ในเกาหลีใต้ที่กำลังก้าวสู่ความเป็นรัฐทางโลกอย่างรวดเร็ว แต่พุทธศาสนากำลังกลับมาได้รับความนิยมอีกครั้งด้วยกระแส "ความทันสมัย" ที่ดึงดูดคนรุ่น Gen Z ด้วยเทศกาล แฟชั่นพุทธ หุ่นยนต์พุทธ และดีเจพุทธ แม้ว่าบางคนจะกังวลเกี่ยวกับรากฐานของศาสนาที่เริ่มจะถูกดึงดูดเข้าสู่วัตถุนิยมสมัยใหม่มากขึ้น

ไม่ไกลจากวัดในกรุงโซลสมัยศตวรรษที่ 14 ที่ซึ่งผู้ศรัทธาถวายเครื่องบูชาและกราบไหว้พระพุทธรูปทองคำขนาดใหญ่สามองค์ ร้านค้าชื่อ Buddhz ขายรูปปั้นขนาดเล็ก กำไลลูกประคำ หมวก และเสื้อยืด

หนึ่งในนั้นเป็นภาพพระพุทธเจ้ากำลังเลื่อนดูสมาร์ทโฟน

โปสการ์ดใบหนึ่งแสดงภาพพระพุทธรูปกำลังเป่าฟองสบู่ในท่าสบายๆ พร้อมข้อความว่า "เป่ามัน ทำให้แตก แล้วลืมมันไป"

"ที่นี่มีการค้าขายมากกว่าที่ฉันคาดไว้มาก" เทจา มานาโบตูลา นักท่องเที่ยวชาวแคนาดาวัย 34 ปี กล่าวกับ AFP

มาร์วิน จาง ชาวเยอรมันวัย 19 ปี กล่าวว่า ความอยากรู้อยากเห็นเกี่ยวกับพุทธศาสนาเป็นส่วนหนึ่งของเหตุผลที่เขามาเยือน แต่เมื่อเห็นวิธีการทำการตลาดที่มุ่งเป้าไปที่คนรุ่นของเขา เขาก็เข้าใจได้ว่าทำไมมันถึง "ถูกมองว่าไม่เคารพ"

ไม่ว่าจะอย่างไรก็ตาม แนวทางการตลาดแบบป๊อปคัลเจอร์ดูเหมือนจะได้ผล

ตัวอย่างเช่น งานมหกรรมพุทธศาสนานานาชาติโซลในปีนี้ดึงดูดผู้คนถึง 250,000 คน ซึ่งเป็นสถิติสูงสุด โดยประมาณสองในสามเป็นคนรุ่นเจนซี และครึ่งหนึ่งไม่นับถือศาสนาใดๆ ตามที่ผู้จัดงานกล่าว

และถึงแม้จำนวนชาวเกาหลีใต้ที่ระบุว่าตนเองเป็นพุทธศาสนิกชนจะคงที่ แต่พุทธศาสนาก็ได้รับการมองในแง่ดีมากที่สุดในบรรดาระบบความเชื่อสี่ระบบที่สำรวจใน "แบบสำรวจการรับรู้ศาสนา" ปี 2025 โดย Korea Research

การท่องเที่ยวเชิงพุทธศาสนากำลังเฟื่องฟู และมีชาวท้องถิ่นและชาวต่างชาติหลายหมื่นคนลงทะเบียนเข้าร่วมโปรแกรม "พักในวัด" ทุกปี ซึ่งพวกเขาจะได้ทานอาหารเรียบง่ายแบบนักบวช ทำงานบ้าน และนั่งสมาธิ

บางคนเลือกที่จะพักควบคู่กับการชมคอนเสิร์ตหรือกิจกรรมต่างๆ เช่น งานนิทรรศการนานาชาติ ที่ผู้เข้าชมสามารถเข้าร่วมพิธีสวดมนต์และพูดคุยกับพระสงฆ์ เลือกซื้อของที่ระลึกมากมาย และเข้าร่วมงาน "ปาร์ตี้ฆ้องพระสูตรความร้อน" ที่มีดนตรีอิเล็กทรอนิกส์และฮิปฮอป

ซุน มินจี นักศึกษามหาวิทยาลัยชาวเกาหลีใต้ วัย 23 ปี และเป็นพุทธศาสนิกชน กล่าวว่า ภาพลักษณ์ที่ทันสมัยของพุทธศาสนาดึงดูดเพื่อนๆ ของเธอหลายคน

"ฉันเชื่อว่าไม่มีอะไรผิดปกติกับภาพลักษณ์ 'ทันสมัย' ของพุทธศาสนา เพราะมันช่วยลดอุปสรรคในการเข้าถึงและดึงดูดคนหนุ่มสาวจำนวนมาก" เธอบอกกับ AFP

แต่มีนักวิจารณ์บางคนชี้ให้เห็นถึงความเสี่ยงที่ศาสนาซึ่งนิยามด้วยการไม่ยึดติดกับสิ่งของทางโลก จะถูกแปดเปื้อนด้วยลัทธิบริโภคนิยม

“หากมองพุทธศาสนาเป็นเพียง ‘ภาพลักษณ์ที่ดี’ กระแสความนิยมที่เกิดขึ้นใหม่นี้อาจเป็นเพียงกระแสที่ผ่านไปชั่วคราว” บทบรรณาธิการในหนังสือพิมพ์ฮยอนบูลนิวส์ ซึ่งเป็นสื่อเกี่ยวกับพุทธศาสนากล่าวไว้

‘รูปแบบที่ปรับเปลี่ยน’
คณะโจกเย ซึ่งเป็นคณะสงฆ์พุทธหลักของเกาหลีใต้และเป็นแรงผลักดันสำคัญเบื้องหลังกระแสนี้ กำลังพยายามทำให้ศาสนา “เข้าถึงได้ง่าย” มากขึ้น พระภิกษุเมียวจัง โฆษกของคณะ กล่าวกับ AFP

“วิธีที่คนรุ่นใหม่มีปฏิสัมพันธ์กับศาสนากำลังเปลี่ยนแปลงไป... เราพยายามเข้าถึงพวกเขาในแบบที่พวกเขาเข้าใจและสื่อสารในแบบที่เข้าถึงได้”

คณะดังกล่าวเผชิญกับเสียงวิพากษ์วิจารณ์อย่างหนักเมื่อหุ่นยนต์ “พระภิกษุ” ที่มีลักษณะคล้ายมนุษย์เข้าร่วมพิธีบวชในเดือนพฤษภาคม โดยให้คำมั่นว่าจะ “อุทิศตน” ให้แก่พุทธศาสนา

นักวิจารณ์โต้แย้งว่านี่เป็นการลดทอนความสำคัญของความเป็นพระภิกษุ

ขณะที่ปกป้องการใช้หุ่นยนต์เป็นเครื่องมือในการถ่ายทอดคำสอนทางพุทธศาสนา เมียวจังกล่าวว่าทางคณะสงฆ์ตระหนักถึงความเสี่ยงและวางแผนที่จะ "กำหนดแนวทางที่ชัดเจนยิ่งขึ้นเกี่ยวกับขอบเขตที่เหมาะสม"

ยุน ซองโฮ นักแสดงตลกที่ผันตัวมาเป็นดีเจ ซึ่งแสดงภายใต้ชื่อบนเวทีว่า NewJeansNim โดยแต่งกายด้วยจีวรและผสมผสานดนตรีอิเล็กทรอนิกส์เข้ากับการสวดมนต์ เห็นด้วยว่ามีความสมดุลที่ละเอียดอ่อน

เป้าหมายของเขา ด้วยการสนับสนุนจากคณะสงฆ์ คือ "การสื่อสารคุณค่าทางพุทธศาสนาสู่สาธารณชน โดยเฉพาะอย่างยิ่งกับคนรุ่นใหม่ที่อาจไม่ค่อยไปวัด" นักดนตรีผู้นี้กล่าวกับ AFP

ภาพลักษณ์ที่ทันสมัยและไม่เน้นการสั่งสอน ได้ช่วยส่งเสริมวัฒนธรรมของพุทธศาสนา แต่ดูเหมือนว่าจะไม่ได้ดึงดูดผู้ศรัทธาใหม่ๆ มากนัก

ผลสำรวจเมื่อปีที่แล้วพบว่าไม่มีการเปลี่ยนแปลงในความเชื่อทางศาสนาของชาวเกาหลีใต้ โดย 16 เปอร์เซ็นต์ระบุว่าเป็นพุทธศาสนิกชน

ผู้ที่ไม่มีศาสนายังคงเป็นคนส่วนใหญ่ โดยส่วนใหญ่มีอายุระหว่าง 18 ถึง 29 ปี

โจ ยาง-โอ๊ก หญิงชาวพุทธวัย 78 ปี กล่าวว่า เธอไม่คัดค้านสิ่งใดก็ตามที่จะดึงดูดคนหนุ่มสาวเข้ามา

“คนรุ่นฉันหลายคนไม่สามารถไปวัดได้อีกต่อไปแล้ว เพราะเจ็บป่วยหรือเสียชีวิตไปแล้ว” เธอบอกกับ AFP

ไบรอัน ซอมเมอร์ส ผู้ช่วยศาสตราจารย์ด้านพุทธศาสนศึกษา มหาวิทยาลัยทงกุก ในกรุงโซล กล่าวว่า ศาสนาต่างๆ ปรับตัวมาโดยตลอดเมื่อผู้ติดตามรุ่นใหม่เข้ามาแทนที่รุ่นเก่า

“พุทธศาสนาแบบฮิปๆ คือพุทธศาสนาในรูปแบบที่ปรับเปลี่ยนแล้ว ตราบใดที่คำสอนยังคงอยู่” เขากล่าว

Agence France-Presse

Photo - ในประเทศเกาหลีใต้ที่กำลังก้าวเข้าสู่สังคมทางโลกอย่างรวดเร็ว ศาสนาพุทธกำลังกลับมาได้รับความนิยมอีกครั้ง ด้วยกระแส "ทันสมัย" ที่ดึงดูดคนรุ่น Gen Z ด้วยเทศกาล แฟชั่น หุ่นยนต์ และดีเจ แม้ว่าบางคนจะกังวลเกี่ยวกับรากฐานของศาสนาพุทธก็ตาม (Photo by JADE GAO / AFP)