ปตท. เปิดเวที Stakeholder Management 2026 สะท้อนโจทย์สร้างความไว้วางใจท่ามกลางโลกที่เต็มไปด้วยความไม่แน่นอน ชี้ Trust ไม่ใช่แค่ภาพลักษณ์องค์กร แต่เป็นรากฐานความร่วมมือและความมั่นคงระยะยาว

ดร.ชญาน์ จันทวสุ รองกรรมการผู้จัดการใหญ่กลยุทธ์องค์กร บริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน) กล่าวเปิดงาน เสวนาด้านการบริหารผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย ประจำปี 2569 “Beyond What We See: Building Trust in an Uncertain World” และพิธีมอบรางวัล Stakeholder Management Award ประจำปี 2569 ว่า

ปตท. ในฐานะองค์กรพลังงานแห่งชาติมีภากิจหลักในการดูแลและสร้างความมั่นคงทางพลังงานให้แก่ประเทศ ขณะเดียวกันต้องบริหารบทบาทควบคู่ ทั้งการเป็นรัฐวิสาหกิจ ที่ดูแลความมั่นคงทางพลังงานของชาติ และบทบาทบริษัทจดทะเบียน ที่ต้องสร้างความเชื่อมั่นและผลตอบแทนให้แก่ผู้ถือหุ้น

นอกจากนี้ยังต้องรับมือกับความซับซ้อนและความผันผวน สถานการณ์ในปัจจุบันมีความรวดเร็วและซับซ้อนสูงมาก ส่งผลให้การคาดการณ์ทิศทางและสถานการณ์พลังงานทำได้ยากยิ่งขึ้นในทุก ๆ วัน

การสร้างความมั่นคงทางพลังงานไม่สามารถทำสำเร็จได้ด้วยตัว ปตท. เองเพียงลำพัง แต่ต้องอาศัยความไว้วางใจ (Trust) และความร่วมมือจากผู้มีส่วนได้เสียทุกภาคส่วน โดยเปลี่ยนความเข้าใจในความคาดหวังที่แท้จริงไปสู่การตัดสินใจร่วมกัน การลงมือทำ และการสร้างคุณค่าร่วมกันอย่างยั่งยืน

ทั้งนี้ปตท. ให้ความสำคัญกับการสร้างความไว้วางใจ (Trust) กับผู้มีส่วนได้เสียในมิติต่างๆ ซึ่งไม่ได้เป็นเรื่องของภาพลักษณ์หรือความสัมพันธ์ แต่เป็นรากฐานความยั่งยืนขององค์กร เพราะต่อให้มีกลยุทธ์ เทคโนโลยี หรือธุรกิจที่เข้มแข็งเพียงใด ก็ไม่สามารถประสบความสำเร็จได้หากขาดความเชื่อมั่น ความเข้าใจ และความร่วมมือจากทุกภาคส่วน

“ความไว้วางใจไม่ได้มาจากชื่อเสียงองค์กร แต่เกิดจากการกระทำในทุก ๆ วันโดยทุกคนในองค์กร ไม่สามารถทำในอดีตแล้วหวังผลในปัจจุบันได้ แต่ต้องทำความเข้าใจกับผู้มีส่วนได้เสียอย่างต่อเนื่อง

ขณะที่เวทีเสวนา “Beyond What We See: Building Trust in an Uncertain World”  นายฉันทานนท์ วรรณเขจร ปลัดกระทรวงพลังงาน กล่าวว่า ทิศทางการสื่อสารของภาครัฐตามนโยบายและแนวคิดแบบเดิมในอดีตไม่สามารถนำมาใช้ในปัจจุบันได้ เนื่องจากโลกและสังคมถูกขับเคลื่อนด้วยการเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยี สภาพภูมิอากาศ เศรษฐกิจ สังคม และพฤติกรรมของผู้บริโภคที่เข้าถึงข้อมูลข่าวสารผ่านสมาร์ตโฟนได้ตลอดเวลา

ทั้งนี้การออกนโยบายและการกำกับดูแลในยุคนี้ รัฐไม่สามารถคิดเองทำเองฝ่ายเดียวได้ แต่ต้องเปิดโอกาสให้ประชาชนและ stakeholder ทุกภาคส่วนเข้ามามีส่วนร่วม โดยเป้าหมายหลักของกระทรวงพลังงาน ในการสร้างความมั่นคงด้านพลังงาน (Energy Security) แม้ปัจจุบันประเทศไทยยังต้องนำเข้าน้ำมันสูงถึง 90 กว่า% รวมถึงก๊าซธรรมชาติและอุปกรณ์ผลิตพลังงาน แต่เป้าหมายสำคัญคือการสร้างและเพิ่มความมั่นคงด้านพลังงานภายในประเทศ เพื่อให้สามารถพึ่งพาตนเองได้ และลดความเสี่ยงจากสถานการณ์สงครามหรือความขัดแย้งในระดับโลก

ขณะที่ภาคประชาชนคาดหวังการเข้าถึงพลังงานในราคาที่ถูกและเหมาะสม เพื่อลดภาระค่าครองชีพ  ส่วนผู้ประกอบการ ต้องการต้นทุนพลังงานที่เหมาะสม ไม่สูงจนเกินไป เพื่อให้สามารถแข่งขันและสร้างผลกำไรได้ และภาคนักลงทุน ต้องการเห็นทิศทางนโยบายรัฐและอนาคตที่ชัดเจน เพื่อประเมินทิศทางและวางแผนการลงทุนได้อย่างแม่นยำ

ดังนั้นต้องสื่อสารสร้างความเข้าใจให้ประชาชนรับรู้และร่วมขับเคลื่อนไปพร้อมกันตั้งแต่เริ่มต้น นโยบายต้องมีความชัดเจน โปร่งใส และไม่มีสิ่งซ่อนเร้น รัฐมีหน้าที่ดูแลประโยชน์ของประเทศชาติและคนส่วนใหญ่ วางตัวเป็นกลาง ไม่เอนเอียงไปทางภาคส่วนใดภาคส่วนหนึ่ง

อย่างไรก็ในช่วงที่ไทยก้าวไปสู่การเปลี่ยนผ่านพลังงาน ต้องดำเนินควบคู่กันอย่างสมดุล การเปลี่ยนผ่านสู่พลังงานสะอาดและเป้าหมาย Net Zero เป็นสิ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้เนื่องจากกฎระเบียบการค้าโลก หากประเทศไทยยังคงพึ่งพาพลังงานฟอสซิลและปล่อยก๊าซเรือนกระจกสูง สินค้าส่งออกของไทยจะถูกจัดเก็บภาษีคาร์บอนเพิ่มขึ้นและเสียความสามารถในการแข่งขัน การเปลี่ยนผ่านจึงเป็นกุญแจสำคัญในการรักษาความมั่นคงทางเศรษฐกิจและการส่งออก

ปัจจุบันไทยนำเข้าเชื้อเพลิงฟอสซิล (น้ำมันและก๊าซธรรมชาติ) ในสัดส่วนที่สูงมาก ในช่วงระยะเวลาเปลี่ยนผ่าน หากยกเลิกการใช้ฟอสซิลทันทีอาจเสี่ยงต่อความมั่นคงทางพลังงาน ดังนั้น ภาครัฐและหน่วยงานพลังงานยังคงต้องจัดหาแหล่งก๊าซและน้ำมันในประเทศและประเทศเพื่อนบ้านรองรับอย่างต่อเนื่อง เพื่อป้องกันปัญหาไฟตก ไฟดับ หรือเชื้อเพลิงขาดแคลน ควบคู่ไปกับการพัฒนาพลังงานสะอาด

“ไทยมีต้นทุนการนำเข้าพลังงานสูงถึงประมาณ 1.6 ล้านล้านบาทต่อปี แต่มีจุดแข็งคือผลผลิตทางการเกษตร หรือ "สินทรัพย์บนดิน" (เช่น ปาล์ม อ้อย มันสำปะหลัง และน้ำมันสบู่ดำ) ที่สามารถนำมาแปรรูปเป็นพลังงานชีวภาพ (Bio Energy)”

ทั้งนี้การเปลี่ยนมาใช้พลังงานชีวภาพช่วย ลดการนำเข้าพลังงานจากต่างประเทศ เสริมสร้างความมั่นคงทางพลังงานจากแหล่งผลิตภายในประเทศ ควบคู่กับการ ลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก ตามเป้าหมาย Clean Energy ทั้งยังช่วยดูดซับผลผลิตเกษตรส่วนเกิน แก้ไขปัญหาราคาพืชผลตกต่ำ และเพิ่มรายได้ให้แก่เกษตรกร

การขับเคลื่อนทั้งสองมิติให้สำเร็จต้องอาศัยการวางแผนโครงสร้างพื้นฐานล่วงหน้า ความร่วมมือระหว่างภาครัฐ เอกชน สถาบันการเงิน และการสื่อสารนโยบายที่โปร่งใส โดยเปิดให้ประชาชนและผู้ประกอบการมีส่วนร่วมตั้งแต่เริ่มต้น เพื่อให้ทุกภาคส่วนเห็นประโยชน์ร่วมกันจากการเปลี่ยนผ่าน

ด้านดร.คงกระพัน อินทรแจ้ง  ประธานเจ้าหน้าที่บริหารและกรรมการผู้จัดการใหญ่ บริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน)  กล่าวว่า ในช่วงที่ผ่านมา ปตท. ปรับตัวเพื่อรับมือกับความไม่แน่นอนและภาวะสงคราม ท่ามกลางโลกยุคใหม่ที่มีความเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว โดยจำเป็นต้อง รักษาสมดุลระหว่างบทบาททางธุรกิจและการดูแลความมั่นคงด้านพลังงานของประเทศ ให้สอดคล้องกับสถานการณ์ปัจจุบันที่มีความซับซ้อนกว่าในอดีตอย่างมาก ขณะเดียวกันองค์กรยังคงมุ่งมั่นทำหน้าที่เป็นกลไกสำคัญในการสนับสนุนภาครัฐและดูแลความมั่นคงทางพลังงานของประเทศ และประชาชนในการจัดหาพลังงานทั้งน้ำมันและก๊าซให้เพียงพอ เพื่อให้มั่นใจว่าประเทศไทยจะไม่ขาดแคลนพลังงาน

นอกจากนี้ยังรักษาสมดุลกับบทบาทบริษัทจดทะเบียน แม้จะเน้นภารกิจความมั่นคงทางพลังงานเป็นหลัก แต่ ปตท. ยังคงต้องดูแลผู้ถือหุ้นและผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย (Stakeholders) รอบข้าง โดยบริหารจัดการให้ยังคงสร้างผลตอบแทนและจ่ายเงินปันผลที่ดีในตลาดหลักทรัพย์

อย่างไรก็ตามในช่วงที่เกิดวิกฤตพลังงาน ปตท. มีแผนฉุกเฉินรับมือเพื่อบริหารจัดการสร้างความยืดหยุ่น มีการวางแผนล่วงหน้าและจัดหาวัตถุดิบล่วงหน้า ช่วยให้โรงกลั่นและโรงงานสามารถรันการผลิตได้อย่างต่อเนื่องแม้เกิดภาวะวิกฤต

ขณะเดียวกันการมีเครือข่ายพันธมิตรทางการค้า (Trading partners) และการดูแลลูกค้าอย่างทั่วถึง ช่วยป้องกันไม่ให้เกิดภาวะขาดแคลนสินค้าและพลังงานในประเทศ  นอกจากนี้ ในช่วงที่ราคาพลังงานผันผวนสูง การมีความสัมพันธ์และความไว้วางใจ (Trust) กับสถาบันการเงินช่วยให้สามารถจัดหาวงเงินสภาพคล่องระดับแสนล้านบาทได้อย่างเร่งด่วนเพื่อจัดหาเชื้อเพลิง

ดร.คงกระพัน กล่าวถึง ยุทธศาสตร์ความมั่นคงทางพลังงาน ของ ปตท.เน้นการสร้างความสมดุลด้านพลังงานควบคู่ไปกับการดูแลสิ่งแวดล้อม โดยยังคงรักษาความมั่นคงทางพลังงานผ่านธุรกิจหลักอย่างก๊าซธรรมชาติและน้ำมัน พร้อมทั้งขยายการสำรวจและผลิตอย่างต่อเนื่อง ขณะเดียวกันยังให้ความสำคัญกับการลงทุนเพื่อลดการปล่อยคาร์บอนผ่านเทคโนโลยีการกักเก็บก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์หรือ CCS และการปรับปรุงประสิทธิภาพกระบวนการผลิต

อย่างไรก็ตามในการดำเนินนโยบายใดของ ปตท. ในเรื่องของความไว้วางใจที่แท้จริงไม่ได้เกิดจากถ้อยคำที่สวยหรู แต่เกิดจากเนื้อหาที่มีคุณภาพและความจริงใจในการกระทำทุกขั้นตอน การดำเนินงานที่ดีจะต้องคำนึงถึงความสมดุลของผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง พร้อมทั้งดูแลสังคมและลูกค้าด้วยความโปร่งใส แม้ทักษะการสื่อสารของแต่ละคนจะแตกต่างกัน แต่ความจริงใจและเนื้อหาที่ดีจะช่วยสร้างความน่าเชื่อถือและสัมพันธภาพที่ยั่งยืนได้ในทุกเรื่องของชีวิต สิ่งสำคัญที่สุดจึงเป็นการลงมือทำด้วยความตั้งใจจริงเพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดแก่ส่วนรวม

ขณะที่นายสารัชต์  รัตนาภรณ์  ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร ธนาคารไทยพาณิชย์ จำกัด(มหาชน)  กล่าวว่า ความเชื่อมั่น (Trust) ถือเป็น รากฐานสำคัญที่สุดของสถาบันการเงิน ประชาชนต้องการนำเงินไปฝากไว้กับองค์กรที่มีความเชื่อมั่นแทนการเก็บไว้ที่บ้าน รวมทั้งสถาบันการเงินยังเป็นสถานที่เก็บรักษาข้อมูลสำคัญต่างๆ อีกด้วย ถือเป็นศูนย์กลางความไว้วางใจของลูกค้าแต่ละกลุ่ม ทั้งลูกค้าทั่วไป/ระดับกลาง อาศัยความเชื่อมั่นในการนำเงินมาฝากและการใช้บริการทางการเงินพื้นฐาน เช่น การโอนเงิน ส่วนลูกค้าที่มีความมั่งคั่งสูง (Wealth) ต้องมีความไว้วางใจระดับสูง เพื่อให้สถาบันการเงินช่วยบริหารจัดการและสร้างความเติบโตแก่ทรัพย์สิน เพื่อส่งต่อเป็นมรดก (Legacy) ไปสู่คนรุ่นถัดไป ส่วนลูกค้า SME มีความเชื่อมั่นว่าธนาคารจะเป็นที่พึ่งและดำเนินงานอย่างถูกต้องด้านลูกค้าองค์กรใหญ่: มีความเชื่อมั่นว่าธนาคารจะเป็นพันธมิตรที่ร่วมเดินทางและเติบโตไปด้วยกันในอนาคต

ขณะที่การเปลี่ยนผ่านในยุค Digital Disruption (10 ปีที่ผ่านมา) ย้ายบริการสู่ Digital Platform: ธนาคารย้ายการทำธุรกรรมจากสาขาไปสู่แพลตฟอร์มดิจิทัล (เช่น SCB Easy) ส่งผลให้สัดส่วนการทำธุรกรรมที่สาขาลดลงจากเกือบ 100% เหลือเพียงประมาณ 7% ขณะที่ธุรกรรมบนแพลตฟอร์มดิจิทัลเพิ่มสูงถึง 93% พร้อมกับปรับเปลี่ยนบทบาทของพนักงานจากผู้ให้บริการเคาน์เตอร์สาขาไปสู่การเป็นผู้ให้คำปรึกษา (Advisory) ซึ่งต้องอาศัยการสื่อสารและความเข้าใจจากทุกฝ่าย

การเข้าสู่ยุค AI Transformation มีความแตกต่างจากยุคดิจิทัล: Digital Transformation ยุคแรกเน้นเพียง "ความสะดวก" แต่ยังไม่ได้ "ฉลาด" ส่วนยุค AI Transformation เป็นการนำระบบมาทำงานแทนมนุษย์ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานให้พนักงานสาขาและ RM (Relationship Manager) รวมถึงปรับปรุงกระบวนการที่ซับซ้อน ช่วยให้การส่งมอบบริการ (Delivery) รวดเร็วขึ้น 3–4 เท่า