บทความ นพ.กรณ์ ปองจิตธรรม

กลไกการขับเคลื่อนราคาทองคำผ่านพฤติกรรมสถาบันการเงินและกองทุนบริหารความเสี่ยง

สภาวะความผันผวนของราคาทองคำในปัจจุบันมิได้เกิดจากปัจจัยพื้นฐานเพียงอย่างเดียว แต่เป็นผลลัพธ์จากการดำเนินกลยุทธ์ของกองทุนบริหารความเสี่ยง (Hedge Funds) และสถาบันการเงินระดับโลก ซึ่งสามารถจำแนกกลไกการขับเคลื่อนราคาออกเป็น 3 รูปแบบหลักทางเศรษฐศาสตร์และจิตวิทยาการลงทุน ดังนี้

1. ภาวะการชำระบัญชีจากปัจจัยภายนอก (Cross-Asset Margin Call Liquidation)
ปรากฏการณ์ "โดมิโนข้ามตลาด" เกิดขึ้นเมื่อสินทรัพย์เสี่ยงหลัก เช่น ตลาดหุ้นหรือสินทรัพย์ดิจิทัล ประสบภาวะดิ่งลงอย่างรุนแรง ส่งผลให้พอร์ตการลงทุนแบบผสม (Multi-asset Portfolios) ของกองทุนขนาดใหญ่เกิดภาวะขาดทุนจนมูลค่าหลักประกันลดลงต่ำกว่าเกณฑ์

 * กลยุทธ์การบริหารสภาพคล่อง: เพื่อรักษาเสถียรภาพของพอร์ตและป้องกันการถูกบังคับปิดสถานะในสินทรัพย์ที่กำลังวิกฤต กองทุนจำเป็นต้องทำการ "Liquidate" หรือขายสินทรัพย์ที่มีกำไรสะสมสูงสุด (Best-performing Asset) เพื่อเปลี่ยนเป็นเงินสดเข้าสู่ระบบ

 * บทบาทของทองคำ: ในสภาวะที่ทองคำมีราคาสูงเกินกว่าต้นทุนเฉลี่ยมาก ทองคำจะถูกเปลี่ยนสภาพเป็น "ตู้ ATM ของตลาด" (Market's ATM) แรงเทขายมหาศาลที่เกิดขึ้นจึงมิได้สะท้อนถึงมูลค่าทองคำที่ด้อยลง แต่เป็นไปเพื่อรักษาสภาพคล่องโดยรวมของสถาบันการเงิน

2. การซื้อขายเชิงรุกบนการคาดการณ์นโยบาย (Front-Running Macroeconomic Shifts)
การเปลี่ยนแปลงตัวบุคคลในตำแหน่งสำคัญอย่างประธานธนาคารกลางสหรัฐฯ (Fed) ส่งผลโดยตรงต่อการคาดการณ์อัตราดอกเบี้ยและค่าเงินดอลลาร์ ซึ่งเป็นตัวแปรผกผันกับราคาทองคำ

 * ทฤษฎีการตอบสนองล่วงหน้า: เมื่อมีการคาดการณ์ถึงการแต่งตั้งผู้บริหารนโยบายการเงินที่มีแนวคิดเข้มงวด (Hawkish) กองทุนประเภท Macro Hedge Funds จะดำเนินกลยุทธ์ "Sell on Expectation" เพื่อชิงความได้เปรียบก่อนที่นโยบายจะประกาศใช้จริง

 * เป้าหมายเชิงกลยุทธ์: การเทขายในลักษณะนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อบีบให้ราคาทรุดตัวลงสู่ระดับดุลยภาพใหม่ (New Equilibrium) เพื่อที่กองทุนจะได้กลับเข้าซื้อ (Re-entry) ในต้นทุนที่ต่ำลงเมื่อสถานการณ์เริ่มมีความชัดเจน

3. กลยุทธ์การล่าจุดตัดขาดทุน (Stop Loss Hunting & Liquidity Engineering)
เป็นพฤติกรรมการเก็งกำไรในตลาดฟิวเจอร์สที่มุ่งเน้นการสร้างสภาวะการซื้อขายแบบตื่นตระหนก (Panic) ผ่านการวิเคราะห์ความหนาแน่นของคำสั่งซื้อขาย (Order Flow Analysis)

 * กลไกการกระตุ้น: เจ้ามือหรือกองทุนขนาดใหญ่จะใช้คำสั่งขายปริมาณมาก (Large Block Trades) เพื่อกดราคาให้หลุดแนวรับทางจิตวิทยาหรือจุดที่รายย่อยมักตั้งจุดตัดขาดทุน (Stop Loss) ไว้

 * สภาวะราคาดิ่งเหว (Flash Crash): เมื่อราคาแตะจุดตัดขาดทุน จะเกิดการขายแบบอัตโนมัติจากระบบอัลกอริทึม (Algorithmic Trading) ส่งผลให้ราคาเกิดภาวะดิ่งเหวอย่างรวดเร็วเกินความเป็นจริง

 * เป้าหมายสูงสุด: กองทุนใหญ่จะเข้าช้อนซื้อ (Buyback) ในบริเวณที่แรงขายของรายย่อยหมดลง ซึ่งมักจะเป็นระดับราคาที่ต่ำกว่ามูลค่าที่แท้จริงประมาณ 10-15% ทำให้กองทุนสามารถสะสมของล็อตใหญ่ได้โดยไม่ทำให้ราคาดีดกลับเร็วเกินไปจนกว่าจะเก็บของครบตามเป้าหมาย
บทสรุปเชิงวิเคราะห์

พฤติกรรมทั้ง 3 รูปแบบสะท้อนให้เห็นว่าความผันผวนที่ระดับราคา 75,000 บาท คือผลลัพธ์ของเกมการเงินที่มีความสลับซับซ้อน การทำความเข้าใจกลไกเหล่านี้จะช่วยให้นักลงทุนสามารถแยกแยะระหว่าง "การล่มสลายของมูลค่า" กับ "กลยุทธ์การเขย่าตลาด" เพื่อการตัดสินใจที่มีประสิทธิภาพภายใต้สภาวะความกดดันสูง

Korn Pongjitdham, M.D.