ต้นเดือนนี้ โมจตาบา คาเมเนอี ผู้นำสูงสุดของอิหร่าน ได้ปรับเปลี่ยนทีมบริหารด้านความมั่นคงระดับสูงของรัฐบาลอิหร่าน โดยการแต่งตั้งนี้สะท้อนให้เห็นถึงแนวทางทางการเมืองของเขา และยังเป็นเตรียมประเทศให้พร้อมสำหรับการเผชิญหน้าระยะยาวกับสหรัฐอเมริกา

โมจตาบา คาเมเนอี ซึ่งอยู่ในอำนาจมาตั้งแต่บิดาของเขา อาลี คาเมเนอี ถูกสังหารในช่วงเริ่มต้นของสงครามระหว่างสหรัฐฯ และอิสราเอลกับอิหร่านในเดือนกุมภาพันธ์ ยังไม่ปรากฏตัวต่อสาธารณชนนับตั้งแต่เข้ารับตำแหน่งสูงสุด และสุขภาพและอิทธิพลของเขายังคงไม่แน่นอน

แต่ในวันที่ 9 และ 10 สิงหาคม เขาได้แต่งตั้งบุคคลสำคัญที่มีประสบการณ์และภักดีจากกองกำลังพิทักษ์ปฏิวัติอิหร่าน (IRGC) ซึ่งเป็นกองทัพอุดมการณ์ของอิหร่าน ที่มีประวัติความขัดแย้งกับสหรัฐฯ มาดำรงตำแหน่งสำคัญด้านความมั่นคงหลายตำแหน่ง ซึ่งว่างลงหลังจากผู้ดำรงตำแหน่งก่อนหน้านี้เสียชีวิตในสงคราม

บุคคลเหล่านั้นรวมถึง โมห์เซน เรซาอี วัย 71 ปี อดีตผู้บัญชาการ IRGC ในช่วงสงครามกับซัดดัม ฮุสเซนในอิรักช่วงทศวรรษ 1980 เกือบทั้งหมด และ ฮอสเซน ทาเอ็บ วัย 63 ปี อดีตหัวหน้าหน่วยข่าวกรองของกองกำลังพิทักษ์ปฏิวัติอิหร่าน ซึ่งลาออกอย่างลึกลับในปี 2022

เจสัน บรอดสกี ผู้อำนวยการฝ่ายนโยบายของ UANI ซึ่งเป็นสถาบันวิจัยในสหรัฐฯ กล่าวว่า การแต่งตั้งเหล่านี้ "บ่งชี้ถึงการใช้ท่าทีที่พร้อมรับความเสี่ยงและเผชิญหน้ามากขึ้น"

“การแต่งตั้งเหล่านี้แสดงให้เห็นว่าอิหร่านเชื่อว่าตนเองจะอยู่ในสถานการณ์สงครามไปอีกนาน” เขากล่าว พร้อมเสริมว่าคาเมเนอีได้นำ “กลุ่มคนเก่า” ของกองกำลังพิทักษ์ปฏิวัติอิหร่านกลับมา

ยังคงต้องรอดูว่าการแต่งตั้งเหล่านี้จะส่งผลต่อการทูตกับสหรัฐฯ อย่างไร หลังจากหมดกำหนดเส้นตาย 60 วันสำหรับการบรรลุข้อตกลง การเจรจาจนถึงขณะนี้ดำเนินการโดยประธานรัฐสภา โมฮัมหมัด บาเกอร์ กาลิบาฟ ซึ่งดูเหมือนจะเป็นบุคคลที่มีท่าทีอ่อนลง

ต่อไปนี้คือบุคคลสำคัญในหน่วยงานความมั่นคงของอิหร่านที่เราควรจับตาให้ดี

เลขาธิการสภาความมั่นคงแห่งชาติสูงสุด โมห์เซน เรซาอี
เรซาอี ผู้บัญชาการกองกำลังพิทักษ์ปฏิวัติในช่วงทศวรรษ 1980 และ 1990 ไม่เคยห่างหายไปจากสายตาของชาวอิหร่าน ด้วยใบหน้าที่เคร่งขรึมและเคราดำของเขาที่คุ้นเคยกันดีในโทรทัศน์

การลงมือเข้าสู่การเมืองกระแสหลักของเขาไม่ประสบความสำเร็จ โดยความพยายามลงสมัครชิงตำแหน่งประธานาธิบดีหลายครั้งไม่สำเร็จ และการที่เขาได้รับการแต่งตั้งอย่างกะทันหันให้ดำรงตำแหน่งสำคัญซึ่งเคยเป็นของอาลี ลาริจานี ผู้เสียชีวิตในสงคราม ทำให้ผู้สังเกตการณ์บางคนประหลาดใจ

ในเดือนเมษายน เขาเตือนว่าอิหร่านจะจมเรืออเมริกันในช่องแคบฮอร์มุซ หากสหรัฐฯ ตัดสินใจที่จะ "ควบคุม" เส้นทางเดินเรือที่สำคัญนี้ และในเดือนมิถุนายน เขากล่าวว่าการโจมตีของอเมริกาทุกครั้งจะถูกตอบโต้ด้วยขีปนาวุธจำนวนมาก

การคว่ำบาตรของสหรัฐฯ ในปี 2020 ระบุว่าเขาต้องสงสัยว่ามีส่วนเกี่ยวข้องกับการโจมตีศูนย์ชุมชนชาวยิวในอาร์เจนตินาเมื่อปี 1994

ผู้บัญชาการกองกำลังบาซิช ฮอสเซน ทาเอ็บ
ทาเอ็บ ซึ่งมีพื้นเพเป็นผู้นำศาสนา ได้รับการแต่งตั้งให้เป็นผู้บัญชาการบาซิช อันเป็นกองกำลังเยาวชนขนาดใหญ่ของ IRGC ซึ่งมีชื่อเสียงในฐานะผู้บังคับใช้ความมั่นคงในย่านต่างๆ ของอิหร่าน

เขาดำรงตำแหน่งหัวหน้าหน่วยข่าวกรองของกองกำลังพิทักษ์ปฏิวัติอิสลาม (IRGC) มาเกือบหนึ่งทศวรรษครึ่ง จนกระทั่งเดือนมิถุนายน ปี 2022 เมื่อเขาถูกปลดออกจากตำแหน่งอย่างกะทันหัน

สาเหตุที่เขาถูกบีบให้ออกนั้นไม่เคยมีการชี้แจงอย่างชัดเจน แม้ว่าการจากไปของเขาจะเกิดขึ้นพร้อมกับการรั่วไหลของรายละเอียดเกี่ยวกับแผนการโจมตีชาวอิสราเอลในตุรกี

การแต่งตั้งทาเอ็บซึ่งถูกมองว่าใกล้ชิดกับโมจตาบา คาเมเนอีมาโดยตลอด ถูกมองว่าเป็นสัญญาณบ่งบอกถึงความพร้อมของทางการในการปราบปรามการประท้วงครั้งใหญ่ที่อาจเกิดขึ้นซ้ำรอยเหมือนในเดือนมกราคมปีนี้

"การแต่งตั้งทาเอ็บยังสะท้อนให้เห็นถึงความหวาดกลัวของฝ่ายบริหารอิหร่านต่อการก่อความไม่สงบขึ้นอีกครั้ง เนื่องจากสถานการณ์ทางเศรษฐกิจย่ำแย่ลง โดยกองกำลังบาซิช น่าจะเข้ามามีบทบาทนำในการปราบปรามการประท้วงในอนาคต" บรอดสกี กล่าว

พลเอกอาหมัด วาฮิดี ผู้บัญชาการกองกำลังพิทักษ์ปฏิวัติอิหร่าน
อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยและกลาโหม วาฮิดีเป็นผู้บัญชาการสูงสุดคนที่สามของกองทัพอุดมการณ์ของอิหร่านในเวลาไม่ถึงหนึ่งปี หลังจากโมฮัมหมัด ปักปูร์ ผู้บัญชาการคนก่อนถูกสังหารในวันแรกของสงคราม และฮอสเซน ซาลามีถูกสังหารระหว่างสงคราม 12 วันของอิสราเอลกับอิหร่านในเดือนมิถุนายน 2025

อาจเป็นเพราะเหตุนี้ วาฮิดีจึงเก็บตัวเงียบมากในช่วงสงคราม โดยปรากฏตัวต่อสาธารณะครั้งแรกในงานศพของอาลี คาเมเนอีในเดือนกรกฎาคม

แม้ว่าจะมีการออกแถลงการณ์เป็นลายลักษณ์อักษรหลายฉบับในนามของเขาในฐานะผู้บัญชาการกองกำลังพิทักษ์ปฏิวัติอิหร่าน แต่คำสั่งของโมจตาบา คาเมเนอีเป็นการยืนยันอย่างชัดเจนครั้งแรกเกี่ยวกับการเลื่อนตำแหน่งของเขา

หลังจากการประท้วงในปี 2022 สหรัฐฯ ได้คว่ำบาตรวาฮิดี โดยกล่าวว่าเขารับผิดชอบต่อ "การกระทำละเมิดสิทธิมนุษยชนอย่างร้ายแรง"

อาลี อับดอลลาฮี เสนาธิการทหารสูงสุดแห่งกองทัพ
ก่อนหน้านี้ อาลี อับดอลลาฮี เคยดำรงตำแหน่งผู้บัญชาการกองบัญชาการกลางทางทหารของอิหร่าน (หรือ คาทัม อัล อันบียา) ซึ่งมีหน้าที่ประสานงานปฏิบัติการต่างๆ ตำแหน่งใหม่ของเขามีความรับผิดชอบที่สำคัญยิ่งในการประสานงานระหว่างกองทัพประจำการและกองกำลังพิทักษ์ปฏิวัติอิหร่าน (IRGC)

เขามีบทบาทค่อนข้างโดดเด่นในช่วงสงคราม และได้เตือนเมื่อเดือนมิถุนายนว่า หากสหรัฐฯ โจมตีอิหร่านอีกครั้ง "อิหร่านจะได้รับการตอบโต้ที่รุนแรงกว่าเดิม และเปลวไฟแห่งสงคราม นอกจากจะสร้างความไม่มั่นคงในภูมิภาคแล้ว จะลุกลามและขยายวงกว้างออกไปมากขึ้น"

Agence France-Presse

Photo - มุสลิมนิกายชีอะห์แสดงท่าทางใต้ธงชาติอิหร่านขณะเข้าร่วมขบวนแห่ไว้อาลัยเนื่องในวันอาร์บาอีนในกรุงเตหะราน เมื่อวันที่ 4 สิงหาคม 2026 (AFP)