มะเร็งรักษาได้แม่นยำขึ้นด้วยข้อมูลพันธุกรรม คณะแพทยศาสตร์ มข. ผนึกเครือข่ายทั่วประเทศ เดินหน้าผลักดัน Precision Medicine ผ่านเทคโนโลยีจีโนมิกส์และการตรวจ NGS เพื่อให้ผู้ป่วยเข้าถึงการรักษาที่ตรงจุด

คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น เดินหน้ายกระดับการดูแลผู้ป่วยโรคมะเร็งสู่ยุคการแพทย์แม่นยำ (Precision Medicine) ผ่านการจัดประชุมวิชาการ "ONCOVERSE Khon Kaen: The 3rd Oncology NGS Network" โดยมีผู้เชี่ยวชาญด้านมะเร็ง จีโนมิกส์ และเวชพันธุศาสตร์จากทั่วประเทศร่วมแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ เพื่อผลักดันการใช้เทคโนโลยีตรวจพันธุกรรมขั้นสูงในการวินิจฉัยและวางแผนการรักษาที่เหมาะสมกับผู้ป่วยแต่ละราย

รศ. นพ.โกสินทร์ วิระษร หัวหน้าศูนย์ความเป็นเลิศด้านโรคมะเร็ง และรองคณบดีฝ่ายวิชาการ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น กล่าวว่า แนวทางการรักษามะเร็งในปัจจุบันไม่ได้อาศัยเพียงการจำแนกชนิดของโรค แต่ต้องใช้ข้อมูลระดับโมเลกุลเพื่อเลือกวิธีรักษาที่เหมาะสมกับผู้ป่วยแต่ละคน โดยการตรวจตัวบ่งชี้ทางชีวภาพ (Biomarkers) และเทคโนโลยีการถอดรหัสพันธุกรรมแบบ Next-Generation Sequencing (NGS) กลายเป็นเครื่องมือสำคัญของการแพทย์แม่นยำ

ด้าน ผศ. นพ.กุณฑล วิชาจารย์ ผู้เชี่ยวชาญด้านเวชพันธุศาสตร์ ศูนย์ความเป็นเลิศทางห้องปฏิบัติการตรวจวินิจฉัยระดับชีวโมเลกุลทางการแพทย์ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น กล่าวว่า การตรวจวินิจฉัยระดับชีวโมเลกุลมีบทบาทสำคัญทั้งในการวินิจฉัย การพยากรณ์โรค และการเลือกแนวทางรักษาที่เหมาะสม แต่การนำเทคโนโลยีไปใช้ให้เกิดประสิทธิภาพสูงสุดต้องอาศัยมาตรฐานของห้องปฏิบัติการ คุณภาพการตรวจ และการบูรณาการข้อมูลร่วมกับทีมรักษา

ภายในงานยังมีการนำเสนอความก้าวหน้าของโครงการจีโนมิกส์ประเทศไทย โดย ดร.นุสรา สัตย์เพริศพราย ผู้จัดการงานวิจัย สำนักวิจัยและพัฒนาจีโนมิกส์ สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข (สวรส.) ซึ่งระบุว่า ชุดตรวจคัดกรองมะเร็งเต้านมที่ใช้กันทั่วไปในประเทศตะวันตกซึ่งตรวจเพียงยีน BRCA1 และ BRCA2 อาจไม่ครอบคลุมความเสี่ยงของผู้ป่วยไทย เนื่องจากอาจพลาดการตรวจพบการกลายพันธุ์ที่เกี่ยวข้องกับมะเร็งเต้านมทางพันธุกรรมได้ถึง 68% โดยเฉพาะยีน ATM ที่พบในคนไทยมากกว่าประชากรผิวขาว

สวรส. จึงสนับสนุนการพัฒนาชุดตรวจยีนเสี่ยงมะเร็งที่ออกแบบเฉพาะสำหรับข้อมูลพันธุกรรมของคนไทย หรือ Multi-Gene Panel ภายใต้แผนจีโนมิกส์ประเทศไทย เพื่อยกระดับการแพทย์แม่นยำ และอยู่ระหว่างผลักดันแผนระยะที่ 2 (พ.ศ. 2570-2575) ซึ่งตั้งเป้าถอดรหัสพันธุกรรมเพิ่มเป็น 200,000 ราย เพื่อขยายการใช้ข้อมูลจีโนมิกส์ในระบบสาธารณสุขอย่างต่อเนื่อง

ผศ. นพ.กุณฑล กล่าวว่า งาน ONCOVERSE เป็นเวทีที่เชื่อมโยงนักวิทยาศาสตร์ แพทย์ พยาบาล นักวิจัย และผู้กำหนดนโยบาย เพื่อพัฒนาเครือข่ายด้านการตรวจวินิจฉัยทางพันธุกรรม และยกระดับศักยภาพของห้องปฏิบัติการทั่วประเทศ ซึ่งจะช่วยเพิ่มโอกาสให้ผู้ป่วยเข้าถึงการตรวจและการรักษาที่มีคุณภาพ

รศ. นพ.โกสินทร์ กล่าวเพิ่มเติมว่า ความร่วมมือของทุกภาคส่วนจะช่วยลดระยะเวลาการเข้าถึงการรักษา เพิ่มโอกาสให้ผู้ป่วยได้รับการรักษาที่สอดคล้องกับลักษณะของโรคในเวลาที่เหมาะสม ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญของการดูแลผู้ป่วยมะเร็งในปัจจุบัน

การประชุมครั้งนี้ยังมี ศ.นพ.มานพ พิทักษ์ภากร หัวหน้าศูนย์วิจัยเป็นเลิศด้านการแพทย์แม่นยำ ศูนย์จีโนมิกส์ศิริราช และ นพ.ภาสกร วันชัยจิระบุญ ประธานศูนย์จีโนมิกส์ โรงพยาบาลพระปกเกล้า ร่วมถ่ายทอดองค์ความรู้และแลกเปลี่ยนประสบการณ์ด้านการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีจีโนมิกส์ในการรักษาโรคมะเร็ง โดยมุ่งสร้างความร่วมมือเพื่อผลักดันการแพทย์แม่นยำให้เกิดขึ้นอย่างเป็นรูปธรรมในระบบสาธารณสุขไทย