อว.จับมือ TILSNA และ AIEAT สร้างระบบนิเวศ Medical AI ไทย ตั้งแต่การวิจัย มาตรฐาน เงินทุน ไปจนถึงตลาดโลก หวังลดการนำเข้าและเพิ่มการส่งออกนวัตกรรมไทย
ประเทศไทยเดินหน้าพัฒนาอุตสาหกรรมปัญญาประดิษฐ์ทางการแพทย์ หวังเปลี่ยนจากประเทศผู้ใช้และนำเข้าเทคโนโลยี สู่ผู้สร้างนวัตกรรม Medical AI โดยอาศัยจุดแข็งด้านข้อมูลสุขภาพ ระบบบริการสาธารณสุข และเครือข่ายมหาวิทยาลัยแพทย์ พร้อมผลักดันผู้ประกอบการไทยเข้าสู่ตลาดโลก
ข้อมูลจากสำนักงานนโยบายและยุทธศาสตร์การค้า (สนค.) ระบุว่า ในปี 2568 ประเทศไทยมีมูลค่าการนำเข้าเครื่องมือและอุปกรณ์การแพทย์ 95,185 ล้านบาท สะท้อนการพึ่งพาเทคโนโลยีและอุปกรณ์ทางการแพทย์จากต่างประเทศในระดับสูง ขณะเดียวกัน ภาครัฐกำลังผลักดัน Medical AI ให้เป็นหนึ่งในเทคโนโลยีที่สามารถต่อยอดจากศักยภาพด้านการแพทย์ของไทยไปสู่การสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจ
ศาสตราจารย์ ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) กล่าวว่า ไทยควรเริ่มต้นจากจุดแข็งที่มีอยู่ คือข้อมูลทางการแพทย์และความเชี่ยวชาญด้านสาธารณสุข เพื่อนำมาพัฒนาเทคโนโลยี Medical AI ให้สามารถแข่งขันในระดับสากล
การพัฒนา Medical AI ยังสามารถสร้างรายได้ให้ประเทศได้ 2 ทาง ได้แก่ รายได้จากภาคบริการ เมื่อผู้ป่วยต่างชาติเข้ามาใช้เทคโนโลยีทางการแพทย์ในประเทศไทย และการขยายฐานการผลิตและการสร้างรายได้จากลิขสิทธิ์ผ่าน Local Supply Chain ของไทย แม้บริษัทจะขยายธุรกิจไปสู่ตลาดต่างประเทศแล้วก็ตาม
แนวทางดังกล่าวเป็นการเปลี่ยนจากการนำเข้าเทคโนโลยีไปสู่การสร้างเทคโนโลยีของไทยเอง โดยมีมหาวิทยาลัยเป็นฐานสำคัญในการพัฒนา Deep Tech ผ่านการต่อยอดงานวิจัยไปสู่ Startup และ Spin-off ที่สามารถใช้งานจริงในระบบสาธารณสุขและเชิงพาณิชย์
ปัจจัยสำคัญที่สนับสนุนการพัฒนา Medical AI ประกอบด้วยข้อมูลสุขภาพที่มีปริมาณและคุณภาพเพียงพอสำหรับการฝึกโมเดล AI เครือข่ายคณะแพทยศาสตร์และโรงพยาบาลมหาวิทยาลัยที่สามารถนำเทคโนโลยีไปทดสอบในสภาพแวดล้อมจริง รวมถึงการสนับสนุนจากกระทรวง อว. และหน่วยงานพันธมิตรด้านธุรกิจและการลงทุน
ขณะเดียวกัน สำนักงานเทคโนโลยีและนวัตกรรมด้านชีววิทยาศาสตร์ (องค์การมหาชน) หรือ สทนว. (TILSNA) ร่วมกับสมาคมผู้ประกอบการปัญญาประดิษฐ์ประเทศไทย (AIEAT) เปิดตัวโปรแกรม MADE (Medical AI Developer Ecosystem) เพื่อพัฒนาศักยภาพผู้ประกอบการ Medical AI ของไทย
โครงการดังกล่าวมีผู้สมัครมากกว่า 80 บริษัท และคัดเลือกผู้ประกอบการไทย 44 บริษัทเข้าร่วม โดยมุ่งพัฒนาความพร้อมในด้านมาตรฐาน ISO การขึ้นทะเบียน อย. ความปลอดภัยทางไซเบอร์ และการวางแผนธุรกิจ เพื่อให้ผลิตภัณฑ์สามารถก้าวจากขั้นตอนการพัฒนาไปสู่การใช้งานและตลาดเชิงพาณิชย์
TILSNA มีบทบาทเป็นตัวกลางเชื่อมงานวิจัยและห้องปฏิบัติการเข้ากับมาตรฐาน การลงทุน และการใช้งานจริง รวมถึงช่วยลดความเสี่ยงและข้อจำกัดทางธุรกิจ โดยเฉพาะช่วงที่ผู้ประกอบการต้องใช้เงินทุนสูงก่อนจะสร้างรายได้อย่างเต็มรูปแบบ เพื่อเตรียมความพร้อมในการเข้าถึงเงินทุนจาก Private Equity และ Venture Capital
แผนงานยังครอบคลุมการยกระดับศักยภาพผู้ประกอบการ การจับคู่ธุรกิจกับพันธมิตรในประเทศและต่างประเทศ การนำเสนอผลงานบนเวทีโลก การสร้างเครือข่าย Medical AI Network หรือ MAIN และการจัดทำ Standard Guideline สำหรับการขึ้นทะเบียนผลิตภัณฑ์ปัญญาประดิษฐ์ทางการแพทย์
ดร.จิตติ์พร ธรรมจินดา ผู้อำนวยการ TILSNA กล่าวว่า การสร้างระบบสนับสนุนด้านเงินทุนเป็นอีกปัจจัยสำคัญ โดยมีบริษัท อินโนสเปซ (ประเทศไทย) จำกัด เตรียมวงเงินสนับสนุน 10 ล้านบาท พร้อมเชื่อมโยงความร่วมมือด้าน Innovation Diplomacy ผ่านกระทรวงการต่างประเทศ
แนวทางการสนับสนุนจะครอบคลุมตั้งแต่การระดมทุนระยะ Seed ถึง Series A การดึงดูด VC และ PE การร่วมทุนกับบริษัทเทคโนโลยีระดับโลกเพื่อขยายตลาดในเอเชียแปซิฟิกและตลาดโลก รวมถึงการวาง Exit Strategy ทั้งการเข้าสู่ตลาดหลักทรัพย์หรือการควบรวมกิจการ
สำหรับการผลักดันนวัตกรรมไทยสู่ตลาดโลก กระทรวง อว. และพันธมิตรเตรียมจัดงาน Global Medical AI Summit 2026: The Global Gateway for Thailand’s Medical AI Innovation วันที่ 30 ตุลาคม 2569 ณ True Digital Park
ภายในงานจะมีการจัดแสดงนวัตกรรม Medical AI จากไทยและต่างประเทศมากกว่า 30 ราย พร้อมเวที Business Matching เพื่อเชื่อมผู้ประกอบการ Startup และ SME ไทยกับนักลงทุนและพันธมิตรต่างประเทศ รวมถึงการพัฒนา Biodome Sandbox เพื่อสนับสนุนผู้ประกอบการด้านการเงินและเร่งความพร้อมสู่ตลาดนานาชาติ
นอกจากนี้ ยังมีเวทีเสวนาระหว่างแพทย์ นักพัฒนาเทคโนโลยี และนักลงทุน เพื่อแลกเปลี่ยนมุมมองเกี่ยวกับทิศทางการพัฒนา Medical AI และการนำเทคโนโลยีไปใช้จริงในระบบการแพทย์ไทย.
