ท่ามกลางข้อมูลมากมายเกี่ยวกับสงครามสหรัฐฯ อิสราเอล และอิหร่าน มีข่าวหนึ่งที่ควรจับตา คือ ข่าวจาก CNN ที่อ้างแหล่งข่าวหลายรายที่ระบุว่า CIA กำลังดำเนินการจัดหาอาวุธให้กับกองกำลังชาวเคิร์ดโดยมีเป้าหมายเพื่อปลุกระดมการลุกฮือของประชาชนในอิหร่าน

และเมื่อวันอังคารตามเวลาท้องถิ่นสหรัฐฯ ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ยังได้พูดคุยกับมุสตาฟา ฮิจรี ประธานพรรคประชาธิปไตยแห่งเคอร์ดิสถานอิหร่าน (KDPI) ตามรายงานของเจ้าหน้าที่ระดับสูงชาวเคิร์ดอิหร่านรายหนึ่ง 

KDPI คือพรรคการเมือง แต่ถูกขึ้นบัญชีเป็นกลุ่มก่อการร้ายในอิหร่านจึงเคลื่อนไหวในประเทศนั้นไม่ได้

พูดง่ายๆ คือ ต้องการใช้แผนปลุกปั่นการแบ่งแยกดินแดนเพื่อทำลายอิหร่านจากภายใน

นี่เป็นอีกวิธีหนึ่งของการ "ระเบิดจากภายใน" ซึ่งสหรัฐฯ ใช้มาตลอด แต่เน้นที่การทำสงครามเศรษฐกิจที่เรียกว่า Maximum pressure ที่ผมเคยเขียนถึงไปแล้ว

Maximum pressure ในท้ายที่สุดเกือบจะได้ผลเหมือนกัน เพราะทำให้ประชาชนอิหร่านทนกับปัญหาเศรษฐกิจไม่ไหวจนออกมาประท้วงต่อต้านรัฐบาลหนักที่สุดในรอบหลายปี แต่รัฐบาลใช้วิธีรุนแรงปราบจนสงบไปไม่นานก่อนสงครามจะเริ่มขึ้น

ดังนั้น จึงเหลือแค่ไม่กี่วิธีที่จะโค่นอิหร่านได้ หนึ่งคือปลุกประชาชนให้โค่นกันเอง (ซึ่งล้มเหลวไปแล้วรอบหนึ่ง) สอง ปลุกให้กลุ่มแบ่งแยกดินแดนลุกฮือขึ้นมา

วิธีหลังไม่ใช่เพื่อโค่นรัฐบาลอิหร่าน แต่เพื่อริดรอนกำลังอิหร่าน 

ชาวเคิร์ดนั้นเป็นชนชาติที่มีดินแดนคาบเกี่ยวระหว่างอิหร่านตะวันตก อิรักตอนเหนือ และตุรกีตะวันออก ดินแดนนี้เรียกว่า "เคอร์ดิสถาน" แต่ไม่อาจเป็นประเทศเอกราชได้ ดังนั้นเคิร์ดในดินแดนนี้จึงพยายามแบ่งแยกดินแดนจากสามประเทศ เพื่อสร้างแผ่นดินอธิปไตยของตน

การแบ่งแยกดินแดนของเคิร์ดหนักสุดในตุรกี รองลงมาคืออิรัก ส่วนในอิหร่านมีแต่เบาบาง

นั่นแสดงว่าหากไม่เข้าตาจน CIA ย่อมไม่หันมาพึ่งพาแผนนี้ เพราะการที่เคิร์ดในอิหร่านมีพลังน้อย ทำให้โอกาสนริดรอนกำลังของรัฐบาลอิหร่านก็น้อยลงไปด้วย 

แผนการนี้ยังต้องใช้เวลานานหลายปีกว่าจะสำเร็จ และไม่รับประกันว่าจะสำเร็จด้วย ที่สำคัญ เพราะ "เคอร์ดิสถาน" คาบเกี่ยวกับตุรกีและอิรัก การที่ CIA จะเข้าไปส่งอาวุธและเงินผ่านดินแดนเหล่านี้ยิ่งเป็นไปไม่ได้ เพราะอิรักและตุรกีเห็นว่าพวกเคิร์ดเป็นพวกแบ่งแยกดินแดนตนเหมือนกัน หากเอาเงินและอาวุธไปช่วยพวกแยกดินแดนในอิหร่าน ไม่เท่ากับติดปีกให้พวกแยกดินแดนเคิร์ดทั้งยวงหรอกหรือ?

และจุดที่ CIA จะเคลื่อนไหวคือ เคิร์ดบริเวณชายแดนอิรักและอิหร่าน จุดนี้ CIA "คุมได้" ในส่วนของอิรัก เพราะสหรัฐฯ เป็นผู้ยุแยงให้เคิร์ดเคลื่อนไหวเป็นเอกเทศจากอิรัก เพื่อสร้างแนวกันชนและบั่นทอนกำลังของอิรักตั้งแต่ก่อนการรุกรานเมื่อปี 2003 

อิรักเจ็บแค้นกับเรื่องนี้มาก ดังนั้น พออิหร่านถูกโจมตีอิรักจะให้กำลังใจและประกาศยืนเคียงข้าง ยิ่ง CIA ไปยุแยงให้เคิร์กในอิรักเป็นฐานให้เคิร์ดในอิหร่านก่อนการ มีหรือที่อิรักจะไม่ช่วยอิหร่าน?

แผนการนี้เป็นแผน "เผือกร้อน" ที่จะทำให้สหรัฐฯ มือพองมากกกว่าจะทำให้อิหร่านมือลวก

อิหร่านนั้นเป็นดินแดนพหุวัฒนธรรม ไม่ได้มีแค่ชาวเปอร์เซีย และชาวเคิร์ด แต่ยังมีชาวบาร์ลอช ชาวทาร์จิก ชาวอาร์เมเนีย ชาวอาร์เซอรี ฯลฯ 

ชนชาติเหล่านี้ หลายกลุ่มเป็น "เครือญาติ" กันในแง่ภาษาและวัฒนธรรม เช่น ชาวเปอร์เซียและชาวเคิร์ด เป็นกลุ่มคนที่พูดภาษาตระกูลเดียวกันและชนชาติเดียวกัน คือ Iranic peoples

ในแง่นี้ ชาวเคิร์ดในอิหร่านจึงเป็นญาติกับชาวเปอร์เซีย แต่แปลกแยกจากชาวอาหรับในอิรักและชาวเติร์กในตุรกี 

ญาติที่แม้จะต่างวัฒนธรรมกันบ้างแต่ก็ยังเป็นสายเลือดเดียวกัน นี่ยิ่งทำให้ยากกว่าที่จะยุให้ "คนอิหร่านจะทำร้ายคนอิหร่าน" ตามที่ CIA ต้องการ

นี่อาจจะเป็นเรื่องของอุดมคติมากเกินไป แต่หากรัฐบาลอิหร่านจะแก้ปัญหาแบ่งแยกดินแดนด้วยวิธีประนีประนอมทางเชื้อชาติและวัฒนธรรม ก็น่าเชื่อว่าชาวเคิร์ดจะยอมได้ง่ายกว่า

เราจะเห็นว่าในช่วงหลายปีที่ผ่านมา พรรคของชาวเคิร์ดในอิหร่าน คือ KDPI ได้เปลี่ยนจุดสนใจจากการแสวงหารัฐเอกราชเคิร์ด มาเป็นการสนับสนุนการปกครองตนเองหรือการนำระบบสหพันธรัฐมาใช้ในอิหร่าน

แม้แต่ในตุรกีซึ่งชาวเคิร์ดเป็นคนละชาติพันธุ์กับชาวเติร์ก เคิร์ดที่นั่นซึ่งต่อสู้แบบถวายหัวมานานก็ยอมวางอาวุธเมื่อเร็วๆ นี้

แต่ถ้าไม่มองอะไรโลกสวยแบบ "คนอิหร่านจะไม่ทำร้ายคนอิหร่าน" หรือ "อิหร่านและเคิร์ดจะไม่แตกหักกัน" โดยมองว่าทั้งสองฝ่ายนี้อย่างไรเสียก็ต้องแตกหักกัน หากเป็นแบบนี้ เคิร์ดในอิหร่านก็ยังสู้ไม่ไหว

ต้องบอกว่า ผมไม่ได้มองโลกสวยแบบข้างต้น (แต่ใส่ต้วเลือกเอาไว้ให้พิจารณา) เพราะความเป็น "เครือญาติทางชนชาติ" มันรับประกันอะไรทางการเมืองไม่ได้ และหลายกลุ่มก็อยากจะเป็นเอกราช เพียงแต่ระดับความเป็นไปได้ที่จะทำแบบนั้นต่างกันไปตามแต่ละกลุ่ม

ในอิหร่านมีกลุ่มแบ่งแยกดินแดนทั้งเคิร์ดและพวกบาร์ลอช ทั้งหมดนี้เป็น "เครือญาติทางเชื้อชาติและภาษา" กับคนเปอร์เซีย แต่ก็ยังไม่อยากอยู่เป็นเนื้อเดียวกัน 

แต่ความเป็นไปได้ในการแยกตัวนั้นต่างกัน กลุ่มที่มีเรี่ยวแรงที่สุดคือพวกเคิร์ด แต่กระนั้นในระยะหลังก็ยังเพลาๆ การติดอาวุธและใช้วิธีประนีประนอมมากขึ้น เพราะรับมือกับการกวาดล้างไม่ไหว

ในการประท้วงต่อต้านรัฐบาลอิหร่านระหว่างปลายปีที่แล้วถึงต้นปีนี้ กลุ่มแบ่งแยกดินแดนเคิร์ดก็มีส่วนร่วมเช่นกัน โดยแสดงจุดยืนเป็นหนึ่งเดียวกับผู้ประท้วง โดยเลี่ยงการแบ่งแยกดินแดนแต่สนับสนุนให้ประเทศเดียวกันเกิดกระบวนการประชาธิปไตยมากขึ้น

นี่อาจเป็นเหตุผลที่ CIA ต้องใช้งานพวกเคิร์ด เพราะพวกนี้ไม่เพียงทำงานกัดกร่อนอิหร่านด้วยตัวเอง แต่ยังเป็นส่วนขยายของแผนการ Maximum pressure ด้วย

แต่ผลสุดท้ายทั้งผู้ประท้วงอิหร่านและกลุ่มเคิร์ดต่างก็ล้มรัฐบาลไม่ลง

รัฐบาลเสียอีกที่ใช้วิธีรุนแรงปราบจนหมอบ 

ดังนั้น หากเคิร์ดถูกใช้เป็นอาวุธภายในเพื่อล้มรัฐบาล รัฐบาลอิหร่านก็จะยิ่งปราบหนักกว่าตอนปราบประชาชนเสียอีก 

ตัวอย่างสดๆ ร้อนๆ ก็คือไม่กี่ชั่วโมงหลังจากมีข่าวว่า CIA กำลังติดต่อสนับสนุนชาวเคิร์ดในอิหร่าน ก็มีรายงานจากสำนักข่าว AFP ว่า นักรบชาวเคิร์ด-อิหร่านรายหนึ่งเสียชีวิตจากการโจมตีด้วยจรวดใส่พรรคเสรีภาพเคิร์ด (PAK) ที่ลี้ภัยอยู่ในเขตปกครองตนเองเคอร์ดิสถานทางตอนเหนือของอิรัก ซึ่งเป็นที่ตั้งของค่ายและฐานปฏิบัติการของกลุ่มกบฏชาวเคิร์ดอิหร่านหลายกลุ่ม

อิหร่านตอบโต้ฉับไวแบบนี้เท่ากับบอกว่าเคิร์ดอย่าขยับ ถ้าขยับต้องตายสถานเดียว

ด้วยเหตุผลเหล่านี้นี้ยิ่งทำให้รู้สึกว่าแผนปั่นป่วนอิหร่านจากภายเป็นไอเดียที่คิดกันขึ้นมาลวกๆ เพื่อแก้ไขสถานการณ์เฉพาะหน้าที่สหรัฐฯ ไม่สามารถทำอะไรอิหร่านได้มากกว่านี้แล้ว

แผนปลุกการแบ่งแยกดินแดนของสหรัฐฯ ยังเป็นการเปิดโปงตัวเองจนล่อนจ้อน ให้โลกเห็นว่าสหรัฐฯ ยังใช้แผนการเดิมๆ ในการบ่อนทำลายเป้าหมาย และยังอารจยืนยันกระแสข่าวที่ว่าการลุกฮือต่อต้านรัฐบาลต่างๆ ที่ไม่ยอมก้มหัวให้สหรัฐฯ ในช่วงไม่กี่ปีมานี้ หรือที่เรียกว่า Color revolution เป็นแผนการของ CIA แน่ๆ  

และยังยืนยันกับชาวโลกให้ระวังสหรัฐฯ ให้ดีเพราะพร้อมที่จะใช้วิธีการนี้กับที่ไหนก็ได้ 

บทความโดย กรกิจ ดิษฐาน ผู้ช่วยบรรณาธิการบริหาร และบรรณาธิการข่าวต่างประเทศ The Better 

Photo - เมื่อวันที่ 26 กุมภาพันธ์ 2026 หญิงชาวอิหร่านสวมผ้าคลุมหน้าเดินผ่านภาพจิตรกรรมฝาผนังต่อต้านสหรัฐฯ ที่อยู่ติดกับอดีตสถานทูตสหรัฐฯ ในกรุงเตหะราน (AFP)