สิ่งที่กำลังเกิดขึ้นในยุโรป
ทั่วโลกกำลังเผชิญกับภาวะข้าวของแพงและเงินเฟ้อ เช่น ในสหภาพยุโรปอัตราเงินเฟ้อสูงถึง 6.3% ในปี 2566 อย่างไรก็ตาม คาดว่าจะเหลือ 3.0% ในปี 2567 และลดลงเหลือ 2.5% ในปี 2568 จากการคาดการณ์คณะกรรมาธิการยุโรป อย่างไรก็ตาม อัตราราคาสินค้ารายเดือนยังสูงขึ้นถึง 19.2% ในเดือนมีนาคม 2567
นอกจากนี้ สินค้าก็ยังแพงในหลายพื้นที่สืบเนื่องจากผลกะทบของราคาพลังงานที่สูงขึ้นอันเป็นผลกระทบจากสงครามระหว่างรัสเซียและยูเครน ส่งผลให้ในสหภาพยุโรป ราคาอาหารทั้งหมดสูงขึ้น 41% ในเดือนพฤษภาคม 2567 เทียบกับระดับราคาในปี 2558 ในขณะที่ระดับราคาโดยรวมเพิ่มขึ้นเพียง 26%
แล้วคนยุโรปจะอยู่กันอย่างไร?
บางครั้งสินค้ามีราคาเพิ่มขึ้นด้วยเหตุที่รับได้ แต่บางครั้งการขึ้นราคาสินค้าก็เกินจะรับไว้จริงๆ เช่น กรณีของ PepsiCo เจ้าของแบรนด์เครื่องดื่มดัง คือ Pepsi และ Gatorade และยังเป็นผู้ผลิตขนมยอดนิยม เช่น Doritos กับ Cheetos รวมถึงอาหารสำเร็จรูป เช่น Quaker Oats) แต่จากการรายงานของสำนักข่าว AP ปรากฏว่า PepsiCo ขึ้นราคาถึง 7 ไตรมาสติดต่อกันและเพิ่มขึ้น 11% เพียงระหว่างเดือนกรกฎาคมถึงกันยายนของเมื่อปีที่แล้ว
เมื่อเป็นแบบนี้ มีแต่คนยุโรปจะต้องช่วยกันเองแล้ว และผู้ช่วยรายนั้นกลับกลายเป็นซูเปอร์มาร์เก็ตที่น่าจะร่วมมือกับบริษัทสินค้า แต่พวกเขากลับเลือกที่จะยืนข้างผู้บริโภค นั่นคือ Carrefour ซึ่งเห็นว่าสินค้าจากบริษัท PepsiCo แพงเกินไป และบอกว่าเป็น "การขึ้นราคาที่ยอมรับไม่ได้" ทางห้างฯ จึงคว่ำบาตรไม่นำสินค้าจากบริษัท PepsiCo วางจำหน่ายบนชั้น และยังปิดป้ายบอกกับลูกค้าถึงเหตุผลที่ไม่มีสินค้าจากบริษัทยักษ์ใหญ่แห่งนี้ว่า "เราไม่ขายแบรนด์นี้อีกต่อไปเนื่องจากการขึ้นราคาที่ยอมรับไม่ได้"
บริษัทอาหารได้กำไรอื้อจากของแพง
ในขณะที่ผู้บริโภคแทบจะไม่มีที่ยืนเพราะสินค้าแพงขึ้นเรื่อย แม้แต่สื่อในอังกฤษก็ยังตั้งคำถามว่า "ราคาสินค้าจะมีวันลดลงหรือเปล่า?" และสื่อรายนี้ก็ตอบคำถามชัดเจนว่า "คำตอบง่ายๆ ก็คือ ราคาทั่วสหราชอาณาจักรอาจจะไม่ลดลงเลย" ซึ่งดูเหมือนว่าจะเป็นสถานการณ์แบบเดียวกันทั่วโลก ซึ่งผู้บริโภคต้องยากจนลงเพราะราคาอาหารที่สูงขึ้น
แต่ปรากฏว่า ผู้จัดจำหน่ายอาหารรายใหญ่ระดับโลกหลายรายมีผลกำไรสูงมากในปีที่ผ่านมา จากรายงานผลประกอบการไตรมาสที่สามปี 2566 เช่น Coca Cola เผยว่ากำไรขั้นต้นเพิ่มขึ้น 12% เมื่อเทียบเป็นรายปีเป็นเกือบ 7.3 พันล้านดอลลาร์ ณ ปลายเดือนกันยายน 2023 Kraft-Heinz รายงานกำไรขั้นต้นมากกว่า 6.6 พันล้านดอลลาร์ในปีนี้ เพิ่มขึ้นเกือบ 15% จากปีก่อน ส่วน PepsiCo มีรายได้สุทธิของบริษัทเพิ่มขึ้น 16.9% ในปี 2565 เป็นเกือบ 9 พันล้านดอลลาร์
ซูเปอร์ฯ ชุมชนคือทางออกของผู้คน
อีกทางเลือกหนึ่งของคนเงินน้อยในยุโรป คือ การเข้าไปใช้บริการจาก Social Supermarket ซึ่งเป็นร้านซูเปอร์มาร์เก็ตขายสินค้าราคาถูก โดยดำเนินการโดยองค์กรอาสาสมัครที่ทำงานร่วมกับผู้ผลิตอาหารและผู้จัดจำหน่ายอาหารในท้องถิ่น
Social Supermarket ไม่ใช่แค่ซูเปอร์มาร์เก็ตราคาถูกแต่ยังช่วยให้ผู้คนไม่ต้องกลายเป็นคนยากจนจนถึงขั้นขออาหารกิน เพราะมันมีราคาสินค้าที่ถูกมากจนคนยากจนมากๆ ก็สามารถซื้อสินค้าได้ และไม่ใช่แค่คนจนเท่านั้น คนที่ประสบปัญหาทางการเงินชั่วครั้งชั่วคราวก็สามารถไปใช้บริการได้ แม้แต่พนักงานของรัฐ เช่น ตำรวจ เจ้าหน้าที่สาธารณสุข และอื่นๆ
Photo - ป้ายภาษาฝรั่งเศสเขียนว่า "เราไม่ขายแบรนด์นี้อีกต่อไปเนื่องจากการขึ้นราคาที่ยอมรับไม่ได้" เป็นภาพที่ร้านค้าในเครือ Carrefour ในเลอเพร-แซงต์-แชร์เวส์ ใกล้กรุงปารีส เมื่อวันที่ 5 มกราคม 2024 ขณะที่ Carrefour ตัดสินใจถอนผลิตภัณฑ์ PepsiCo ออกจากบริษัท ซูเปอร์มาร์เก็ตไม่กี่สัปดาห์ก่อนสิ้นสุดการเจรจาระหว่างกลุ่มค้าปลีกในฝรั่งเศสและแบรนด์อุตสาหกรรมอาหารรายนี้ (Photo by JULIEN DE ROSA / AFP)