ทำไมการจากไปของ "ฮลุน โซโล่" ถึงทำให้หลายคนรู้สึกเศร้าและเสียใจได้ ทั้งที่ไม่เคยเจอกันในชีวิตจริง?

คำตอบอาจอยู่ในสิ่งที่นักจิตวิทยาและนักวิจัยด้านสื่อเรียกว่า "Parasocial Relationship" หรือ ความผูกพันผ่านหน้าจอ ซึ่งหมายถึงความสัมพันธ์ที่เกิดขึ้นระหว่างผู้ชมกับบุคคลที่เราไม่เคยพบเจอเป็นการส่วนตัว แต่กลับสามารถสร้างความรู้สึกผูกพันและมีความหมายกับเราได้

แนวคิดนี้มีจุดเริ่มต้นจากงานศึกษาของ Donald Horton และ Richard Wohl ในปี 1956 ที่เสนอแนวคิด Parasocial Interaction โดยอธิบายว่า สื่อสามารถทำให้ผู้ชมรู้สึกเหมือนมีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับบุคคลที่อยู่บนหน้าจอ แม้ในความเป็นจริงทั้งสองฝ่ายจะไม่ได้รู้จักกัน

ความรู้สึกแบบนี้มักเกิดขึ้นระหว่างผู้ชมกับนักแสดง ศิลปิน ยูทูบเบอร์ หรืออินฟลูเอนเซอร์ เพราะเมื่อเราติดตามชีวิต ผลงาน หรือคอนเทนต์ของใครบางคนมาเป็นเวลานาน เราจะเริ่มรู้สึกคุ้นเคย เหมือนมีเขาเป็นส่วนหนึ่งในชีวิตประจำวัน

คล้ายกับคนที่เราเจอกันทุกวัน เมื่อวันหนึ่งต้องจากกัน ความรู้สึกเศร้าและความคิดถึงจึงเกิดขึ้นเป็นเรื่องธรรมดา แม้ว่าความสัมพันธ์นั้นจะเกิดขึ้นผ่านหน้าจอก็ตาม

สำหรับบางคน ความผูกพันอาจลึกมากขึ้น เพราะบุคคลเหล่านั้นอาจเข้ามาอยู่ในช่วงเวลาสำคัญของชีวิต หรือเป็นคนที่พวกเขาเติบโตมาพร้อมกับผลงานของเขา การได้ฟังเสียง ดูคลิป เห็นเรื่องราว หรือรับรู้มุมต่างๆ ในชีวิตของใครคนหนึ่งซ้ำๆ ทำให้เกิดความรู้สึกคุ้นเคย เมื่อวันหนึ่งเขาจากไป จึงเกิดความรู้สึกเหมือนกำลังสูญเสียใครบางคน แม้จะเป็นความสัมพันธ์ที่เกิดขึ้นเพียงฝ่ายเดียว

กรณีของ "ฮลุน" ก็เป็นตัวอย่างที่สะท้อนเรื่องนี้ได้อย่างชัดเจน หลายคนอาจไม่เคยพบเขาตัวจริงเลยแม้แต่ครั้งเดียว แต่ได้ติดตามผลงานผ่านโซเชียลมีเดีย เห็นการเดินทางของเขา ได้ชมสถานที่ต่างๆ ผ่านมุมมองของเขา

บางสถานที่ที่เราไม่เคยมีโอกาสไป บางประสบการณ์ที่เราไม่เคยสัมผัส เขาอาจเป็นคนพาเราไปรู้จักผ่านหน้าจอ ทำให้ผู้ติดตามจำนวนมากรู้สึกเหมือนได้ร่วมเดินทางและเรียนรู้โลกไปพร้อมกับเขา

แนวคิดของ Horton และ Wohl ยังสอดคล้องกับงานวิจัยของ Jonathan Cohen (2004) ที่ศึกษาต่อว่า เมื่อความสัมพันธ์ผ่านสื่อที่ผู้ชมสร้างขึ้นต้องสิ้นสุดลง จะส่งผลต่อความรู้สึกของผู้ชมอย่างไร

Cohen ศึกษาปฏิกิริยาของผู้ชมจำนวน 381 คน เมื่อพวกเขาต้องเผชิญกับการหายไปของตัวละครโทรทัศน์ที่ชื่นชอบ ผลการศึกษาพบว่า ผู้ชมมีแนวโน้มเกิดความรู้สึกเศร้าและสูญเสีย คล้ายกับการสิ้นสุดของความสัมพันธ์ในชีวิตจริง โดยความรู้สึกดังกล่าวสัมพันธ์กับระดับความผูกพันที่มีต่อตัวละคร ยิ่งติดตามมาก รู้สึกใกล้ชิดมาก ก็ยิ่งรู้สึกถึงการสูญเสียมากขึ้น

ดังนั้น แม้ความสัมพันธ์ระหว่างผู้ชมกับบุคคลบนหน้าจอจะไม่ได้เกิดขึ้นแบบสองฝ่าย แต่ความรู้สึกที่เกิดขึ้นนั้นสามารถเป็นจริงได้ เพราะเมื่อเราใช้เวลา รับรู้เรื่องราว และมีประสบการณ์ร่วมผ่านสื่อ บุคคลเหล่านั้นอาจกลายเป็นส่วนหนึ่งของความทรงจำและช่วงเวลาสำคัญในชีวิตของเรา

การจากไปของ "ฮลุน โซโล่" สะท้อนให้เห็นว่า ในยุคที่โลกออนไลน์เข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตเรา ความสัมพันธ์บางรูปแบบสามารถเกิดขึ้นได้ แม้จะไม่เคยพบหน้ากันจริง ๆ แต่กลับสร้างความรู้สึกผูกพันและมีความหมายได้อย่างไม่น่าเชื่อ  

และในวันที่เขาเดินทางไกลอย่างไม่มีวันหวนกลับ ก็ยิ่งเห็นชัดว่า มีผู้คนมากมายที่รัก ติดตาม และรู้สึกผูกพันกับเขามากเพียงใด

ขอแสดงความเสียใจต่อการจากไปของ "ฮลุน โซโล่" และขอให้เรื่องราว รวมถึงความทรงจำดี ๆ ที่เขาเคยมอบให้ ยังคงอยู่ในใจของทุกคนที่เคยติดตามเขา