การเดินบนดวงจันทร์ภายในปี 2030 การสร้างฐานบนดวงจันทร์ และอาจต่อไปยังดาวอังคาร นี่คือเป้าหมายใหม่ของของจีน หลังจาก 30 ปีของการฝึกฝนความเชี่ยวชาญในการตลุยอวกาศ ตอนนี้จีนกำลังท้าทายความเป็นผู้นำด้านการบินอวกาศของสหรัฐฯ
ในขณะที่องค์การอวกาศนาซาของสหรัฐฯ กำลังเตรียมภารกิจบินผ่านดวงจันทร์พร้อมมนุษย์ควบคุม Artemis II เราลองมาดูความทะเยอทะยานของจีนในอวกาศกันบ้างว่ามีอะไรที่ควรจะต้องติดตาม
โครงการส่งมนุษย์ไปดวงจันทร์ของจีนคืออะไร?
โครงการส่งมนุษย์ไปอวกาศของจีน หรือที่รู้จักกันในชื่อโครงการ 921 เปิดตัวเมื่อวันที่ 21 กันยายน 1992 โดยมีเป้าหมายเพื่อพัฒนาความเชี่ยวชาญและสถานีอวกาศของตนเอง
โครงการนี้ได้ดำเนินการภารกิจส่งมนุษย์ขึ้นไปในอวกาศประมาณ 15 ครั้ง นับตั้งแต่เที่ยวบินแรกของนักบินอวกาศชาวจีน หยาง หลี่เหว่ย ในปี 2546
หลังจากถูกสหรัฐอเมริกากีดกันไม่ให้เข้าถึงสถานีอวกาศนานาชาติ (ISS) ในปี 2554 จีนจึงสร้างศูนย์กลางวงโคจรของตนเองขึ้น
สถานีอวกาศเทียนกง หรือ "พระราชวังแห่งสวรรค์" ต้อนรับผู้พักอาศัยกลุ่มแรกในปี 2564 ปัจจุบันมีนักบินอวกาศชาวจีน 3 คนอาศัยอยู่ที่นั่น ซึ่งจีนเรียกนักบินอวกาศด้วยคำศัพท์ว่า "ไท่โกนอท" (taikonaut)
สถานีแห่งนี้ช่วยให้จีนสะสมประสบการณ์ที่สำคัญในด้านการเดินในอวกาศ การเชื่อมต่อ การบำรุงรักษา และผลกระทบต่อร่างกาย
ไม่มีการปล่อยยานอวกาศที่มีมนุษย์ควบคุมของจีนครั้งใดที่นำไปสู่ความตาย และโครงการนี้กำลังดำเนินตามแผนงานระยะยาวมากกว่าที่จะเป็นโครงการแยกส่วน
"ประสิทธิภาพนี้เกิดจากความมุ่งมั่นทางการเมืองที่แข็งแกร่งในระดับสูงสุดของรัฐ การจัดหาเงินทุนที่มั่นคง... และการบูรณาการห่วงโซ่อุตสาหกรรมทั้งหมดเข้ากับโครงการ" ริชาร์ด เดอ กริจส์ ศาสตราจารย์ด้านฟิสิกส์และดาราศาสตร์แห่งมหาวิทยาลัยแมคควารี ประเทศออสเตรเลีย กล่าว
“เมื่อเปรียบเทียบกับแนวทางของชาติตะวันตก โดยเฉพาะสหรัฐฯ ที่ลำดับความสำคัญอาจเปลี่ยนแปลงไปตามแต่ละวัฏจักรทางการเมือง รูปแบบนี้มีข้อดีที่ชัดเจนในแง่ของความสามารถในการคาดการณ์และการจัดการความเสี่ยง” เขากล่าวกับสำนักข่าว AFP
แม้ว่าโครงการอวกาศของจีนจะดำเนินไปอย่างช้ากว่าในอดีต แต่ “จีนจะก็ไม่เปลี่ยนทิศทางตามอำเภอใจของผู้นำเหมือนกัน”
นักบินอวกาศชาวจีนจะลงจอดบนดวงจันทร์เมื่อไหร่?
องค์การอวกาศจีน (CNSA) หวังว่าจะส่งนักบินอวกาศไปดวงจันทร์ภายในปี 2030
จีนได้ส่งหุ่นยนต์หลายตัวไปยังดวงจันทร์และนำตัวอย่างจากดวงจันทร์กลับมาแล้ว
แต่ภารกิจที่มีมนุษย์ควบคุมนั้นต้องการอุปกรณ์ที่แตกต่างออกไป ซึ่งกำลังอยู่ในระหว่างการทดสอบ
จีนมีกำหนดการทดสอบการบินของยานอวกาศเมิ่งโจว (Mengzhou หรือ “ยานแห่งความฝัน”) รุ่นใหม่ในปี 2026 ซึ่งจะมาแทนที่ยานเสินโจวที่ล้าสมัย และจะนำนักบินอวกาศขึ้นสู่วงโคจรของดวงจันทร์
วิศวกรกำลังพัฒนาจรวดทรงพลังรุ่นใหม่ที่มีความยาวประมาณ 90 เมตร (295 ฟุต) หรือที่รู้จักกันในชื่อ ลองมาร์ช-10 ซึ่งมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการส่งยานอวกาศไปยังดวงจันทร์ โดยได้ทำการบินทดสอบในระดับความสูงต่ำครั้งแรกเมื่อวันที่ 11 กุมภาพันธ์
ยานลงจอดหล่านเยว่ (Lanyue หรือ "ยึดครองดวงจันทร์") ซึ่งจะขนส่งนักบินอวกาศจากวงโคจรไปยังพื้นผิวดวงจันทร์ อาจทำการบินทดสอบครั้งแรกระหว่างปี 2028 ถึง 2029 เช่นกัน
จีนต้องการฐานบนดวงจันทร์หรือไม่?
จีนหวังที่จะสร้างฐานวิทยาศาสตร์ที่มีลูกเรือควบคุมขั้นพื้นฐาน เรียกว่า สถานีวิจัยดวงจันทร์นานาชาติ (International Lunar Research Station หรือ ILRS) ภายในปี 2035
ฐานนี้จะถูกสร้างขึ้นใกล้กับขั้วใต้ของดวงจันทร์ ซึ่งเชื่อว่ามีน้ำในรูปของน้ำแข็งอยู่
จีนกำลังร่วมมือกับรัสเซียในโครงการนี้
คาดว่าฐานนี้จะถูกสร้างขึ้นด้วยอิฐที่ผลิตในสถานที่จากดินบนดวงจันทร์โดยใช้เครื่องพิมพ์ 3 มิติ เทคนิคนี้ได้รับการทดสอบบนโลกและบนดวงจันทร์เทียนกงแล้ว และจะถูกนำไปทดสอบบนดวงจันทร์ในภารกิจไร้คนขับฉางเอ๋อ-8 ซึ่งมีกำหนดการประมาณปี 2028
CNSA กล่าวว่าต้องการทำการวิจัยทางโบราณคดีเกี่ยวกับต้นกำเนิดของดวงจันทร์ บรรลุความก้าวหน้าในเทคโนโลยีเชิงกลยุทธ์ และใช้ประโยชน์จากทรัพยากรบนดวงจันทร์
มีการวางแผนขยายฐานปฏิบัติการดังกล่าวประมาณปี 2040
จีนยังกำลังพัฒนาเครือข่ายดาวเทียมถ่ายทอดสัญญาณรอบดวงจันทร์เพื่อสื่อสารระหว่างด้านไกลของดวงจันทร์กับโลก
นี่เป็นการแข่งขันกับสหรัฐอเมริกาหรือไม่?
จีนไม่เคยพูดถึง "การแข่งขันดวงจันทร์" หรือการแข่งขันกับสหรัฐอเมริกา
"พวกเขา (จีน) มีความทะเยอทะยานกับอนาคตของโครงการของพวกเขา และมองว่าดวงจันทร์เป็นก้าวต่อไปที่สมเหตุสมผล เพื่อตัวมันเอง ไม่ใช่เพื่อการแข่งขันใดๆ ผมคิดว่ามันจะไม่เปลี่ยนแปลงอะไรสำหรับพวกเขาหากอเมริกาไม่ได้เข้าร่วม" โจนาธาน แมคดาวเวลล์ นักฟิสิกส์ดาราศาสตร์และนักวิเคราะห์อวกาศกล่าว
“ถึงกระนั้นก็ตาม” เขากล่าวเสริม “การสร้างฐานบนดวงจันทร์ของจีนจะเป็นความท้าทายอย่างแท้จริงต่อความสามารถของอเมริกาในการสร้างฐานดังกล่าว เพราะมีพื้นที่ที่เหมาะสมอยู่ใกล้ขั้วใต้ของดวงจันทร์เพียงเล็กน้อยเท่านั้น”
ในขณะนี้ จีนยังล้าหลังสหรัฐอเมริกาในแง่ของเที่ยวบินที่มีมนุษย์ควบคุม ตามที่เฉินหลาน ผู้เชี่ยวชาญด้านโครงการอวกาศของจีนกล่าว
เฉินหลาน ชี้ว่ายานอวกาศ Dragon และ Orion ของนาซายังคงเหนือกว่ายานเสินโจวของจีน
“อย่างไรก็ตาม ผมคาดว่าเมื่อจีนประสบความสำเร็จในการลงจอดบนดวงจันทร์โดยมีมนุษย์ควบคุมภายในปี 2030 ด้วยยานอวกาศและยานลงจอดบนดวงจันทร์รุ่นใหม่ จีนจะตามทันสหรัฐอเมริกาในด้านการบินอวกาศที่มีมนุษย์ควบคุม”
ดาวอังคารคือเป้าหมายต่อไป?
หลังจากปี 2040 ฐานบนดวงจันทร์ของจีนจะถูกใช้เพื่อ “ตรวจสอบเทคโนโลยีและความสามารถสำหรับภารกิจที่มีมนุษย์ควบคุมไปยังดาวอังคาร” ตามที่ CNSA กล่าว
บริษัทผู้ผลิตยานอวกาศและนักวิทยาศาสตร์ของจีนเคยชี้ให้เห็นถึงดาวอังคารว่าเป็นจุดหมายปลายทางที่เป็นไปได้สำหรับนักบินอวกาศมาก่อน
“แต่ผมไม่คิดว่าจะมีแผนการจริงจังที่จะไปดาวอังคารก่อนที่จะมีการลงจอดบนดวงจันทร์และสร้างฐานบนดวงจันทร์เสร็จสมบูรณ์” เฉินกล่าว
Agence France-Presse
Photo - นักบินอวกาศชาวจีน (จากซ้ายไปขวา) กุ้ยไห่เฉา, จูหยางจู้ และผู้บัญชาการ จิ่งไห่เผิง โบกมือก่อนขึ้นจรวดนำส่งลองมาร์ช-2เอฟ ที่บรรทุกภารกิจการบินอวกาศมีมนุษย์ควบคุมเสินโจว-16 ณ ศูนย์ปล่อยดาวเทียมจิ่วฉวน ในมณฑลกานซูทางตะวันตกเฉียงเหนือของจีน เมื่อวันที่ 30 พฤษภาคม 2023 (Photo by HECTOR RETAMAL / AFP)
