แค่มีมือถือเครื่องเดียวก็รีวิวสินค้าได้แบบกินใจแล้วในยุคนี้ และเชื่อว่าหลายคนคงคุ้นเคยกันมากขึ้นแล้วกับการรีวิวสินค้าจากคนธรรมดา ที่ไม่ใช่ดาราหรืออินฟลูเอนเซอร์ชื่อดัง นี่คือบทบาทของ KOC หรือ Key Opinion Consumer ที่กำลังได้รับความสนใจจากแบรนด์ต่างๆ มากขึ้น
KOC คือผู้บริโภคทั่วไปที่เคยใช้สินค้าหรือบริการจริง แล้วนำประสบการณ์มาแชร์ผ่านโซเชียลมีเดีย ไม่ว่าจะเป็นการรีวิวข้อดี ข้อเสีย หรือบอกต่อว่าสินค้านั้นเหมาะกับใคร พวกเขาไม่จำเป็นต้องมีผู้ติดตามจำนวนมาก ไม่ต้องเป็นคนดัง แต่เน้นการเล่าจากประสบการณ์ตรงของตัวเอง ที่ช่วยให้คนอื่นสามารถนำไปประกอบการตัดสินใจซื้อสินค้นได้
จริงๆ แล้วการบอกต่อสินค้าจากผู้ใช้จริงมีมานานแล้ว แต่คำว่า KOC เริ่มเป็นที่พูดถึงในวงการตลาดจีนช่วงปี 2019 และได้รับความสนใจจากแบรนด์มากขึ้นในช่วงปี 2020 โดยเฉพาะธุรกิจความงาม แฟชั่น และสินค้าอุปโภคบริโภค
ส่วนในประเทศไทย กระแส KOC เริ่มได้รับความสนใจชัดเจนขึ้นในช่วงปี 2021 เป็นต้นมา ซึ่งกลายเป็นเทรนด์คู่ขนานที่เกิดในช่วงเกิดวิกฤตโควิด-19 ที่ทำให้พฤติกรรมของผู้ซื้อเปลี่ยนไปอย่างเห็นได้ชัด ธุรกิจสินค้าออนไลน์เริ่มมากขึ้น
หลายคนเริ่มค้นหารีวิวจากผู้ใช้จริงก่อนตัดสินใจซื้อ ขณะเดียวกันแพลตฟอร์มอย่างโซเชียลมีเดีย ก็เปิดโอกาสให้คนทั่วไปรีวินสินค้าได้ง่ายขึ้น
KOC ต่างจาก KOL หรือ Influencer อย่างไร?
ถ้าพูดให้เข้าใจง่ายๆ คือ KOL และ Influencer มักมีผู้ติดตามและมีความเชี่ยวชาญในด้านนั้นๆ ซึ่งนี่แหละคือจุดเด่น
ส่วน KOC จะไม่ได้เน้นว่า ต้องมีความรู้เฉพาะ แต่เน้นการแชร์ประสบการณ์จริง ทำให้คนดูรู้สึกว่า เป็นการรีวิวจากคนใกล้ตัว หรือมีปัญหาที่คล้ายกัน อย่างเช่น การให้คนมีปัญหาสิว ค่อยๆ ทดลองใช้และถ่ายคลิปอัพเดตผลลัพธ์แบบวันต่อวัน
และทุกวันนี้ที่แบรนด์สนใจ KOC มากขึ้น ก็เพราะผู้บริโภคอย่างเรา ไม่ได้เชื่อโฆษณาอย่างเดียว ไม่ได้ต้องการรู้สรรพคุณอย่างเดียว แต่อยากเห็นว่า คนที่ใช้สินค้าจริง หรือคนที่ประสบปัญหาแบบตัวเอง ใช้สินค้านั้นได้ผลหรือเปล่า
แต่สุดท้าย คนที่ถูกจ้างให้มาทำหน้าที่ตรงนี้ ก็ไม่ใช่การมานั่งรีวิวสินค้าให้ดูน่าเชื่อถืออย่างเดียว เพราะความจริงใจจากประสบการณ์จริรงและพูดอย่างตรงไปตรงมา คือหัวใจสำคัญ ถ้ารีวิวมีแต่คำชมเกินจริงก็อาจทำให้คนดูรู้สึกว่า ไม่น่าเชื่อถืออยู่ดี