กฟผ. เดินหน้า 3 ยุทธศาสตร์รับการเปลี่ยนผ่านพลังงาน ยกระดับโครงข่ายไฟฟ้าอัจฉริยะ หนุนพลังงานหมุนเวียน โซลาร์เซลล์ลอยน้ำ ระบบกักเก็บพลังงาน ศึกษา SMR พัฒนาโซลูชันไฟฟ้าสีเขียว เสริมความมั่นคง
การประชุมรัฐภาคีกรอบอนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ครั้งที่ 31 หรือ(COP31) ปีนี้จัดขึ้นระหว่างวันที่ 9–20 พฤศจิกายน 2566/2569 ณ เมืองอันตัลยา ประเทศตุรกี โดยวาระสำคัญของการประชุมรอบนี้ คือการเปลี่ยนผ่านจากเชื้อเพลิงฟอสซิลอย่างเป็นธรรมและเท่าเทียม การหยุดยั้งและพลิกกลับสถานการณ์การตัดไม้ทำลายป่า รวมถึงการสนับสนุนด้านการเงินเพื่อสภาพภูมิอากาศและการทบทวนเป้าหมายระยะยาว
สำหรับบทบาทของประเทศไทยมีเป้าหมายผลักดันเป้าหมายการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์ (Net Zero) ภายในปี 2050 ควบคู่กับการพัฒนาเศรษฐกิจสีเขียว การรับมือภัยพิบัติ และการเข้าถึงเทคโนโลยี การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ.) จึงเป็นหนึ่งในหน่วยงานจากไทยที่ได้ร่วมนำเสนอนวัตกรรมพลังงานสะอาดและระบบไฟฟ้าสีเขียวภายใน Thailand Pavilion ขณะเดียวกัน ดร.นรินทร์ เผ่าวณิช ผู้ว่าการ กฟผ. ยังได้ร่วมเสวนาในหัวข้อ “Policy to Power: Scaling Industrial Decarbonization and Grid Resilience” แลกเปลี่ยนแนวทางการลดคาร์บอนภาคพลังงานภายใต้ร่างแผนพัฒนากำลังผลิตไฟฟ้าของประเทศไทย (PDP 2026)

ดร.นรินทร์ กล่าวว่า ท่ามกลางบริบทพลังงานที่เปลี่ยนแปลงไป กฟผ. เดินหน้ายกระดับบทบาทจากผู้ดูแลความมั่นคงของระบบไฟฟ้าสู่การเป็นผู้ให้บริการโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานของประเทศ (National Energy Infrastructure Service Provider) สนับสนุนการเปลี่ยนผ่านสู่เศรษฐกิจคาร์บอนต่ำอย่างยั่งยืน
“อุตสาหกรรมไฟฟ้ากำลังเปลี่ยนผ่านจากการผลิตจากเชื้อเพลิงฟอสซิลแบบดั้งเดิมไปสู่พลังงานสะอาด โดยในร่าง PDP2026 ตั้งเป้าเพิ่มสัดส่วนพลังงานหมุนเวียนสูงถึง 70% กฟผ. จึงต้องบริหารจัดการระบบไฟฟ้าโดยบูรณาการพลังงานหมุนเวียนหลากหลายรูปแบบ เพื่อเสริมสร้างความมั่นคงและเสถียรภาพให้กับระบบไฟฟ้าของประเทศ”

ทั้งนี้ กฟผ. วางยุทธศาสตร์พลังงาน ไว้ 3 ด้าน ประกอบไปด้วย
1.ยกระดับโครงข่ายไฟฟ้าให้ทันสมัย (Grid Modernization) เพื่อเพิ่มความยืดหยุ่นของโครงข่ายไฟฟ้า รองรับการบริหารจัดการความผันผวนของพลังงานหมุนเวียน โดยปรับปรุงระบบสายส่งไฟฟ้าในหลายระดับแรงดัน เพื่อป้องกันไฟฟ้าดับในวงกว้าง พัฒนาระบบติดตามและควบคุมอัจฉริยะด้วยเทคโนโลยีดิจิทัลขั้นสูง พัฒนาระบบพยากรณ์การผลิตไฟฟ้าจากพลังงานหมุนเวียน แพลตฟอร์มโรงไฟฟ้าเสมือน (Virtual Power Plant)
2.ส่งเสริมนวัตกรรมพลังงานสีเขียวเพื่อความยั่งยืน (Green Innovation for Sustainability) เพิ่มทางเลือกในการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานสะอาดที่มั่นคงและแข่งขันได้ อาทิ โครงการโรงไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์ทุ่นลอยน้ำในเขื่อนของ กฟผ. (Hydro-floating Solar Project) ซึ่งมีศักยภาพถึง 10,000 เมกะวัตต์ พัฒนาระบบกักเก็บพลังงานทั้งในรูปแบบแบตเตอรี่ (BESS) ซึ่งมีศักยภาพรวม 8,300 เมกะวัตต์ และโรงไฟฟ้าพลังน้ำแบบสูบกลับ (Pumped Storage Hydropower) ซึ่งมีศักยภาพรวม 4,480 เมกะวัตต์ รวมถึงศึกษาเทคโนโลยีโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ขนาดเล็ก (SMR) เพื่อเป็นอีกหนึ่งทางเลือกของพลังงานสะอาดที่สามารถจ่ายไฟฟ้าได้ต่อเนื่อง
3.ขับเคลื่อนโครงสร้างพื้นฐานพลังงานแห่งอนาคต (Transition to Future Energy Solutions) สร้างระบบนิเวศพลังงานที่รองรับตลาดพลังงานรูปแบบใหม่ผ่าน Direct PPA และ Third Party Access สนับสนุนการลดก๊าซเรือนกระจกผ่านกลไกทางการตลาด อาทิ บริการไฟฟ้าสีเขียว (UGT) ใบรับรองการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานหมุนเวียน (REC) โครงการลดก๊าซเรือนกระจกภาคสมัครใจตามมาตรฐานของประเทศไทย (T-VER)
“การลดใช้พลังงานถือเป็นอีกหนึ่งแนวทางสำคัญที่จะช่วยให้ประเทศไทยบรรลุเป้าหมาย Net Zero กฟผ. จึงให้ความสำคัญในการส่งเสริมการใช้พลังงานอย่างมีประสิทธิภาพผ่านฉลากประหยัดพลังงานเบอร์ 5 ซึ่งปัจจุบันมีการรับรองผลิตภัณฑ์ประหยัดพลังงานเบอร์ 5 รวมกว่า 592 ล้านดวง”
.jpg)
ขณะที่ศาสตราจารย์ ดร.พิสุทธิ์ เพียรมนกุล รองคณบดี คณะวิศวกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ในฐานะกรรมการ กฟผ. ร่วมเสวนาในหัวข้อ “The Next Generation Problem : Higher Education, Capacity Building, Nature-Based Cities, and Land Restoration” นำเสนอแนวทางพัฒนาเมืองสู่สังคมคาร์บอนต่ำ โดยเฉพาะภาคการศึกษาในการบุคลากรในระดับอุดมศึกษาเพื่อให้มีทักษะแนวคิดการพัฒนาอย่างยั่งยืน ซึ่งทางจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยได้เปิดหลักสูตร Innovative Engineering for Sustainability (IES) เพื่อสร้างองค์ความรู้ที่ตอบโจทย์การพัฒนาที่คำนึงถึงความยั่งยืน และเชื่อมโยงการปฏิบัติงานจริงกับองค์ความรู้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ
ขณะที่หลายภาคส่วนได้ร่วมกันแบ่งปันองค์ความรู้การเปลี่ยนผ่านด้านพลังงานอย่างมั่นคงและยั่งยืน โดย กฟผ. ให้บริการโซลูชันพลังงานแบบครบวงจรแก่ภาคธุรกิจและอุตสาหกรรมผ่าน EGAT Smart Energy Solutions ตั้งแต่การตรวจวัด ติดตาม และควบคุมการใช้พลังงาน รวมถึงการจัดทำรายงานข้อมูลการใช้พลังงานและการปล่อยก๊าซเรือนกระจก เพื่อให้ผู้ประกอบการเห็นภาพการใช้พลังงานของตนเอง และสามารถวางแผนลดการใช้พลังงานที่ไม่จำเป็น พร้อมเพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงานผ่านการปรับปรุงอุปกรณ์ เช่น ระบบไฟส่องสว่าง LED ระบบปรับความเร็วรอบมอเตอร์ และการเลือกใช้สารทำความเย็นที่เหมาะสม ควบคู่กับการพัฒนาชุมชนตามศาสตร์พระราชา เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตของชุมชนและการสร้างโอกาสทางธุรกิจ
“การประยุกต์ใช้เทคโนโลยี AI และข้อมูลการใช้พลังงานจะทำให้สามารถวิเคราะห์และออกแบบบริการโซลูชันพลังงานที่เหมาะกับกลุ่มต่าง ๆ โดยคำนึงถึงความยั่งยืนและและระบบนิเวศทางธุรกิจให้เติบโตไปพร้อมกัน”
อย่างไรก็ดีภายในพื้นที่จัดแสดง Thailand Pavilion กฟผ. ยังได้นำเสนอนวัตกรรมและเทคโนโลยีพลังงานไฟฟ้าของไทยที่มีบทบาทในการรับมือกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ อาทิ เทคโนโลยี SMR โครงข่ายไฟฟ้าอัจฉริยะ (Grid Modernization) และบริการไฟฟ้าสีเขียว (UGT) สะท้อนถึงความมุ่งมั่นในการพัฒนาแหล่งพลังงานสะอาดและลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก เพื่อสนับสนุนเป้าหมายการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์ (Net Zero Emissions) ของประเทศ พร้อมตอกย้ำศักยภาพของ กฟผ. ในการเป็นผู้นำด้านนวัตกรรมพลังงานสะอาดที่ยั่งยืนบนเวทีนานาชาติ