ไทยจะไปทางไหน?  เมื่อการส่งออกรถยนต์ของจีนจะไม่เฟื่องฟูอย่างยั่งยืน เพราะความท้าทายที่เพิ่มมากขึ้น 

ไทยจะไปทางไหน?  เมื่อการส่งออกรถยนต์ของจีนจะไม่เฟื่องฟูอย่างยั่งยืน เพราะความท้าทายที่เพิ่มมากขึ้น 

รายงานจากสำนักข่าว 'ชี่เชอเหริน ฉวนเหมย' (汽车人传媒) ตั้งข้อสังเกตว่า การส่งออกรถยนต์ของจีนที่ขยายตัวอย่างรวดเร็วจะสามารถรักษาระดับการเติบโตนี้ไปจนถึงปี 2027 ได้หรือไม่ โดยให้เหตุผลว่าอุตสาหกรรมกำลังเข้าสู่ช่วงที่ท้าทายมากขึ้น ซึ่งการผลิตในต่างประเทศ การปฏิบัติตามกฎระเบียบ การปรับห่วงโซ่อุปทานให้เข้ากับท้องถิ่น และความแตกต่างทางเทคโนโลยีจะมีความสำคัญมากกว่าปริมาณการส่งออกเพียงอย่างเดียว

บทความชี้ว่า ตอนนี้ความต้องการภายในประเทศลดลง ขณะที่การส่งออกกลายเป็นเครื่องยนต์ขับเคลื่อนการเติบโตของอุตสาหกรรม และทำให้อุตสาหกรรมยานยนต์ของจีนกำลังประสบกับความแตกต่างที่ชัดเจนมากขึ้นระหว่างตลาดภายในประเทศและต่างประเทศ

จากข้อมูลเดือนตุลาคม 2026 พบว่า  การผลิตรถยนต์ในจีนรวมอยู่ที่ 3.063 ล้านคัน ลดลง 8.8% เมื่อเทียบกับปีก่อนหน้า ลดลง 8.8% เมื่อเทียบกับปีก่อนหน้า ส่วนยอดขายรถยนต์รวมอยู่ที่ 3.016 ล้านคัน ลดลง 9.2%  รถยนต์พลังงานใหม่หรือ EV คิดเป็น 64.3% ของส่วนแบ่งการตลาดในประเทศ

ขณะที่การส่งออกรถยนต์พุ่งสูงขึ้น 60.2% เป็น 1.066 ล้านคัน เกินหนึ่งล้านคันติดต่อกันเป็นเดือนที่ห้า ส่วนยอดขายรถยนต์ในประเทศลดลง 26.6% เหลือ 1.95 ล้านคัน แอละการส่งออกคิดเป็นประมาณ 35% ของยอดขายรถยนต์ทั้งหมด เทียบกับเพียงกว่า 20% ในปีก่อนหน้า

ปัจจุบัน รถยนต์พลังงานใหม่คิดเป็นสัดส่วนมากกว่าครึ่งหนึ่งของการส่งออกรถยนต์ของจีน 

ตัวเลขเหล่านี้ชี้ให้เห็นว่า การเติบโตของอุตสาหกรรมยานยนต์ของจีนนั้นพึ่งพาตลาดต่างประเทศมากขึ้นเรื่อยๆ เนื่องจากมีการแข่งขันภายในประเทศที่รุนแรงขึ้นและอัตรากำไรลดลง

บทความนี้ระบุปัจจัยหลายประการที่อยู่เบื้องหลังการเติบโตอย่างรวดเร็วของการส่งออกของจีนในช่วงสองปีที่ผ่านมา คือ ห่วงโซ่อุปทานรถยนต์ไฟฟ้าและแบตเตอรี่ภายในประเทศที่เติบโตเต็มที่ และกำลังการผลิตภายในประเทศที่มากเกินไป รวมถึงการเปลี่ยนมาใช้รถยนต์ไฟฟ้าที่ช้าลงในกลุ่มผู้ผลิตรถยนต์ระหว่างประเทศแบบดั้งเดิม ทำให้เกิดโอกาสสำหรับผู้ผลิตชาวจีน

อย่างไรก็ตาม ข้อได้เปรียบเหล่านี้กำลังค่อยๆ ลดลง โดยเฉพาะอุปสรรคทางการค้าระหว่างประเทศกำลังเพิ่มขึ้น เช่น สหภาพยุโรปกำลังนำข้อกำหนดที่เข้มงวดมากขึ้นเกี่ยวกับปริมาณการปล่อยก๊าซคาร์บอน หนังสือเดินทางแบตเตอรี่ กฎว่าด้วยแหล่งกำเนิดสินค้า และเนื้อหาการผลิตในประเทศมาใช้

ตลาดเกิดใหม่ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้และอเมริกาใต้กำลังส่งเสริมการผลิตภายในประเทศมากขึ้นเรื่อยๆ ผ่านนโยบายอุตสาหกรรมและข้อกำหนดด้านการผลิตในประเทศ

ด้วยเหตุนี้ การส่งออกรถยนต์ประกอบสำเร็จรูปโดยตรงจากจีนจึงมีความน่าสนใจในเชิงพาณิชย์น้อยลง

การประกอบในต่างประเทศเพียงอย่างเดียวไม่เพียงพออีกต่อไป
บทความนี้เตือนผู้ผลิตรถยนต์ชาวจีนไม่ให้คิดว่าการจัดตั้งโรงงานประกอบในต่างประเทศจะถือเป็นการผลิตในประเทศอย่างแท้จริงโดยอัตโนมัติ

บทความนี้เน้นย้ำถึงข้อกำหนดต่อต้านการหลีกเลี่ยงกฎระเบียบของยุโรปสองข้อ คือ ชิ้นส่วนที่มาจากภูมิภาคที่ถูกจำกัดต้องไม่เกิน 60% ของมูลค่าผลิตภัณฑ์ที่เกี่ยวข้อง และการแปรรูปและการเพิ่มมูลค่าในประเทศต้องเกิน 25% ของต้นทุนการผลิต ซึ่งทั้งสองเงื่อนไขต้องเป็นไปตามนั้น

ดังนั้น การส่งชิ้นส่วนจีนไปต่างประเทศเพื่อประกอบขั้นพื้นฐานเพียงอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอต่อข้อกำหนดทางกฎหมาย

บทความนี้โต้แย้งว่าการผลิตในประเทศอย่างยั่งยืนนั้นต้องการมากกว่าโรงงานประกอบ ผู้ผลิตต้องพัฒนาซัพพลายเออร์ชิ้นส่วนในประเทศ การผลิตแบตเตอรี่ เครือข่ายการจัดจำหน่าย บริการหลังการขาย และความสามารถทางเทคโนโลยี

มิเช่นนั้น โรงงานในต่างประเทศอาจกลายเป็นสินทรัพย์ที่ไม่ได้ใช้ประโยชน์อย่างเต็มที่ ซึ่งก่อให้เกิดต้นทุนการดำเนินงานจำนวนมากโดยไม่ให้ผลตอบแทนทางการค้าที่คุ้มค่า

ในเวลานี้ ผู้ผลิตรถยนต์จีนกำลังใช้กลยุทธ์การขยายธุรกิจไปต่างประเทศที่แตกต่างกัน 4 แบบ เช่น  Xiaomi การขยายธุรกิจแบบใช้สินทรัพย์น้อย การสร้างเครือข่ายการขาย การจัดจำหน่าย และการปฏิบัติตามกฎระเบียบระหว่างประเทศก่อนที่จะลงทุนด้านการผลิต และXiaomi วางแผนที่จะเข้าสู่ตลาดยุโรปในช่วงครึ่งหลังของปี 2027 และตลาดรถยนต์พวงมาลัยขวาในปี 2028

BYD การลงทุนอิสระ การเตรียมโรงงาน Szeged ในฮังการีสำหรับการประกอบ และกลยุทธ์ของ BYD ให้ความสำคัญกับการควบคุมการผลิตและห่วงโซ่อุปทาน แม้ว่าจะต้องใช้เงินลงทุนจำนวนมากและระยะเวลาในการเพิ่มกำลังการผลิตที่ยาวนานกว่า

Geely การเข้าซื้อกิจการ การเข้าซื้อหุ้น 34% ในโรงงาน Valencia ของ Ford ในสเปนในราคา 221 ล้านยูโร

Chery การเป็นพันธมิตรและการผลิตในท้องถิ่น การพัฒนาฐานการผลิตในบาร์เซโลนา ร่วมกับ Ebro โดยเริ่มต้นจากการประกอบแบบ CKD

Leapmotor การผลิตตามสัญญา การใช้โรงงานซาราโกซาของ Stellantis เพื่อขยายธุรกิจไปยังยุโรปตอนใต้

อย่างไรรก็ตาม อีกหนึ่งประเด็นที่น่ากังวลคือ ผู้ผลิตรถยนต์จากจีนกำลังนำแนวคิด "สงครามราคา" ที่ใช้ในประเทศจีนไปปรับใช้ในตลาดต่างประเทศด้วย

บริษัทต่างๆ หันมาแข่งขันในกลุ่มรถยนต์ประเภทเดียวกันมากขึ้น โดยใช้ผลิตภัณฑ์และกลยุทธ์ราคาที่ใกล้เคียงกัน

สถานการณ์นี้เสี่ยงที่จะทำให้เกิดการแข่งขันด้านราคาที่รุนแรงเช่นเดียวกับในประเทศจีนขึ้นในตลาดต่างประเทศ ซึ่งจะบีบอัตรากำไรให้ลดลง และอาจนำไปสู่การถูกสอบสวนเรื่องการทุ่มตลาด (Anti-dumping) รวมถึงการตรวจสอบจากหน่วยงานกำกับดูแลต่างๆ

บทความนี้ได้ยกตัวอย่างแนวทางของ Changan Automobile ขึ้นมาเป็นทางเลือกที่น่าสนใจ

แทนที่จะมุ่งเน้นเพียงแค่การตั้งฐานการผลิตในท้องถิ่น Changan ยังปรับเปลี่ยนเทคโนโลยีการขับขี่อัจฉริยะให้สอดคล้องกับตลาดต่างประเทศ โดยมีการปรับอัลกอริทึมและระบบต่างๆ ของรถยนต์ให้เป็นไปตามกฎระเบียบของยุโรปและสภาพถนนในแต่ละพื้นที่

แนวคิดสำคัญคือ การสร้างความแตกต่างด้วยเทคโนโลยีอาจเป็นกลยุทธ์ที่สร้างความได้เปรียบในการแข่งขันได้อย่างยั่งยืนมากกว่าการเน้นขายรถในราคาที่ถูกกว่าเพียงอย่างเดียว

บทความระบุว่า ระยะต่อไปของการขยายตลาดรถยนต์จีนจะขึ้นอยู่กับขีดความสามารถหลัก 3 ประการ ได้แก่:

1. ศักยภาพในการผลิตในต่างประเทศ: การสร้างฐานการผลิตที่ยั่งยืน แทนที่จะพึ่งพาการส่งออกเพียงอย่างเดียวจากประเทศจีน
2. ขีดความสามารถในการดำเนินงานในท้องถิ่น: การพัฒนาห่วงโซ่อุปทานระดับภูมิภาค เครือข่ายการจัดจำหน่าย บริการหลังการขาย และระบบที่รองรับการปฏิบัติตามกฎระเบียบในท้องถิ่น
3. ความแตกต่างทางเทคโนโลยี: การสร้างผลิตภัณฑ์ที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัว และการปรับเทคโนโลยีการขับขี่อัจฉริยะให้เหมาะสมกับแต่ละตลาด
นอกจากนี้ อุตสาหกรรมยังจำเป็นต้องปรับเปลี่ยนวิธีการวัดความสำเร็จด้วย

แทนที่จะมุ่งเน้นไปที่ปริมาณการส่งออกเพียงอย่างเดียว ผู้ผลิตและนักลงทุนควรให้ความสำคัญกับประเด็นต่อไปนี้มากขึ้น คือ รายได้และมูลค่าต่อคัน, อัตราการใช้กำลังการผลิตของโรงงานในต่างประเทศ, ผลกำไรในแต่ละภูมิภาค, สัดส่วนรายได้จากตลาดต่างประเทศ และสินทรัพย์ทางเทคโนโลยี โดยเฉพาะขีดความสามารถด้านการขับขี่อัจฉริยะ

บทความคาดการณ์ว่า การส่งออกรถยนต์ของจีนจะยังคงแข็งแกร่งในระยะสั้น โดยได้รับแรงสนับสนุนจากความต้องการในตลาดโลกที่ยังคงมีอยู่ต่อเนื่อง รวมถึงการขยายฐานการผลิตในต่างประเทศ

อย่างไรก็ตาม อัตราการเติบโตมีแนวโน้มที่จะชะลอตัวลง เมื่อการตั้งฐานการผลิตในท้องถิ่นแพร่หลายมากขึ้น ประกอบกับการตรวจสอบจากหน่วยงานกำกับดูแลต่างๆ ที่เข้มงวดขึ้นตามไปด้วย

ในส่วนของไทย เราคาดการณ์ว่า การดึงดูดผู้ผลิตจากจีนให้เข้ามาตั้งโรงงานเป็นเพียงก้าวแรกเท่านั้น ประเทศไทยจำเป็นต้องทำให้มั่นใจว่าการลงทุนเหล่านี้จะสร้างมูลค่าเพิ่มภายในประเทศอย่างแท้จริง ผ่านการใช้ซัพพลายเออร์ในท้องถิ่น การถ่ายทอดเทคโนโลยี การจ้างงานแรงงานทักษะสูง และการผลิตเพื่อการส่งออก มิเช่นนั้น โรงงานเหล่านี้อาจกลายเป็นเพียงสถานประกอบการสำหรับประกอบชิ้นส่วน ซึ่งต้องพึ่งพาชิ้นส่วนที่นำเข้าจากจีนเป็นหลัก

ล่าสุด เอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาส รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง กล่าวที่กรุงโตเกียวเมื่อวันที่ 18 พฤศจิกายน ว่าผู้ผลิตรถยนต์ไฟฟ้าประมาณ 6-7 รายจากยุโรป จีน ญี่ปุ่น และเกาหลีใต้แสดงความสนใจที่จะลงทุนในไทย

โดยทีมข่าวต่างประเทศ The Better 

Photo - The Better 

TAGS: #รถยนต์จีน