เมื่อไม่กี่วันก่อน แองเจลินา โจลี โพสต์ภาพชาวเขมรและข้อความยืดยาวใน Instagram ซึ่งผมจะยกมาทั้งดุึ้นให้คนไทยได้อ่านกันก่อน จากนั้นเราจะมาชำแหละสติปัญญาของเธอคนนี้กันว่ามีมากน้อยแค่ไหน?

เธอเขียนว่า

"หนึ่งปีที่แล้ว ความขัดแย้งปะทุขึ้นตามแนวชายแดนของกัมพูชา ทำลายความปลอดภัยและความมั่นคงของผู้คนจำนวนมาก ตอนนี้ ประชาชนเกือบ 30,000 คนยังคงพลัดถิ่นภายในประเทศและไม่สามารถกลับบ้านได้

กัมพูชาเป็นประเทศพิเศษสำหรับฉันและครอบครัวเสมอมา นี่คือประเทศบ้านเกิดของลูกชายฉัน บ้านของเราอยู่ที่นี่ และกว่า 20 ปีที่ผ่านมา เราได้ทำงานร่วมกับทีมงานท้องถิ่นที่นำโดยคนในพื้นที่อย่างเต็มรูปแบบในด้านการอนุรักษ์และการพัฒนาชุมชน มูลนิธิแมดด็อกซ์มีสำนักงานใหญ่ตั้งอยู่บนชายแดนเดียวกันกับที่เกิดความขัดแย้งเมื่อเร็วๆ นี้

ฉันรู้สึกเป็นเกียรติอย่างยิ่งที่ได้เป็นเพื่อนสนิทกับเพื่อนบ้านและทีมงานของมูลนิธิ ในขณะที่เราร่วมกันเก็บกู้ระเบิดและพัฒนาพื้นที่

เมื่อการต่อสู้ปะทุขึ้นเมื่อปีที่แล้ว เราต้องอพยพเจ้าหน้าที่และครอบครัวของพวกเขา ซึ่งเป็นเครื่องเตือนใจที่เจ็บปวดว่าความขัดแย้งสามารถกลับมาได้อย่างรวดเร็วเพียงใด

ฉันรักประเทศนี้และผู้คนที่เข้มแข็งและอบอุ่นของที่นี่ แม้ว่าเราจะรู้สึกขอบคุณที่ได้กลับมาทำงานปกป้องผืนดินและสนับสนุนสุขภาพและความเป็นอยู่ของชุมชนอีกครั้ง แต่หัวใจของฉันก็อยู่กับทุกคนที่ยังรอที่จะกลับบ้าน"

เธอเขียนไว้แบบนี้

แม้ว่าแองเจลินา โจลี จะ "เคย" เป็น Special Envoy ของ UNHCR แต่ภาพลักษณ์ของเธอในฐานะนั้นก็ยังอยู่ ผู้คนยังจำได้ และรู้สึกว่าเธอเป็นภาพลักษณ์ขององค์กร ไม่กี่วันมานี้ UNHCR ก็ยังอ้างเธออยู่เรื่องการช่วยผู้อพยพ

ผมไม่ได้ตำหนิ UNHCR ที่เลือกเธอ แต่อยากจะชี้ให้เห็นว่า คนที่เคยเป็นทูตของหน่วยงานสำคัญของสหประชาชาติ ควรจะพูดอะไรที่ยั้งคิดบ้าง ไม่ใช่จะคร่ำครวญถึงแต่บ้านลูกบุญธรรมชาวเขมรอย่างเดียว

ราวกับชาวเขมรนั้นเป็นเหยื่อ และที่ต้องพลัดถิ่นเพราะถูกกระทำจากไทย

แม้เธอจะไม่ได้เอ่ยถึงไทย แต่สารที่สื่อออกมานั้นทำให้ไทยเป็นผู้ร้าย และสื่อกัมพูชากระโดดงับโดยไม่มีทางพลาด เช่น Khmer Times ที่โหนว่า Angelina Jolie backs Cambodia border dispute resolution (แองเจลินา โจลี สนับสนุนการแก้ไขข้อพิพาทชายแดนกัมพูชา)

คนไทยจึงเข้าไปตอบโต้ใน Instagram อย่างยาวเหยียดจนเต็มฟีดไปหมด แน่นอนว่าเธอแไม่มีปฏิกริยาอะไร เพราะเป็นเป็นนิ่งเฉยแบบนี้อยู่แล้ว

ตรงกันข้ามกับความรักกัมพูชาของเธอนั้นร้อนแรงไม่เคยมอดลง

เธอเข้าข้างกัมพูชาแน่นอนอยู่แล้ว เพราะเรียกประเทศนั้นเป็นบ้าน ดังนั้น เธอจึงเป็น "เขมร" คนหนึ่งแม้จะไม่สัญชาติ แต่โดยใจก็อาจจะใช่ไปทั้งดวง

ดังนั้น อย่าไปคำนึงว่าเธอเคยเป็นทูตของ UNHCR แล้วทำแบบนี้ หรือไปต่อว่าเธอเป็นอเมริกันแล้วมายุ่งอะไรกับเรื่องไทย-เขมร เพราะใจเธอเป็นเขมรไปแล้ว

ดังนั้นคนไทยควรปฏิบัติต่อเธอในฐานะเป็นคนเขมรคนหนึ่ง ซึ่งเป็นห่วงเป็นใยคนชาติเดียวกัน โดยไม่แยแสว่ากองทัพกัมพูชาฆ่าพลเรือนไทยตายไปเท่าไร 

และการที่เธอคุยว่า "เราร่วมกันเก็บกู้ระเบิดและพัฒนาพื้นที่" เป็นการโม้ที่เมินเฉยที่ทหารเขมรเอากับระเบิดไปวางในแผ่นดินไทยครั้งแล้วครั้งเล่า จนทหารไทยเสียขาและชีวิตไปเท่าไรแล้ว

เธอไม่สนใจหรอก ก็เพราะเธอเป็นเขมรโดยหัวใจ

ดังนั้นเธอจะเข้าข้างเขมรขนาดไหนคนไทยไม่ต้องไปร้อนใจ ให้จำไว้ว่าเธอยืนอยู่ ณ จุดใดก็พอ

แต่นอกจากจะเป็นเขมรโดยใจ เธอยังเป็นนักแสดงอินเตอร์โดยอาชีพ ซึ่งหมายความว่าเธอต้องตอบสนองต่อหัวใจของแฟนๆ ทั่วโลก

แฟนคนไทยจะทำอย่างไรเล่าทีนี้? นั่นเป็นเรื่องของแต่ละคนจะไปตัดสินเอาเอง จะสนับสนุนต่อไปผมก็ไม่ขัด หรือจะตัดขาดเธอผมก็ไม่ว่า เพราะนี่คือความสวยงามของคนไทย ที่ไม่บีบคั้นให้เฮละโลทำอะไรที่ไร้เหตุผลหรือไม่ฟังความคิดเห็นผู้อื่น

ผมจะเล่าให้ฟังว่าเมื่อ 9 ปีก่อน โจลี ไปโปรโมทภาพยนตร์เรื่อง Maleficent ในเซี่ยงไฮ้ แล้วบอกว่า ผู้กำกับชาวจีนที่เธอชื่นชอบที่สุดคือ หลี่อัน (Ang Lee) ชาวไต้หวัน ซึ่งการชบอหลี่อันไม่ใช่ปัญหาอะไรหรอก ปัญหาอยู่ที่เธอบอกว่า โจลีกล่าวว่า "ฉันไม่แน่ใจว่าคุณนับหลี่อันเป็นคนจีนหรือเปล่า เขาเป็นชาวไต้หวัน แต่เขาทำภาพยนตร์ภาษาจีนหลายเรื่องโดยมีศิลปินและนักแสดงชาวจีนมากมาย ฉันคิดว่าผลงานของเขาและนักแสดงในภาพยนตร์ของเขาเป็นสิ่งที่ฉันคุ้นเคยและชื่นชอบมากที่สุด" 

โปรดทราบว่า ไต้หวันเป็นส่วนหนึ่งของจีน คนจีนไม่เห็นเป็นอื่นจากนี้ การที่เธอลังเลว่าไต้หวันเป็นจีนหรือเปล่า เท่ากับแหย่รังแตนคนจีน

คำพูดนี้ทำชาวจีนไม่พอใจถึงขั้นระดมพลแคนเซิลเธออยู่พักหนึ่ง เพราะความไม่รู้เหนือรู้ใต้เรื่องไต้หวันกับเรื่องจีนของเธอ

นี่เป็นความไม่รู้ประสาของเธอเรื่องภูมิรัฐศาสตร์ ซึ่งในเวลาต่อมาคนจีนก็ให้อภัย เพราะเธอเพิ่งจะมาเซี่ยงไฮ้อีกครั้งในปี 

เธอเป็นดารา ไม่จำเป็นต้องรู้เรื่องภูมิรัฐศาสตร์ บางคนอาจจะบอกแบบนี้ แต่การที่เธอคลุกคลีกับงานของ UNHCR และทำงานสังคมในกัมพูชา เท่ากับว่าเธอควรจะมีความรู้พื้นฐานอยู่บ้าง กระนั้นก็ตาม ความรู้มักจะถูกทำให้กลายเป็นความเบาปัญญาเพราะความลำเอียง 

เมื่อปีที่แล้วเธอมีวาทะอันโด่งดังเรื่องสหรัฐอเมริกาว่า “ฉันรักประเทศของฉัน แต่ในตอนนี้ ฉันจำประเทศของฉันไม่ได้แล้ว ฉันใช้ชีวิตอยู่ทั่วโลกมาโดยตลอด ครอบครัวของฉันก็เป็นชาวต่างชาติ เพื่อนๆ ของฉัน ชีวิตของฉันก็เช่นกัน”

คนตีความกันว่าเธอต้องการจะแซะสหรัฐอเมริกาในยุคของทรัมป์ จึงทำเป็นบอกว่า "ฉันจำประเทศของฉันไม่ได้แล้ว" แต่บางคนสวนเธอกลับว่าจะไจำได้อย่างไรเพราะเธอเป็นพวกข้ามชาติไปแล้ว 

เธอโดนพวกนรักชาติอเมริกันด่าก็สมควรแล้ว เพราะทำเป็นไม่รู้จักบ้านเมืองตัวเอง นี่เพราะเธอมีจุดยืนทางการเมืองอีกแบบหนึ่ง

การเมืองนั้นเป็นเรื่องซับซ้อน คนธรรมดาสามารถเลือกข้างได้ แต่คนไม่ธรรมดาไม่สามารถเลือกข้างได้ ผลที่ตามมาก็คือการถูกประณามว่าลำเอียง ไร้สติปัญญา และขาดความเมตตาปราณี (ต่อฝ่ายที่ไม่ถูกเลือกข้าง)

อย่างที่พ่อของเธอ คือ จอน วอยท์ (Jon Voight) นักแสดงชื่อดังที่มีจุดยืนแบบทรัมปิสต์ รักชาติ และไม่อินเตอร์นิยม ด่าลูกสาวของตัวเองเรื่องจุดยืนทางการเมืองของเธอว่า It comes from ignorance (มาจากความไม่รู้เหนือรู้ใต้อะไร) และ She has been exposed to propaganda (เธอตกเป็นเหยื่อของการโฆษณาชวนเชื่อ) 

และอย่างที่เธอลำเอียงรักกัมพูชา และบอกว่าคนกัมพูชาต้องพลัดถิ่น ทำให้คนไทยมองว่า "เธอรู้อะไรกับเขาบ้างหรือเปล่า?" และเธอนั้น"ถูกกัมพูชาล้างสมองไปแล้ว"

โดยหาได้ศึกษาความจริงไม่ว่า พวกที่พลัดถิ่นนั้น มีหลายร้อยคนที่เข้ามาจับจองแผ่นดินไทยแล้วอาศัยโดยตู่ว่าเป็นแผ่นดินกัมพูชานานหลายสิบปี ทั้งที่ที่ตรงนั้นไทยจัดไว้เลี้ยงพวกผู้อพยพเขมรที่ลี้ภัยเข้ามา

สุดท้ายก็ทำตัวเป็นงูเห่าแว้งกัดชาวนา แองเจลินา โจลี ก็ยังจะเอางูตัวนั้นมากอดไว้อีก 

สักวันถูกงูเขมรกัดแล้วคนไทยสมน้ำหน้า จะว่าผมไม่เตือน  

บทความทัศนะโดย กรกิจ ดิษฐาน ผู้ช่วยบรรณาธิการบริหาร และบรรณาธิการข่าวต่างประเทศ The Better 

Photo - แองเจลินา โจลี นักแสดงชาวอเมริกัน โพสท่าก่อนชมภาพยนตร์เรื่อง "Coutures" ที่โรงภาพยนตร์ Pathe Palace ในกรุงปารีส เมื่อวันที่ 9 กุมภาพันธ์ 2026  (Photo by Thomas SAMSON / AFP)