ส.อ.ท. เดินหน้ายุทธศาสตร์ Smart Electronics เปลี่ยนการลงทุนและอุปสงค์ใหม่ที่กำลังเกิดขึ้นในประเทศให้กลายเป็นคำสั่งซื้อของผู้ผลิตไทย ตั้งเป้าเกิดกิจกรรมทางศก. กว่า 1 ล้านล้านบาทในช่วง 5 ปี
นายชญานินทร์ โพธิวรคุณ ประธานกลุ่มอุตสาหกรรมไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย(ส.อ.ท.) เปิดเผยว่า อนาคตของอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์ต้องเดินไปพร้อมกันทั้ง “Smart” และ “Green” โดยเทคโนโลยีแบ่งได้เป็น 2 กลุ่มหลัก คือ Brain Technology เช่น Logic Chip, AI Chip, MCU และ Memory ที่เน้นการประมวลผล ขณะที่ Muscle Technology เช่น Power Semiconductor และ Power Electronics ทำหน้าที่รับ แปลง ควบคุม และจ่ายกำลังไฟ ซึ่งเป็นตลาดที่ไทยมีโอกาสต่อยอดจากฐานอุตสาหกรรมเดิมได้
“อนาคตอิเล็กทรอนิกส์ต้องทั้ง Smart และ Green — Brain Chip เน้นความเร็วและการประมวลผล ส่วน Power Chip เน้นการรองรับและควบคุมกำลังไฟ ซึ่งเป็นโอกาสสำคัญที่ไทยสามารถต่อยอดจากฐานอุตสาหกรรมที่เรามีอยู่ได้” นายชญานินทร์กล่าว
ทั้งนี้ส.อ.ท.มองว่า ไทยไม่จำเป็นต้องเริ่มต้นจากการแข่งขันในกลุ่ม Brain Chip ขั้นสูงทั้งหมดทันที แต่สามารถใช้แนวทาง “Muscle First” ต่อยอดจากสิ่งที่ไทยมีความพร้อมและตอบโจทย์ตลาดได้เร็ว โดยเร่งพัฒนา Missing Links ทั้ง PCB Design, Power Electronics, Module Assembly, Testing และ System Integration ก่อนขยับไปสู่ Advanced Packaging, Photonics, AI Hardware และเทคโนโลยีขั้นสูงในอนาคต
ปัจจุบันประเทศไทยมีฐานอุตสาหกรรมไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ที่แข็งแกร่ง โดยสินค้าในกลุ่มดังกล่าวมีสัดส่วนประมาณหนึ่งในสี่ของการส่งออกไทย ขณะที่สินค้าอิเล็กทรอนิกส์ในปี 2567 มีมูลค่าส่งออกประมาณ 1.86 ล้านล้านบาท โดยการลงทุนในอุตสาหกรรมดิจิทัลและอิเล็กทรอนิกส์เร่งตัวขึ้น โดยเฉพาะ Data Center ที่ BOI ได้รับคำขอส่งเสริมการลงทุนในปี 2568 จำนวน 36 โครงการ มูลค่ากว่า 728,000 ล้านบาท
ส.อ.ท.ประเมินว่า หากสามารถเชื่อมโยงเม็ดเงินลงทุนดังกล่าวเข้าสู่ผู้ผลิตและ Supply Chain ในประเทศได้มากขึ้น จะสร้างการจัดซื้อ การผลิต และกิจกรรมทางเศรษฐกิจในประเทศจาก Demand ใหม่รวมกว่า 1 ล้านล้านบาทในช่วง 5 ปีแรก
หากสามารถเปลี่ยนกิจกรรมทางเศรษฐกิจดังกล่าวให้เป็น Domestic Value Added ได้ราว 50–60% จะคิดเป็นมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจประมาณ 100,000–130,000 ล้านบาทต่อปี หรือประมาณ 0.5–0.7% ของ GDP ปัจจุบัน
ด้านนายปณิธาน ปวโรฬารวิทยา เลขาธิการ ส.อ.ท. กล่าวว่า สิ่งสำคัญไม่ได้อยู่เพียงการดึงเม็ดเงินลงทุนเข้าประเทศ แต่ต้องทำให้ Demand ใหม่ที่กำลังเกิดขึ้นกลายเป็นคำสั่งซื้อของผู้ผลิตไทย เพื่อเพิ่ม Local Content ลดการรั่วไหลจากการนำเข้า และรักษามูลค่าไว้ในประเทศให้มากที่สุด
“โจทย์ไม่ใช่แค่ดึง Investment เข้ามา แต่ต้องทำให้ Demand ที่กำลังเกิดขึ้นกลายเป็นคำสั่งซื้อของผู้ผลิตไทย เพิ่ม Local Content ลด Import Leakage และเก็บมูลค่าไว้ในประเทศให้มากที่สุด” นายปณิธานกล่าว
สำหรับยุทธศาสตร์การเปลี่ยน Demand ให้เป็น Supply Chain ไทย ส.อ.ท.วางไว้ 4 ด้านสำคัญ ได้แก่ 1. Data Center & AI Supply Chain ใช้การขยายตัวของ Data Center เป็น Demand Anchor เปิดตลาดให้ผู้ผลิตไทย โดย ส.อ.ท.ประเมินว่าในช่วง 5 ปีข้างหน้า ไทยมีโอกาสรองรับ Data Center เพิ่มราว 5,000 MW คิดเป็นการลงทุนใหม่ประมาณ 1.8 ล้านล้านบาท และตั้งเป้า Capture การจัดซื้อ การผลิต และมูลค่าในประเทศราว 40% หรือประมาณ 720,000 ล้านบาท โดยระยะแรกจะเน้น Cable, Transformer, Switchgear, UPS, Power System, Precision Cooling, Server Rack, PCB/PCBA และ Mechanical Components ก่อนต่อยอดสู่ Server และ Module Assembly, Testing และ System Integration
2. Smart Grid & Renewable System ใช้การลงทุนระบบไฟฟ้าเพื่อสร้างฐานอุตสาหกรรมในประเทศ โดยประเมินว่าการไฟฟ้าทั้ง 3 แห่งอาจมีการลงทุนด้านโครงข่ายและระบบไฟฟ้ารวมประมาณ 500,000 ล้านบาทในช่วง 5 ปี และตั้งเป้าเพิ่มสัดส่วนการจัดซื้อและมูลค่าที่เกิดขึ้นในประเทศประมาณ 40% หรือราว 200,000 ล้านบาท ครอบคลุม Transformer, Switchgear, Wire & Cable, Meter, Control Panel และ Power Electronics ก่อนต่อยอดสู่ Smart Grid, ESS, EMS, DERMS และ VPP
3. Smart & Green Appliances เสนอผลักดันมาตรการ “Old-to-Green Trade-in” กระตุ้นผู้บริโภคเปลี่ยนเครื่องใช้ไฟฟ้าเก่าเป็นสินค้าที่ประหยัดพลังงานและมีประสิทธิภาพสูง พร้อมระบบรับคืน รีไซเคิล และ Circular Economy ผ่านแนวทาง WEEE/EPR ตั้งเป้าสร้างอุปสงค์และกิจกรรมทางเศรษฐกิจประมาณ 30,000 ล้านบาทต่อปี หรือ 150,000 ล้านบาทใน 5 ปี พร้อมยกระดับจากฐานการผลิตเครื่องใช้ไฟฟ้าไปสู่ Smart Appliances ที่มี PCB Design, Power IC, MCU, Sensor, Connectivity และ Edge AI มากขึ้น
4. E-Parts for Every Industry ผลักดันชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ที่สามารถใช้ร่วมกันได้หลายอุตสาหกรรม เช่น Power Electronics, Sensor, Controller, PCB/PCBA, Connector และ Module เพื่อสร้าง Economy of Scale โดยเฉพาะอุตสาหกรรมยานยนต์ ซึ่งมีเป้าหมายลดการนำเข้าและเพิ่มการผลิต E-Parts ในประเทศประมาณ 90,000 ล้านบาทภายใน 10 ปี
ขณะเดียวกัน การขยายตัวของรถยนต์ไฟฟ้า หรือ BEV จะเพิ่มความต้องการ Power Electronics ทั้ง Inverter, On-board Charger, DC/DC Converter, Power Module และ Battery Management System รวมถึงเปิดโอกาสต่อยอด Battery Ecosystem ซึ่งยังไม่รวมอยู่ในเป้าหมาย 90,000 ล้านบาทของอุตสาหกรรมยานยนต์
สำหรับการขับเคลื่อนยุทธศาสตร์ Smart Electronics ส.อ.ท.วางกรอบดำเนินงาน 3 ระยะ ได้แก่ “Stabilize Today – Transition Now – Invest for Tomorrow” โดยระยะแรกมุ่งรักษาฐานการผลิตเดิมและเปลี่ยน Demand ใหม่ให้เป็นคำสั่งซื้อของผู้ผลิตไทย ระยะที่สองเร่งเติม Missing Links ทั้ง PCB Design, Power Electronics, Module Assembly, Testing และ System Integration และระยะที่สามดึงการลงทุนและ R&D ในเทคโนโลยีอนาคต เช่น Advanced Power Semiconductor, Advanced Packaging, Photonics และ AI Hardware
อย่างไรก็ตามแนวทางดังกล่าวจะเชื่อมเข้าสู่กลไกความร่วมมือระหว่างภาครัฐและเอกชน เพื่อกำหนด Demand ที่ชัดเจน ระบุ Technology Gap เชื่อมผู้ซื้อกับผู้ผลิตในประเทศ รวมถึงผลักดันมาตรการด้านการลงทุน มาตรฐาน บุคลากร และการถ่ายทอดเทคโนโลยี เพื่อให้การลงทุนรอบใหม่ไม่เพียงเพิ่มเม็ดเงินลงทุน แต่สามารถสร้าง Local Value และ Technology Capability ให้เกิดขึ้นในประเทศไทยมากขึ้น
