สอน. เปิดแนวทางรับรอง “Sugar Ecolabel” เตรียมความพร้อมสู่การตรวจประเมิน ยกระดับการผลิตตามมาตรฐานสิ่งแวดล้อม
สำนักงานคณะกรรมการอ้อยและน้ำตาลทราย (สอน.) ร่วมกับ สถาบันอาหาร เดินหน้าสร้างความเข้าใจและประชาสัมพันธ์แนวทางการจัดทำและตรวจประเมิน “Sugar Ecolabel” ฉลากสิ่งแวดล้อมสำหรับอุตสาหกรรมน้ำตาลไทย เพื่อเปิดโอกาสให้โรงงานน้ำตาลเข้ามามีส่วนร่วมในการพัฒนาแนวทางการรับรอง เพื่อยกระดับกระบวนการผลิต ลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม และเตรียมความพร้อมตามนโยบายการพัฒนาอุตสาหกรรมอย่างยั่งยืน
นายใบน้อย สุวรรณชาตรี เลขาธิการคณะกรรมการอ้อยและน้ำตาลทราย เผยว่า “ Sugar Ecolabel เป็นเครื่องมือเชิงนโยบายที่ช่วยยกระดับอุตสาหกรรมน้ำตาลไทย สอดคล้องตามนโยบายการส่งเสริมและพัฒนาอุตสาหกรรมสิ่งแวดล้อม (Green Industry) ซึ่งถือเป็นนโยบายสำคัญของกระทรวงอุตสาหกรรม ฉลากที่พัฒนาขึ้นจะเป็นแนวทางการตรวจประเมินและรับรองกระบวนการผลิตน้ำตาล ช่วยลดปัญหาการเผาอ้อยและฝุ่นละออง PM 2.5 และสนับสนุนให้โรงงานน้ำตาลสามารถปรับตัวให้สอดคล้องกับมาตรฐานด้านสิ่งแวดล้อมที่มีความเข้มข้นมากขึ้นทั้งในประเทศและระดับสากล”
จากการเปิดรับฟังความคิดเห็นจากผู้มีส่วนได้ส่วนเสียที่เกี่ยวข้อง รวมทั้งสิ้น 436 คน ครอบคลุมทุกภาคส่วนในห่วงโซ่อุปทานอ้อยและน้ำตาลทราย ประกอบด้วย เกษตรกรชาวไร่อ้อย จำนวน 221 คน ผู้แทนโรงงานน้ำตาล จำนวน 111 คน ผู้แทนจากธุรกิจเกี่ยวเนื่อง จำนวน 39 คน ผู้บริโภค จำนวน 49 คน ผู้เชี่ยวชาญและนักวิชาการ จำนวน 16 คน พร้อมกับการสำรวจด้วยแบบสอบถามเพิ่มเติมอีกจำนวน 897 ชุด แบ่งเป็น เกษตรกรชาวไร่อ้อย จำนวน 457 ชุด ผู้ประกอบการโรงงานน้ำตาล จำนวน 61 ชุด ผู้ประกอบการธุรกิจเกี่ยวเนื่อง จำนวน 65 ชุด และผู้บริโภค จำนวน 314 ชุด พบว่า โรงงานน้ำตาลเป็นกลไกสำคัญในการขับเคลื่อนการลดอ้อยเผาและฝุ่น PM 2.5 อย่างเป็นระบบ เนื่องจากเป็นจุดเชื่อมโยงระหว่างเกษตรกรต้นน้ำ กระบวนการผลิต และการส่งมอบผลิตภัณฑ์สู่ตลาดหรือผู้บริโภค
การดำเนินโครงการฯ ในปี 2568 ที่ผ่านจึงมุ่งเน้นการสร้างความเข้าใจและเตรียมความพร้อมให้กับโรงงานน้ำตาล ผ่านการเก็บข้อมูลและรับฟังความคิดเห็นจากกลุ่มโรงงานน้ำตาลด้วยแบบสอบถาม โรงงานน้ำตาลทั่วประเทศ เพื่อประเมินระดับความพร้อม ปัญหา อุปสรรค และความต้องการในการยกระดับกระบวนการผลิตสู่มาตรฐานสิ่งแวดล้อม ซึ่งข้อมูลดังกล่าวถูกนำมาใช้เป็นฐานในการออกแบบแนวทางการตรวจประเมิน และจัดทดสอบประเมินโรงงานน้ำตาลนำร่องภาคสมัครใจจำนวน 5 โรงงาน
ทั้งนี้ แนวทางการตรวจประเมิน Sugar Ecolabel ถูกออกแบบให้เป็นระบบที่ชัดเจน โปร่งใส และสามารถตรวจสอบได้ โดยครอบคลุมประเด็นสำคัญที่เกี่ยวข้องกับการดำเนินงานของโรงงานน้ำตาล ได้แก่ การจัดการวัตถุดิบ การควบคุมกระบวนการผลิต การจัดการสิ่งแวดล้อม การลดการปล่อยฝุ่นและก๊าซเรือนกระจก ตลอดจนการปฏิบัติตามกฎหมายด้านอาชีวอนามัย ความปลอดภัย และแรงงาน ทำให้สามารถสะท้อนระดับการดำเนินงานจริงของโรงงาน ทั้งนี้ โรงงานนำร่องยังสามารถเสนอแนะแนวทางในการปรับปรุงและพัฒนาอย่างเป็นขั้นเป็นตอน เพื่อให้โรงงานส่วนใหญ่สามารถยกระดับจากระดับเริ่มต้นไปสู่มาตรฐานที่สูงขึ้นได้อย่างต่อเนื่อง
นอกจากนี้ ผู้ประกอบการโรงงานน้ำตาลยังได้เสนอแนะเพิ่มเติมเกี่ยวกับแนวทางการประเมิน ว่าต้องมีความชัดเจน และเป็นขั้นตอน ซึ่งจะช่วยให้ผู้ประกอบการสามารถวางแผนปรับปรุงกระบวนการผลิตได้อย่างมีทิศทาง รวมถึงควรเป็นภาคสมัครใจ ที่เปิดโอกาสให้โรงงานสามารถประเมินตนเอง เตรียมความพร้อมด้านเอกสาร ระบบการจัดการ และการดำเนินงานด้านสิ่งแวดล้อม ก่อนเข้ารับการตรวจประเมินจริง โดย สอน. มีส่วนสำคัญอย่างยิ่งในการสนับสนุนโรงงานน้ำตาลที่สนใจสมัครเข้ารับการประเมิน ผ่านการให้คำแนะนำ สร้างองค์ความรู้ และเครื่องมือที่จำเป็น เพื่อผลักดันให้อุตสาหกรรมน้ำตาลไทยสามารถเติบโตควบคู่กับการดูแลสิ่งแวดล้อมอย่างสมดุลและยั่งยืน
“Sugar Ecolabel จึงไม่เพียงช่วยยกระดับมาตรฐานด้านสิ่งแวดล้อมของโรงงานน้ำตาลเท่านั้น แต่ยังเป็นการเสริมสร้างความน่าเชื่อถือให้กับผลิตภัณฑ์น้ำตาลไทยทั้งในประเทศและต่างประเทศ โดยเฉพาะในบริบทที่มาตรการด้านสิ่งแวดล้อมและความยั่งยืนมีบทบาทสำคัญต่อการตัดสินใจของคู่ค้าทางธุรกิจและผู้บริโภค” นายใบน้อยกล่าวทิ้งท้าย
