นับตั้งแต่เริ่มสงครามในตะวันออกกลาง ชาวอิรักกลุ่มต่างๆ ที่ได้รับการสนับสนุนจากอิหร่านได้โจมตีผลประโยชน์ของสหรัฐฯ ซ้ำแล้วซ้ำเล่า ไม่ว่าจะเป็นฐานทัพที่ตั้งกองกำลัง สถานทูต หรือโรงงานน้ำมัน

กลุ่มติดอาวุธเหล่านี้ ซึ่งสหรัฐฯ กำหนดให้เป็นองค์กรก่อการร้าย ได้เตือนมาตั้งแต่ต้นว่าความขัดแย้งในตะวันออกกลางจะกลายเป็นสงครามยืดเยื้อที่ต้องใช้การบั่นทอนกำลัง

กลุ่มเหล่านี้คือใคร และทำไมพวกเขาจึงเข้ามาเกี่ยวข้อง?

กลุ่มหลักๆ คือใครบ้าง
"การผลิตโดรนและจรวดภายในแกนแห่งการต่อต้านกลายเป็นเรื่องปกติเหมือนกับการทำขนมเคลชาที่บ้าน" ขบวนการอัล-นูจาบา (al-Nujaba) กล่าวในแถลงการณ์ โดยอ้างถึงขนมหวานของชาวอิรัก (Kleicha) ที่มักใส่ไส้ด้วยอินทผลัมหรือถั่ว

กลุ่มที่ถูกสหรัฐฯ ขึ้นบัญชีดำและได้รับการสนับสนุนจากอิหร่านรวมตัวกันภายใต้พันธมิตรหลวมๆ ที่เรียกว่า "การต่อต้านอิสลามในอิรัก" ซึ่งอ้างความรับผิดชอบต่อการโจมตีด้วยโดรนและจรวดต่อ "ศัตรู" ในอิรักและทั่วภูมิภาคเป็นประจำทุกวัน

พวกเขายังเป็นส่วนหนึ่งของ "แกนแห่งการต่อต้าน" ที่นำโดยอิหร่าน ซึ่งรวมถึงฮิซบอลเลาะห์ในเลบานอน ฮามาสในฉนวนกาซา และฮูตีในเยเมน

กลุ่มต่างๆ ในอิรักได้ให้คำมั่นว่าจะปกป้องสาธารณรัฐอิสลามอิหร่านนับตั้งแต่สงครามในตะวันออกกลางปะทุขึ้นจากการโจมตีอิหร่านของอิสราเอลและสหรัฐฯ เมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์

กลุ่มที่ยังคงเคลื่อนไหวในปัจจุบัน 

• คาตาเอ็บ ฮิซบอลลอห์ (Kataeb Hezbollah): กลุ่มนี้เป็นผู้นำในการโจมตีผลประโยชน์ของสหรัฐฯ ในอิรักมานานแล้ว และในช่วงหลายปีที่ผ่านมา กลุ่มนี้ได้สูญเสียผู้บัญชาการคนสำคัญไปในการโจมตีของอเมริกา
• กลุ่มนี้เติบโตขึ้นในด้านอำนาจและเข้ามามีส่วนร่วมทางการเมือง และปัจจุบันสนับสนุนกลุ่มที่นั่งในรัฐสภาจำนวน 6 ที่นั่ง
• กลุ่มคาตาเอบ ซัยยิด อัล ชุนฮาดา (Kataeb Sayyid al-Shuhada) นำโดย อาบู อาลาอา อัลวาไล ซึ่งมีที่นั่งในกรอบการประสานงาน (Coordination Framework) พันธมิตรชีอะห์ผู้ปกครองที่มีเสียงข้างมากในรัฐสภา
• ขบวนการอับนูจาบา (al-Nujaba) เป็นกลุ่มติดอาวุธเพียงกลุ่มเดียวที่หลีกเลี่ยงการเมือง
• บางกลุ่มยังคงอยู่นอกสงคราม เช่น กลุ่ม อาซาอิบ อห์ล อัลฮัค( Asaib Ahl al-Haq) ซึ่งได้เปลี่ยนมาเน้นการเมืองและปัจจุบันครองที่นั่งในรัฐสภาจำนวนมากถึง 27 ที่นั่ง

สงครามบั่นทอนกำลัง
กลุ่มที่ได้รับการสนับสนุนจากอิหร่านได้โจมตีสถานทูตสหรัฐฯ ในเมืองหลวงของอิรัก สถานที่ทำการทางการทูตและโลจิสติกส์ที่สนามบินแบกแดด และแหล่งน้ำมันที่ดำเนินการโดยบริษัทต่างชาติ

เขตปกครองตนเองเคอร์ดิสถาน ซึ่งเป็นที่ตั้งของกองกำลังอเมริกันและสถานกงสุลใหญ่ของสหรัฐฯ ก็เป็นเป้าหมายสำคัญเช่นกัน

ยังไม่แน่ชัดว่ากลุ่มเหล่านี้ได้ก่อเหตุโจมตีอะไรบ้างในภูมิภาคนี้ แต่ก่อนหน้านี้ในช่วงสงคราม คูเวตได้เรียกตัวเอกอัครราชทูตอิรักเข้าพบเกี่ยวกับการโจมตีดินแดนของตน

ลาฮิบ ฮิเกล จากกลุ่มวิเคราะห์วิกฤตการณ์ระหว่างประเทศ (International Crisis Group) ในกรุงบรัสเซลส์ กล่าวว่า "กลุ่มที่เรียกตัวเองว่ากลุ่มต่อต้านเข้าร่วมสงครามเพราะนี่คือการต่อสู้เพื่อความอยู่รอดของระบอบการปกครองของอิหร่าน

"ในแนวร่วมของอิหร่าน พวกเขาเป็นแนวป้องกันสุดท้าย และการสังหารผู้นำสูงสุด (อาลี) คาเมเนอี เป็นสัญญาณว่าการอยู่รอดของพวกเขาเองกำลังตกอยู่ในความเสี่ยง"

กลุ่มอัล-นูจาบาอ้างว่ามีโดรนและจรวดจำนวนมากที่ผลิตในโรงงานขนาดเล็ก

ฮิเกลกล่าวว่าอิหร่านได้ระงับการใช้อาวุธหนักจากกลุ่มเหล่านี้ ซึ่งแตกต่างจากกรณีของฮิซบอลลาห์ในเลบานอนหรือกลุ่มฮูตีในเยเมน

กลุ่มต่างๆ ในอิรักเหล่านี้มีโดรนและจรวด รวมถึง "ขีปนาวุธพิสัยใกล้" ที่พวกเขาเคยใช้ในอดีต

"สำหรับพวกเขา นี่เป็นสงครามบั่นทอนกำลังอย่างแน่นอน โดยมีเป้าหมายเพื่อขับไล่สหรัฐฯ ออกจากอิรัก" ฮิเกลกล่าว

สหรัฐฯ ตอบโต้ 
เป็นเวลาหลายปีแล้วที่สหรัฐฯ โจมตีกลุ่มเหล่านี้ สังหารผู้บัญชาการหลายคนของพวกเขา

นับตั้งแต่นั้นมา สงครามเริ่มต้นขึ้น การโจมตีที่ถูกกล่าวหาว่ากระทำโดยสหรัฐฯ และอิสราเอล ได้พุ่งเป้าไปที่พวกเขาซ้ำแล้วซ้ำเล่า เริ่มต้นเพียงไม่กี่ชั่วโมงหลังความขัดแย้งด้วยการโจมตีฐานที่มั่นหลักของกลุ่มคาตาเอ็บ ฮิซบอลลาห์ คือฐานที่มั่นจูร์ฟ อัล-ซาเคอร์ ทางใต้ของแบกแดด

ทั้งสหรัฐฯ และอิสราเอลไม่ได้ออกมาอ้างความรับผิดชอบ แต่การโจมตีได้กลายเป็นเรื่องปกติเกือบทุกวัน

การโจมตียังพุ่งเป้าไปที่ฐานของกลุ่มฮาเชด อัล-ชาบี (Hashed al-Shaabi) ซึ่งเป็นอดีตพันธมิตรกองกำลังกึ่งทหารที่ปัจจุบันรวมเข้ากับกองกำลังประจำการของอิรักแล้ว แต่ก็รวมถึงกองพลน้อยของกลุ่มที่ได้รับการสนับสนุนจากเตหะรานด้วย

อย่างน้อยนักรบ 43 คนที่ได้รับการสนับสนุนจากอิหร่าน รวมถึงสมาชิกของฮาเชด อัล-ชาบี เสียชีวิตจากการโจมตีตั้งแต่สงครามเริ่มต้นขึ้น ตามการนับของ AFP โดยอ้างอิงจากกลุ่มต่างๆ และแหล่งข่าวความมั่นคง

การยกระดับความรุนแรงที่สำคัญที่สุดเกิดขึ้นเมื่อการโจมตีพุ่งเป้าไปที่ใจกลางแบกแดด

เมื่อวันเสาร์ ขีปนาวุธลูกหนึ่งตกใส่บ้านหลังหนึ่งในเมืองหลวง ทำให้สมาชิกกลุ่มคาตาเอ็บ ฮิซบอลลอห์ (Kataeb Hezbollah) เสียชีวิต 3 คน รวมถึงผู้บัญชาการด้วย

การโจมตีครั้งนี้ยังทำให้ผู้นำกลุ่ม อาบู ฮุสเซน อัล-ฮามิดาวี ได้รับบาดเจ็บ ซึ่งได้รับการรักษาแล้ว ตามแหล่งข่าวจากกลุ่มติดอาวุธ

การลอบสังหารเป้าหมายได้คร่าชีวิตผู้บัญชาการระดับสูงหลายคนในกลุ่มต่อต้านไปแล้ว โดยส่วนใหญ่เกิดขึ้นหลังความขัดแย้งระหว่างอิสราเอลและฮามาสในฉนวนกาซาในปี 2023

เจ้าหน้าที่ด้านความมั่นคงของอิรักรายหนึ่งกล่าวกับสำนักข่าว AFP ว่า "บทแห่งการลอบสังหาร" ของสงครามน่าจะเริ่มต้นขึ้นในอิรัก

Agence France-Presse

Photo - ผู้ไว้อาลัยคนหนึ่งแสดงปฏิกิริยาขณะเดินนำหน้ากลุ่มติดอาวุธฮิซบอลลาห์ บริเกดส์ (คาตาเอ็บ ฮิซบอลลาห์) ซึ่งถูกสังหารในการโจมตีฐานที่มั่นในเขตอัล-จาดริยาห์ของแบกแดด ระหว่างพิธีศพที่ศาลเจ้าอิหม่ามอาลีในเมืองนาจาฟ เมืองศักดิ์สิทธิ์ทางตอนกลางของอิรัก เมื่อวันที่ 14 มีนาคม 2026 (Photo by Qassem al-KAABI / AFP)