ทำร้ายคนไทยเหมือนกัน เพียงแต่คนไทยยังรู้สึกว่า "การถูกหลอกแบบนั้นมันไม่บ่อยพอๆ กับถูกหวย" ขณะที่ผืนนาไร่และสายน้ำอันเป็นรากเหกง้าชีวิตคนไทยถูกทำลายนั้น "ยอมให้เกิดขึ้นไม่ได้" 

อีกประการก็คือ ประเทศไทยเปิดรับการลงทุนจากประเทศต่างๆ มานานกว่าครึ่งศตวรรษ ย่อมมีปัญหากระทบกระทั่งกับทุนต่างชาติแบบนี้เช่นกัน เพียงแต่ในยุคนั้นไม่มีโซเชียลมีเดีย ไม่มีภาคประชาชน และข้าราชการกับรัฐบาลสั่งให้ประชาชนหุบปาก

แต่ตอนนี้ทุกคนพูดได้เต็มปาก และวิจารณ์ได้เต็มที่ เข้าถึงข้อมูลและจริงและเท็จกันทั่วไป ความรู้สึกไม่ดีจึงห้ามปรามไม่ได้ด้วยวิธีการเดิมๆ หรือทำเป็นเรื่องเล็กได้อีกต่อไปแล้ว 

เหมือนที่เวลาคนวิจารณ์รัฐบาลว่ายอมเสียค่าโง่ให้กับสหรัฐฯ แต่คุณอนุทินกลับบอกส่งๆ ว่า "เราก็กรวดน้ำไปให้เขาเถอะครับ เข้าไม่เข้าใจ"

นี่คือการด้อยค่าเสียงวิจารณ์เชิงสร้างสรรค์ ผลที่จะตามมาคือการทำลายตัวเองไปทีละน้อย

นั่นเป็นเรื่องของรัฐยาลไทยที่มั่นอกมั่นใจว่า "ใครก็ล้มข้าไม่ได้" แต่ไม่มีใครอยู่ค้ำฟ้าหรอกครับ มีก็แต่ว่าจะลงเงียบๆ แบบงามสง่า หรือล้มดังโครมแบบช้างตายก็แค่นั้น

เรื่องทุนจีนเองก็อีหรอบเดียวกันนั่นแหละครับ เกิดจากการมองข้ามว่าเป็นเรื่องเล็กๆ 

แต่ถ้าปล่อยให้เป็นแบบนี้ต่อไป ความรู้สึกด้านลบของคนไทยต่อทุนจีนก็จะยิ่งรุนแรงขึ้น บางทีมันอาจล้มรัฐบาลได้ด้วยซ้ำ บางทีรัฐบาลใหม่อาจจะไม่เป็นมิตรกับจีนเข้าไปอีก และบางทีนานวันเข้า 'ทุนจีนคุณภาพ' ก็จะไม่กล้าเข้ามา เพราะบรรยากาศการลงทุนไม่เป็นมิตร 

ถึงตอนนั้นเศรษฐกิจไทยก็จะ "ซี้แหงแก๋" เข้าจริงๆ

แม้ 'ทุนจีนคุณภาพ' จะมีคุณูปการต่อเศรษฐกิจไทยอย่างหนักหน่วง แต่ความชั่วร้ายของ 'ทุนนอกรีต' เพียงไม่กี่รายทำให้คุณูปการของทุนดีถูกมองข้ามไปจนหมด รวมการที่คนไทยไม่มีความรู้เรื่องการทำงานของทุนดีๆ ด้วย เพราะเสพข่าวทุนชั่วมันเร้าใจกว่า

สิ่งที่เกิดขึ้นนี้ผมเห็นว่ามันไม่ต่างอะไรกับ 'มะเร็ง' 

มะเร็งนั้นแม้ก้อนมันจะนิดเดียว บางตัวไม่ใหญ่ไปกว่าไฝก้อนหนึ่ง แต่มันมีฤทธิ์เดชขนาดทำให้คนตายได้

เช่นกัน 'ทุนนอกรีต' แม้จะมีจำนวนไม่มาก แต่ความร้ายกาจของมันถึงขนาดทำให้ทุนดีๆ ถูกมองข้ามจนหมด เหมือนกับว่า ประเทศไทยเราเป็นร่างกายร่างหนึ่ง มีทุนดีเข้ามาหล่อเลี้ยงร่างกายไม่หยุดและให้โภชนาการดีๆ แก่ร่างกายนั้น แต่พอมีมะเร็งก้อนจิ๋วก้อนหนึ่งเกิดขึ้น ร่างกายก็รวนไปหมด จนกระทั่งจะยัดโภชนาหารอะไรเข้าไป ร่างกายไม่เพียงไม่รับ แต่ยังกลายเป็นโทษไปด้วย

ทุนชั่วร้ายพวกนั้นเป็นเหมือนมะเร็งแบบนี้แหละครับ

ดังนั้น หากผู้ใหญ่ของบ้านเมืองเราและบ้านเมืองจีน พยายาม "มองข้าม" ทุนร้ายตัวเล็กๆ พวกนี้ แล้วโฟกัสที่ทุนใหญ่ที่ดีๆ เท่านั้น ผมเกรงว่า จะเป็นการ "ปล่อยมะเร็งให้แพร่กระจาย" ในอีกไม่นานมันก็จะกัดกินเรือนร่างที่เป็นที่อาศัยของมันจนพัง

ร่างกายที่พังนั้นไม่ใช่แค่เมืองไทย แต่รวมถึงความสัมพันธ์ระหว่างจีนกับไทยด้วย ซึ่งจะเป็นสิ่งแรกที่ฉิบหายวายวอดก่อนใคร

ความสัมพันธ์ระหว่างจีนและไทยไม่ใช่แค่พูดกันปาวๆ ว่า "จีนไทยใช่อื่นใด พี่น้องกัน" เพราะนี่เป็นแค่ fomality หรือการพูดเป็นพิธี ในทางปฏิบัติแล้ว โดยเฉพาะในทางเศรษฐกิจ ไทยและจีนเป็น "เรือนร่างเดียวกัน" ไปแล้ว ต่างพึ่งพาอาศัยกันจนแยกจากกันไม่ได้ 

ดังนั้น เมื่อร่างไทยเป็นมะเร็ง ร่างจีนก็จะถูกมะเร็งกินไปด้วย 

แต่ยังดีตรงที่ ไอ้มะเร็งตัวนี้มีแต่คนเกลียดมัน ทางการจีนๆไม่เอาพวกมันเลย ทางการจีนได้กำชับนักลงทุนจีนในไทยมาตลอด (และผมก็ได้ยินมากับหูหลายต่อหลายครั้ง) ให้ปฏิบัติตามกฎระเบียบของไทยอย่างเคร่งครัด อย่าได้ก่อความวุ่นวายต่อประเทศไทยและคนไทย ซึ่งทุนดีๆ เขาก็ทำตามทั้งนั้น

แต่พวกนอกคอกมันก็มี ก็คือพวกทุนมะเร็งเหล่านั้น ซึ่งไม่ได้ยำเกรงทางการจีนเอาเลย เพราะพวกมันซื้อ "อำนาจบาตรใหญ่" ด้วยเงินจากบางคนในไทยที่ขายประเทศแลกเงินนั่นเอง ดังนั้น 'ทุนนอกรีต' พวกนี้จึงไม่กลัวที่จะทำชั่วในไทย เพราะเจ้าหน้าที่บ้านเมืองไทยเปิดทางให้พวกมันทำ

แต่พวกนี้ไม่กล้าทำแบบเดียวกันในจีน ยิ่งถ้าถูกเจ้าหน้าที่จีนกวดขันก็จะกลัวตัวสั่นเหมือนลูกหมาตกน้ำ อย่างที่เจ้าหน้าที่ไทยบางคนเล่าว่า พวก 'ทุนเทา' จากจีนนั้นอยู่ในไทยทำกร่างไปหมด ไม่เกรงกลัวตำรวจและทางการไทย พอจะถูกดำเนินคดี (โดยเจ้าหน้าที่ไทยที่รักบ้านรักเมือง) พวกนี้ก็จะมีทางสะดวกให้หนีออกจากไทยไปง่ายๆ 

แต่พอพวกนี้อยู่ต่อหน้าเจ้าหน้าจีน (ที่มาประสานงานในไทย) กลับจะสงบเสงี่ยมเจียมตัว ไม่กล้ากระทั่งหายใจดังๆ 

แบบนี้ก็ชัดแล้วว่า "คนไทยกันเอง" สนับสนุนให้พวกนอกรีตจากจีนทำนอกรีตนอกรอย 

แล้วพวกนี้จีนยังไม่เอาไว้ แต่ไทยกลับเลี้ยงไว้ มันไม่ต่างอะไรกับที่จีนทิ้งขยะมีพิษแบบไม่มีเยื่อใย แล้วไทยดันไปนำเข้าขยะพิษพวกนั้นมากอดเอาไว้นั่นแหละครับ

แต่หากรัฐบาลไทยจะไม่เอาพวกนี้ไว้ ผมขอเสนอให้เพียงแค่เชิญเจ้าหน้าที่จีนมา "ประสานงาน" โดยกำหนดเป้าหมายร่วมกันว่า "ทุนจีนต้องอยู่ในสายตารัฐบาลทั้งไทยและจีน" ผมเชื่อว่าทุกอย่างก็จะง่ายขึ้น

เพียงแต่อย่าปล่อยให้เจ้าหน้าที่เล็กๆ ไม่กี่คนขายชาติขายแผ่นดินให้เงินเทา หรือรัฐบาลไทยปล่อยปละละเลยทุนนอกรีตว่า "พวกตัวเล็กตัวน้อย" เพราะความเล็กน้อยของมันอาจเป็แค่ทางกายภาพ แต่เรี่ยวแรงในการทำลายล้างของพวกมันสูงมาก

ทุนร้ายตัวเล็กๆ กับเจ้าหน้าที่บ้านเมืองไม่กี่คน มีพลังในการทำลายรุนแรงเพราะมีตัวแปรที่เข้มข้นอยู่ตัวหนึ่ง คือ "นิสัยของคนไทย"

ช่วงนี้มี 'มีม' อยู่คำหนึ่งที่คนไทยเล่นกันบ่อยๆ คือ "คนไทยแปลว่าอิสระ" ซึ่งใช้อธิบายสถานการณ์ที่คนไทยทำอะไรก็ได้ไม่แคร์ผลลัพธ์ ทำตัวชิลๆ ไม่ซีเรียสกับสถานการณ์ร้ายแรง หรือคนไทยชอบมีจินตนาการสูงในการเล่นและใช้ชีวิต

แต่คำว่า "คนไทยแปลว่าอิสระ" มันมีนัยใต้บรรทัดตรงที่ "คนไทยสนใจเหตุและผลน้อยกว่าการทำตามใจ" ซึ่งแปลอีกอย่างก็คือคนไทยเอาอารมณ์เป็นที่ตั้ง

ตอนนี้คนไทย "อารมณ์เสีย" กับจีนและทุนจีนเป็นอย่างมาก ต่อให้ชักแม่น้ำทั้งห้ามาอธิบายก็ไม่ฟัง เพราะใจเชื่อไปตามอามรมณ์แล้วว่า "จีนเอาเปรียบไทย"

ดังนั้น อย่าให้เกิดเรื่องแบบนี้เป็นดีที่สุด หรือถ้าเกิดเรื่องขึ้นมาก็ต้องรีบ "ฆ่าเชื้อมะเร็งโดยเร็ว" เพราะหากปล่อยให้ลุกลามจนขึ้นสมองคนไทยต่อให้อธิบายจนปากเปียกปากแฉะ คนไทยก็ไม่พร้อมจะรับฟัง ถึงขนาดคิดเลอะเทอะไปอย่างที่ผมบอกตอนต้นว่า "อเมริกา (ที่เอาเปรียบไทยขั้นสุด) ก็ยังดีกว่าจีน" 

ร้ายแรงหรือยังล่ะครับ?

บทความทัศนะโดย กรกิจ ดิษฐาน ผู้ช่วยบรรณาธิการบริหาร และบรรณาธิการข่าวต่างประเทศ The Better 

Photo - เจ้าหน้าที่ตำรวจไทยควบคุมตัว เสอจื้อเจียง (She Zhijiang) นักธุรกิจชาวจีน ออกจากสถานีตำรวจท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ ในกรุงเทพมหานคร เมื่อวันที่ 12 พฤศจิกายน 2025 ก่อนที่จะมีการส่งตัวเขาในฐานะผู้ร้ายข้ามแดนกลับไปยังประเทศจีน (Photo by CHANAKARN LAOSARAKHAM / AFP)
 

TAGS: #จีน #ทุนเทา #EEC