ครบ 100 ปี ของบิดาแห่งความประทับใจ ทุกภาพวาดที่เน้นถ่ายทอด "แสง" ผ่านสายตา ความรู้สึกของ "Claude Monet"

ในปี 2026 วงการศิลปะทั่วโลกต่างร่วมรำลึกครบรอบ 100 ปีการจากไปของ Claude Monet จิตรกรชาวฝรั่งเศสผู้ได้รับการยกย่องว่าเป็น “บิดาแห่งลัทธิอิมเพรสชันนิสม์” (Impressionism) ขณะที่กรุงโตเกียวกำลังจัดแสดงนิทรรศการ “Questioning Nature” ณ Artizon Museum เพื่อน้อมรำลึกถึงอิทธิพลและมรดกทางศิลปะของเขา

เอกลักษณ์สำคัญในผลงานของ Monet คือความหลงใหลใน “แสง” เขาเชื่อว่าวัตถุเดียวกันจะเปลี่ยนแปลงไปตามช่วงเวลาและสภาพอากาศ จึงเริ่มทดลองวาดภาพจากมุมเดิมในช่วงเวลาที่แตกต่างกัน ตัวอย่างชัดเจนคือชุดภาพ “วิหารรูอ็อง” แห่ง Rouen Cathedral ซึ่งเขาใช้เวลาตั้งแต่เช้าจรดเย็น นั่งสังเกตและบันทึกแสงที่กระทบมหาวิหารหลังเดิม จนเกิดเป็นผลงานมากกว่า 30 ภาพ ถ่ายทอดบรรยากาศที่เปลี่ยนแปลงตลอดทั้งวัน อย่างพิถีพิถัน

หากใครเคยชมผลงานของเขา คงเข้าใจดีว่า Monet ไม่ได้มุ่งหมายจะวาดให้ “เหมือนจริง” หากแต่ต้องการบันทึก “ความรู้สึก” ณ ขณะนั้นลงบนผืนผ้าใบ ที่ล้วนสะท้อนความประทับใจชั่วขณะ พร้อมกับระบายมันออกมาอย่างรวดเร็ว มากกว่าจะลงรายละเอียดให้ได้รูปทรงที่ชัดเจน 

จุดเริ่มต้นของคำว่า “Impressionism” เองก็ไม่ได้ซับซ้อน ในยุคของ Monet ศิลปะที่ได้รับการยอมรับต้องมีเส้นคมชัด และมักเกี่ยวข้องกับประวัติศาสตร์หรือศาสนา แต่เขาเลือกวาดภาพชีวิตประจำวัน ถ่ายทอดทิวทัศน์และบรรยากาศตามที่ตาเห็นและใจรู้สึก ความขบถนี้ทำให้เขาและเพื่อนศิลปินถูกปฏิเสธจากเวทีแสดงงานหลัก จนต้องจัดนิทรรศการของตนเองขึ้น

ในนิทรรศการครั้งนั้น ผลงาน Impression, Sunrise ถูกนำมาจัดแสดง และถูกนักวิจารณ์ล้อเลียนว่าเป็นเพียง “ภาพแห่งความประทับใจ” ที่ดูเหมือนยังวาดไม่เสร็จ แต่ Monet กลับยิ้มรับคำวิจารณ์นั้น และหยิบยืมคำว่า “Impression” มาตั้งเป็นชื่อเรียกกลุ่มของตนว่า “Impressionists” นับแต่นั้นมา

สำหรับนิทรรศการ “Questioning Nature” ครั้งนี้ ไม่ได้เป็นเพียงการรวบรวมผลงานชิ้นงามมาแขวนจัดแสดง แต่ยังพาผู้ชมสำรวจความงามของแสงธรรมชาติผ่านสายตาของศิลปิน ด้วยผลงานกว่า 90 ชิ้นจาก Musée d'Orsay รวมถึงผลงานจากคอลเลกชันอื่นๆ รวมกว่า 140 ชิ้น ทำให้ผู้ชมได้ติดตามพัฒนาการทางความคิดและมุมมองของ Monet อย่างใกล้ชิด

นิทรรศการครั้งนี้จึงไม่เพียงเป็นการรำลึกถึงศิลปินผู้ยิ่งใหญ่ หากยังชวนให้เราตั้งคำถามต่อธรรมชาติ แสง เวลา และความรู้สึก เช่นเดียวกับที่ Monet เคยเฝ้ามองและบันทึกไว้ตลอดชีวิตของเขา

PHOTO : LOIC VENANCE / AFP

SOURCE : 

• https://www.artizon.museum/en/exhibition/detail/54
• https://www.nga.gov/artworks/46654-rouen-cathedral-west-facade-sunlighthttps://www.nga.gov/artworks/46654-rouen-cathedral-west-facade-sunlight