1. การล่มสลายของธนาคารที่ฉุดให้ปารากวัยเข้าสู่ความวุ่นวายทางการเมือง
วิกฤตการณ์ธนาคารในปารากวัยปะทุขึ้นในช่วงต้นเดือนพฤศจิกายน 2026 หลังจากการล่มสลายของธนาคาร Ueno (Ueno Bank) ซึ่งเป็นหนึ่งในสถาบันการเงินดิจิทัลที่ใหญ่ที่สุดของประเทศ การที่ธนาคารกลางปารากวัยตัดสินใจเข้าควบคุมกิจการเพื่อแก้ไขปัญหาในวันที่ 3 พฤศจิกายน ได้ก่อให้เกิดภาวะช็อกทางการเงินไปทั่วประเทศ ส่งผลให้ลูกค้าเกือบ 3 ล้านรายไม่สามารถเข้าถึงเงินฝากของตนได้ ในประเทศที่มีประชากรประมาณ 6.5 ล้านคน เหตุการณ์นี้ส่งผลกระทบต่อประชาชนจำนวนมหาศาล และลุกลามจากปัญหาในภาคธนาคารกลายเป็นวิกฤตการณ์ทางการเมืองระดับชาติอย่างรวดเร็ว จนในที่สุดเหตุอื้อฉาวนี้ก็นำไปสู่การล่มสลายของรัฐบาลภายใต้การนำของประธานาธิบดีซานติอาโก เปญา (Santiago Peña)
2. การเปลี่ยนผ่านอย่างรวดเร็วของ Ueno สู่การเป็นสถาบันการเงินดิจิทัลขนาดใหญ่
จุดเริ่มต้นของ Ueno ย้อนกลับไปในปี 1976 โดยในขณะนั้นดำเนินธุรกิจเป็นที่ปรึกษาทางการเงินภายใต้ชื่อ "El Comercio" ต่อมาในปี 2021 กลุ่มบริษัท Grupo Vázquez ได้เข้าซื้อกิจการและเปลี่ยนชื่อเป็น "Financiera Ueno" ก่อนจะพัฒนาไปสู่การเป็นสถาบันการเงินที่เน้นบริการดิจิทัลเป็นหลัก ในเดือนพฤศจิกายน 2023 ธนาคารกลางได้มอบใบอนุญาตประกอบธุรกิจธนาคารพาณิชย์เต็มรูปแบบให้แก่ Ueno ซึ่งได้ขยายกิจการอย่างรุกคืบผ่านบริการธนาคารบนมือถือ ขั้นตอนการเปิดบัญชีที่สะดวกง่ายดาย การจัดโปรโมชั่นจูงใจ และการเป็นผู้สนับสนุนองค์กรต่างๆ ยิ่งไปกว่านั้น การเข้าซื้อกิจการ Visión Banco ในปี 2024 ยังช่วยเร่งการขยายตัวของ Ueno ให้กลายเป็นผู้เล่นรายสำคัญในภาคการเงินของปารากวัย
3. ลูกค้า 3 ล้านรายและความเสี่ยงมหาศาลที่เกี่ยวข้องกับเงินทุนสาธารณะ
การขยายตัวอย่างรวดเร็วทำให้ Ueno กลายเป็นส่วนสำคัญที่ฝังรากลึกอยู่ในระบบนิเวศทางการเงินของปารากวัย ข้อมูลระบุว่า ณ เดือนกันยายน 2026 ธนาคารแห่งนี้มีลูกค้าประมาณ 3 ล้านราย ซึ่งคิดเป็นสัดส่วนราว 63% ของประชากรวัยผู้ใหญ่ทั้งประเทศ ความสำคัญของ Ueno ไม่ได้จำกัดอยู่เพียงแค่การให้บริการแก่ภาคเอกชนเท่านั้น แต่หน่วยงานรัฐและสถาบันสาธารณะต่างๆ ยังได้นำเงินมาฝากไว้กับธนาคารแห่งนี้เป็นมูลค่าประมาณ 850 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ซึ่งรวมถึงเงินจำนวนราว 380 ล้านดอลลาร์สหรัฐที่เป็นของกองทุนบำนาญภาครัฐอีกด้วย สถานการณ์ดังกล่าวหมายความว่า หาก Ueno ต้องล่มสลายลง สิ่งที่จะได้รับผลกระทบไม่ได้มีเพียงเงินออมของประชาชนเท่านั้น แต่ยังรวมถึงการคลังสาธารณะ เงินสำรองบำนาญ และความสามารถของรัฐบาลในการปฏิบัติตามภาระผูกพันทางการเงินที่จำเป็นอีกด้วย
4. ข้อกล่าวหาเรื่องการปล่อยสินเชื่อแก่บุคคลภายในและการกระทำผิดทางการเงิน
สัญญาณเตือนปรากฏขึ้นหลายเดือนก่อนที่หน่วยงานกำกับดูแลจะเข้ามาแทรกแซง สื่อในประเทศปารากวัยรายงานถึงความผิดปกติในงบการเงินของ Ueno พร้อมตั้งคำถามว่าสถาบันการเงินแห่งนี้อาจกล่าวอ้างเกินจริงเกี่ยวกับความมั่นคงทางการเงินของตนหรือไม่ ต่อมา การตรวจสอบโดยหน่วยงานกำกับดูแลพบข้อกล่าวหาว่า ในช่วงระหว่างปี 2025 ถึง 2026 Ueno ได้ปล่อยสินเชื่อที่มีความเสี่ยงสูงเป็นมูลค่าประมาณ 140–150 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ให้แก่บริษัทต่าง ๆ ที่มีความเกี่ยวข้องกับกลุ่มบริษัท Grupo Vázquez ซึ่งเป็นผู้ถือหุ้นใหญ่ของธนาคาร ธุรกรรมระหว่างบุคคลหรือนิติบุคคลที่เกี่ยวข้องกันเหล่านี้ก่อให้เกิดความกังวลอย่างร้ายแรงเกี่ยวกับปัญหาผลประโยชน์ทับซ้อน ธรรมาภิบาลองค์กร และความเป็นไปได้ที่จะมีการโยกย้ายเงินของผู้ฝากไปสู่ผลประโยชน์ทางธุรกิจที่มีความเชื่อมโยงกับฝ่ายการเมือง
5. ความล้มเหลวของหน่วยงานกำกับดูแลและการแทรกแซงโดยธนาคารกลาง
วิกฤตการณ์ครั้งนี้ก่อให้เกิดคำถามสำคัญเกี่ยวกับประสิทธิภาพและความเป็นอิสระของหน่วยงานกำกับดูแลภาคการเงินของปารากวัย แม้จะมีการเตือนและรายงานเกี่ยวกับแนวทางการปล่อยสินเชื่อที่น่าสงสัยมาก่อนหน้านี้ แต่ Ueno ก็ยังคงขยายธุรกิจและดึงดูดเงินฝากจำนวนมากจากภาคสาธารณะต่อไป จากการตรวจสอบพบว่าอัตราส่วนความเพียงพอของเงินกองทุน (solvency ratio) ลดลงเหลือประมาณ 5.56% ซึ่งต่ำกว่าเกณฑ์ขั้นต่ำที่กฎหมายกำหนดไว้ที่ 12% อย่างมาก ในวันที่ 3 พฤศจิกายน ธนาคารกลางปารากวัยได้เพิกถอนใบอนุญาตประกอบธุรกิจของธนาคารและเริ่มกระบวนการแก้ไขปัญหา ทั้งนี้ การปิดตัวลงอย่างกะทันหันของแอปพลิเคชันบนมือถือและโครงสร้างพื้นฐานด้านการชำระเงิน ส่งผลให้ลูกค้าหลายล้านคนไม่สามารถเข้าถึงเงินของตนเองได้
6. ผู้ฝากเงิน ผู้รับบำนาญ และธุรกิจต่างได้รับผลกระทบโดยตรง
การล่มสลายทำให้เกิดวิกฤตสภาพคล่องในระบบเศรษฐกิจทันที บุคคลทั่วไปไม่สามารถถอนเงินออม ชำระค่าใช้จ่าย หรือทำธุรกรรมตามปกติได้ ในขณะที่ธุรกิจต่างๆ รายงานว่ากิจกรรมทางการค้าหยุดชะงักอย่างรุนแรง ผลกระทบขยายไปถึงผู้รับบำนาญประมาณ 32,000 คน ซึ่งเงินบำนาญของพวกเขาเชื่อมโยงกับเงินทุนที่ธนาคาร Ueno ถือครองอยู่ ระบบประกันเงินฝากของปารากวัยครอบคลุมเงินฝากที่มีสิทธิ์สูงสุดประมาณ 38,000 ดอลลาร์สหรัฐต่อผู้ฝากเงินจากรายงานของ The Guardian ซึ่งหมายความว่าผู้ถือบัญชีรายบุคคลส่วนใหญ่อยู่ในขอบเขตความคุ้มครอง อย่างไรก็ตาม การคุ้มครองบัญชีรายบุคคลไม่ได้แก้ไขปัญหาที่ใหญ่กว่ามากของเงินฝากในภาคสถาบันและภาครัฐที่ไม่ได้รับการประกัน ภายในวันที่ 7 พฤศจิกายน ทางการรายงานว่าลูกค้าประมาณ 1.2 ล้านรายเริ่มได้รับเงินคืนหรือโอนยอดเงินไปยังธนาคารอื่นแล้ว
7. ความโกรธแค้นของประชาชนบานปลายกลายเป็นวิกฤตทางการเมือง
ความปั่นป่วนทางการเงินได้แปรเปลี่ยนไปเป็นการประท้วงของประชาชนในวงกว้างและแรงกดดันทางการเมืองอย่างรวดเร็ว ผู้ประท้วงรวมตัวกันอยู่ด้านนอกสาขาของธนาคาร Ueno อาคารรัฐบาล และบ้านพักส่วนตัวของประธานาธิบดีเปญา เรียกร้องความรับผิดชอบและการคืนเงินออมของพวกเขา สแกนดัลนี้ยังกระตุ้นให้สหภาพแรงงานด้านการศึกษาในภาครัฐประท้วงหยุดงาน โดยเรียกร้องให้มีการรับประกันเงินบำนาญและการคุ้มครองทรัพยากรสาธารณะที่มากขึ้น วิกฤตการณ์นี้สร้างความเสียหายอย่างมากต่อเปญา เนื่องจากความสัมพันธ์ทางธุรกิจก่อนหน้านี้ของเขากับ Grupo Vázquez ซึ่งเป็นกลุ่มการเงินที่ควบคุมธนาคาร Ueno มีรายงานว่าเขาถือหุ้นในบริษัทที่ต่อมากลายเป็นส่วนหนึ่งของ Ueno Holding ในขณะที่รัฐบาลของเขาเผชิญข้อกล่าวหาว่าอนุญาตให้มีการปฏิบัติอย่างเป็นพิเศษและการตรวจสอบกำกับดูแลธนาคารไม่เพียงพอ จากรายงานของ The Guardian
8. ประธานาธิบดีซานติอาโก เปญา ถูกถอดถอนออกจากตำแหน่ง
เมื่อเผชิญกับความโกรธแค้นของประชาชนที่เพิ่มมากขึ้นและการสูญเสียการสนับสนุนทางการเมือง เปญาได้ประกาศเจตจำนงที่จะลาออกในวันที่ 5 พฤศจิกายน อย่างไรก็ตาม สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรปฏิเสธการลาออกและดำเนินการถอดถอนแทน โดยให้เหตุผลว่าการลาออกโดยสมัครใจอาจทำให้เขายังคงรักษาสิทธิพิเศษตามรัฐธรรมนูญในฐานะวุฒิสมาชิกตลอดชีวิตและอาจทำให้กระบวนการทางอาญายุ่งยากขึ้น สภาผู้แทนราษฎรอนุมัติกระบวนการถอดถอนด้วยคะแนนเสียง 78 ต่อ 0 ตามด้วยการลงมติเป็นเอกฉันท์ 44 ต่อ 0 ในวุฒิสภาเมื่อวันที่ 6 พฤศจิกายน เพื่อถอดถอนเขาออกจากตำแหน่ง ต่อมา รองประธานาธิบดีเปโดร อัลลิอานา ได้สาบานตนเข้ารับตำแหน่งประธานาธิบดี ในขณะที่อันโตนิโอ บาร์ริออส ได้รับการแต่งตั้งเป็นรองประธานาธิบดี เปญาถูกจับกุมและถูกควบคุมตัวก่อนการพิจารณาคดีที่สถานที่ทางทหาร
9. การสอบสวนทางอาญาขยายวงกว้างไปถึงผู้บริหารธนาคารและหน่วยงานกำกับดูแล
เรื่องอื้อฉาวได้ขยายวงกว้างเป็นการสอบสวนครั้งใหญ่ที่เกี่ยวข้องกับบุคคลทางการเมือง ผู้บริหารธนาคาร และหน่วยงานกำกับดูแลทางการเงิน อดีตประธานธนาคารกลาง การ์ลอส การ์บาโย (Carlos Carvallo) ซึ่งเคยเป็นผู้นำของ Ueno ก่อนที่จะได้รับการแต่งตั้งให้เป็นหัวหน้าหน่วยงานด้านการเงินโดยเปญา ได้ลาออกและเผชิญข้อกล่าวหาหลายข้อ รวมถึงการละเมิดความไว้วางใจ การกระทำผิดที่เกี่ยวข้องกับการแสวงหาผลประโยชน์ส่วนตัว และการปลอมแปลงเอกสารราชการ เจ้าหน้าที่ยังดำเนินคดีกับผู้บริหารและนักธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับ Grupo Vázquez และ Ueno เมื่อวันที่ 13 พฤศจิกายน อัยการได้เพิ่มข้อกล่าวหาการร่วมกันกระทำความผิดทางอาญาต่อเปญา โดยกล่าวหาว่าเขามีบทบาทในการขัดขวางการกำกับดูแลและอำนวยความสะดวกในการดำเนินงานที่น่าสงสัยของธนาคาร จากการรายงานของ Reuters อดีตเจ้าหน้าที่ธนาคารกลางอีก 5 คนก็ถูกตั้งข้อหาเช่นกัน เปญาปฏิเสธการกระทำผิด และข้อกล่าวหายังคงอยู่ระหว่างกระบวนการทางศาล
10. ผลกระทบทางเศรษฐกิจและนัยยะต่อความน่าเชื่อถือระหว่างประเทศของปารากวัย
นอกเหนือจากผลกระทบภายในประเทศโดยตรงแล้ว การล่มสลายของธนาคาร Ueno ยังคุกคามชื่อเสียงของปารากวัยในฐานะจุดหมายปลายทางที่น่าดึงดูดใจมากขึ้นสำหรับการลงทุนจากต่างประเทศ วิกฤตการณ์นี้ได้ก่อให้เกิดความกังวลเกี่ยวกับการกำกับดูแลทางการเงิน การแทรกแซงทางการเมือง การคุ้มครองเงินฝากของภาครัฐ และความเป็นอิสระของสถาบันกำกับดูแล ผลก็คือส่วนต่างของอัตราผลตอบแทนพันธบัตรของรัฐบาลขยายตัวประมาณ 30 จุด และค่าเงินกวารานีอ่อนค่าลงมากกว่า 8% เมื่อเทียบกับดอลลาร์สหรัฐฯ หลังจากการแทรกแซง แม้ว่าทางการจะยืนยันว่าวิกฤตการณ์กระจุกตัวอยู่ภายในธนาคาร Ueno และได้ออกมาตรการฉุกเฉินเพื่อฟื้นฟูการเข้าถึงเงินของผู้ฝากเงิน แต่ความเสียหายในวงกว้างต่อความเชื่อมั่นของประชาชนอาจต้องใช้เวลานานกว่านี้ในการฟื้นฟู ความท้าทายหลักสำหรับรัฐบาลใหม่ที่นำโดยของประธานาธิบดีเปโดร อัลยานา (Pedro Alliana) จึงไม่ใช่เพียงแค่การแก้ไขปัญหาธนาคารที่ล้มเหลว แต่เป็นการฟื้นฟูความเชื่อมั่นในสถาบัน การกำกับดูแลทางการเงิน และการบริหารจัดการเศรษฐกิจของปารากวัย
โดยทีมข่าวต่างประเทศ The Better
Photo - หญิงคนหนึ่งตะโกนคำขวัญระหว่างการประท้วงของกลุ่มพนักงานจาก Grupo Vazquez ซึ่งได้รับผลกระทบจากวิกฤตการณ์ที่ธนาคาร Ueno Bank โดยเหตุการณ์ดังกล่าวเกิดขึ้นที่บริเวณด้านหน้าสำนักงานอัยการสูงสุดของประเทศปารากวัย ในกรุงอาซุนซิออน เมื่อวันที่ 12 พฤศจิกายน 2026 (Photo by RODRIGO BUENDIA / AFP)
