เว็บไซต์วิเคราะห์ข่าว "กวนฉาเจ่อหว่าง" (观察者网) หรือ "เครือข่ายผู้สังเกตการณ์ (การเมืองและสังคม)" ชี้ว่าการเยือนเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ แห่งสหรัฐฯ ที่กำลังจะเกิดขึ้นนั้นในอีกไม่กี่วันที่กรุงมะนิลา ประเทศฟิลิปปินส์ กำลังก่อให้เกิดความกังวลที่นอกเหนือไปจากเรื่องภาษีศุลกากร ขณะที่รัฐบาลวอชิงตันพยายามปรับเปลี่ยนความสัมพันธ์ทางการค้ากับประเทศในอาเซียน ข้อเรียกร้องของสหรัฐฯ ขยายไปสู่การเข้าถึงตลาด ข้อผูกพันด้านการลงทุน มาตรฐานเทคโนโลยี ความมั่นคงของห่วงโซ่อุปทาน และการกำกับดูแลเศรษฐกิจมากขึ้นเรื่อยๆ

ไทย เวียดนาม และฟิลิปปินส์ แสดงให้เห็นถึงสามแง่มุมที่แตกต่างกันของแรงกดดันที่เพิ่มขึ้นนี้ แม้ว่าความสัมพันธ์กับวอชิงตันจะแตกต่างกัน แต่ทั้งสามประเทศก็เผชิญกับภาวะที่กลืนไม่เข้าคายไม่ออกที่คล้ายคลึงกัน นั่นคือ วิธีการที่จะเข้าถึงตลาดสหรัฐฯ และดึงดูดการลงทุนโดยไม่เสียความยืดหยุ่นทางเศรษฐกิจหรือความเป็นอิสระทางยุทธศาสตร์

ในส่วนของไทยนั้น รัฐบาลกำลังเตรียมผลักดันความเข้าใจทางการค้ากับวอชิงตัน ซึ่งอาจเปิดภาษีศุลกากรเกือบ 99% ให้กับสินค้าสหรัฐฯ และให้คำมั่นสัญญาในการซื้อสินค้าเกษตร พลังงาน และเครื่องบินจากสหรัฐฯ เป็นจำนวนมาก อย่างไรก็ตาม ไทยอาจยังคงเผชิญกับภาษีศุลกากรของสหรัฐฯ ประมาณ 19% ซึ่งทำให้เกิดคำถามว่าการผ่อนปรนนั้นคุ้มค่ากับผลประโยชน์หรือไม่

สำหรับเวียดนาม แม้จะมีการเจรจามายาวนาน รัฐบาลฮานอยยังคงเผชิญกับการสอบสวนทางการค้าจากสหรัฐฯ เกี่ยวกับทรัพย์สินทางปัญญา แรงงานบังคับ และกำลังการผลิตส่วนเกิน วอชิงตันยังกดดันเวียดนามให้เพิ่มการลงทุนในสหรัฐฯ และปรับนโยบายด้านการคุ้มครองข้อมูลและพลังงาน

ฟิลิปปินส์เองก็อยุ่สถานะที่ลำบาก เพราะความสัมพันธ์ทางทหารที่ใกล้ชิดระหว่างรัฐบาลมะนิลาและวอชิงตันไม่ได้ส่งผลให้เกิดผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจที่เทียบเท่ากัน โครงการ Pax Silica ที่นำโดยสหรัฐฯ ซึ่งเกี่ยวข้องกับเซมิคอนดักเตอร์ ปัญญาประดิษฐ์ และแร่ธาตุสำคัญ ได้ก่อให้เกิดความกังวลภายในประเทศเกี่ยวกับสิทธิในที่ดิน การควบคุมทรัพยากร และอธิปไตยของชาติ

วอชิงตันยังอาจพยายามขยายอิทธิพลเหนือระบบนิเวศทางเทคโนโลยี ห่วงโซ่อุปทานแร่ธาตุที่สำคัญ และนโยบายการลงทุนของภูมิภาค ซึ่งอาจทำให้สถานะการเจรจาร่วมกันของอาเซียนอ่อนแอลง เนื่องจากสมาชิกแต่ละประเทศต่างแสวงหาข้อตกลงทวิภาคี

ความกังวลในวงกว้างคือ ข้อตกลงทางการค้าอาจกลายเป็นเครื่องมือในการรักษาอิทธิพลทางเศรษฐกิจและเทคโนโลยีของอเมริกาในระยะยาว ในขณะที่การลดภาษีศุลกากรยังคงอ่อนไหวต่อการเปลี่ยนแปลงลำดับความสำคัญทางการเมืองของสหรัฐฯ

ทั้งนี้ มีผู้อ่านมาแสดงความเห็นในข่าวของกวนฉาเจ่อในประเด็นนี้ เช่น รายหนึ่งกล่าวว่า "สิ่งที่ทำให้ประเทศในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้รู้สึกไม่สบายใจมากยิ่งขึ้นก็คือ ภาษีนำเข้าเป็นเพียงจุดเริ่มต้นเท่านั้น ข้อเรียกร้องของรัฐบาลทรัมป์ได้ขยายวงกว้างจากแค่การซื้อสินค้า ไปสู่การลงทุน การควบคุมเทคโนโลยี และแม้กระทั่งความมั่นคงทางเศรษฐกิจ การเมือง และการป้องกันประเทศ แม้ว่าจะบรรลุข้อตกลงได้โดยมีค่าใช้จ่าย แต่ก็อาจไม่เพียงพอที่จะหลีกเลี่ยงข้อเรียกร้องรอบต่อไปจากสหรัฐอเมริกา"

อีกความเห็นหนึ่งชี้ว่า "สิ่งที่ประเทศต่างๆ กลัวมากที่สุดคือ การที่ทรัมป์ใช้อำนาจครอบงำข่มขู่พวกเขาให้เข้าข้างสหรัฐอเมริกา และประการที่สอง พันธมิตรของสหรัฐฯ เหล่านี้กลัวว่าจะถูกบังคับให้ซื้อพันธบัตรกระทรวงการคลังสหรัฐฯ"

โดยทีมข่าวต่างประเทศ The Better

Photo - กลุ่มผู้ประท้วงสวมวิกผมที่เลียนแบบทรงผมของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ แห่งสหรัฐอเมริกา เดินขบวนไปยังอาคารทรัมป์ทาวเวอร์ ระหว่างการชุมนุมต่อต้านทรัมป์ในกรุงมะนิลา เมื่อวันที่ 12 พฤศจิกายน 2026 ก่อนการประชุมสุดยอดสมาคมประชาชาติแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (อาเซียน) (ภาพโดย Ted ALJIBE / AFP)