“DSD-TPQI-Conicle” เปิดทางออกวิกฤตทักษะแรงงานไทย ชี้ปัญหาไม่ได้อยู่ที่ขาดหลักสูตร แต่ขาดระบบที่เชื่อมการเรียนรู้กับทักษะจริง เดินหน้า One Platform รวม 944 หลักสูตร ตั้งเป้า 3,000 หลักสูตรภายใน 3 ปี

ปัญหาการพัฒนาทักษะแรงงานไทยยังเป็นโจทย์สำคัญของตลาดแรงงาน หลังงานวิจัย Adult Skills Assessment in Thailand (ASAT) ระบุว่า ประเทศไทยสูญเสียโอกาสทางรายได้ของแรงงานสูงถึง 3.3 ล้านล้านบาท หรือคิดเป็น 20.1% ของ GDP ในปี 2024 ขณะที่แรงงานจำนวนมาก โดยเฉพาะในธุรกิจขนาดกลางและขนาดย่อม (SME) ยังเผชิญข้อจำกัดด้านค่าใช้จ่าย เวลา และการเข้าถึงการฝึกอบรมที่ได้มาตรฐาน

นายนกรณ์ พฤกษ์พิพัฒน์เมธ ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร บริษัท โคนิเคิล จำกัด กล่าวว่า ปัญหาของการพัฒนาทักษะแรงงานไทยไม่ได้อยู่ที่การขาดแคลนหลักสูตรหรือแพลตฟอร์มการเรียนรู้ แต่เป็นเรื่องของระบบที่แต่ละหน่วยงานยังทำงานแยกส่วนกัน ทำให้การเรียนรู้ไม่สามารถเชื่อมต่อไปถึงการมีทักษะที่นำไปใช้ในการทำงานจริงได้

ประเด็นดังกล่าวถูกหยิบยกขึ้นหารือในเวทีเสวนา “Shaping Thailand’s Skills-Based Workforce Ecosystem” ภายในงาน Conicle Connect 2026 ซึ่งมีตัวแทนจากกรมพัฒนาฝีมือแรงงาน (DSD) สถาบันคุณวุฒิวิชาชีพ (TPQI) และ Conicle ร่วมแลกเปลี่ยนแนวทางสร้างระบบนิเวศด้านทักษะที่เชื่อมโยงการเรียนรู้ การรับรองทักษะ และความต้องการของตลาดแรงงานเข้าด้วยกัน

นายจิตรพงศ์ พุ่มสะอาด ผู้อำนวยการกองพัฒนาผู้ฝึกและเทคโนโลยีการฝึก กรมพัฒนาฝีมือแรงงาน กล่าวว่า แรงงานไทยยังมีศักยภาพที่สามารถพัฒนาได้อีกมาก แต่แบ่งออกเป็นกลุ่มที่ต้องได้รับการฝึกอบรม กลุ่มที่ยังเข้าไม่ถึงโอกาสในการพัฒนา และกลุ่มที่ภาครัฐต้องให้การสนับสนุนอย่างใกล้ชิด

ข้อจำกัดสำคัญของแรงงานรายได้น้อยคือ เงิน เวลา และอุปกรณ์ โดยเฉพาะทักษะด้านงานช่างที่ยังจำเป็นต้องฝึกปฏิบัติในสถานที่จริง แม้การเรียนออนไลน์จะช่วยลดข้อจำกัดด้านการเดินทางและเวลาได้บางส่วน

นายจิตรพงศ์ระบุว่า ประเทศไทยไม่ได้ขาดหลักสูตร แต่ต้องการหลักสูตรที่นำไปสู่ “ทักษะจริง” ซึ่งสามารถเพิ่ม Productivity และต่อยอดไปสู่รายได้ที่สูงขึ้น รวมถึงระบบที่ทำให้ประชาชนเข้าถึงหลักสูตรและบริการด้านการพัฒนาทักษะได้จากจุดเดียว

กรมพัฒนาฝีมือแรงงานจึงพัฒนา Marketplace ภายใต้โครงการ “One Platform for Skill Development” ซึ่งเตรียมเปิดใช้งานอย่างเป็นทางการวันที่ 10 กันยายนนี้ ปัจจุบันมีผู้ให้บริการฝึกอบรมเข้าร่วมกว่า 30 ราย และมีหลักสูตรพร้อมใช้งาน 944 หลักสูตร โดยตั้งเป้าเพิ่มเป็น 3,000 หลักสูตรภายใน 3 ปี

สำหรับ Conicle เป็นพันธมิตรที่มีหลักสูตรอยู่บนแพลตฟอร์มมากกว่า 300 หลักสูตร ขณะเดียวกันแพลตฟอร์มยังช่วยลดต้นทุนของผู้ประกอบการที่เข้าร่วมโครงการ โดยสถานประกอบการสามารถใช้สิทธิประโยชน์ด้านภาษี และการจัดอบรมที่ผสมผสานการเรียนออนไลน์กับการฝึกปฏิบัติสามารถนำจำนวนผู้เข้าร่วมไปใช้ประกอบการคำนวณเงินสมทบกองทุนพัฒนาฝีมือแรงงานได้

นายจิตรพงศ์กล่าวว่า การพัฒนาทักษะควรเริ่มจากผู้เรียน โดยต้องประเมินก่อนว่าตนเองขาดทักษะด้านใดและต้องการพัฒนาไปสู่เป้าหมายใด เนื่องจากคนที่เรียนเรื่องเดียวกันอาจต้องการรูปแบบการเรียนรู้ที่แตกต่างกัน โดยกระบวนการควรครอบคลุมทั้ง Learn, Relearn และ Unlearn เพื่อให้เกิดทักษะที่สามารถนำไปใช้งานได้จริง

นายพิริยพงศ์ แจ้งเจนเวทย์ ผู้อำนวยการสำนักส่งเสริมสถานประกอบการและการอบรมด้วยระบบคุณวุฒิวิชาชีพ สถาบันคุณวุฒิวิชาชีพ กล่าวว่า แรงงานไทยราว 10-20 ล้านคนอยู่ในกลุ่มธุรกิจ SME ซึ่งมีประมาณ 3 ล้านรายทั่วประเทศ ขณะที่แรงงานในธุรกิจกลุ่มนี้ยังเข้าถึงการอบรมและการพัฒนาทักษะตามมาตรฐานได้ยากกว่าพนักงานในบริษัทขนาดใหญ่

ภาครัฐจึงต้องเข้ามาสนับสนุนให้สถานประกอบการทุกระดับสามารถพัฒนาบุคลากรได้อย่างต่อเนื่อง โดย TPQI มุ่งสร้างความร่วมมือกับสถานประกอบการเพื่อผลักดันการพัฒนาทักษะอย่างเป็นระบบ ผ่านโมเดล KAS หรือ 10-20-70 ซึ่งให้น้ำหนักกับการลงมือปฏิบัติจริง 70% เพื่อให้ผู้เรียนสามารถนำทักษะไปใช้ในการทำงานได้

TPQI ยังร่วมมือกับ Conicle จัดทำโครงการนำร่องสำหรับ SME ที่มีพนักงานไม่เกิน 200 คน ให้สามารถพัฒนาทักษะผ่านระบบออนไลน์ได้อย่างยืดหยุ่นโดยไม่มีค่าใช้จ่าย

นายพิริยพงศ์กล่าวว่า ท่ามกลางแพลตฟอร์มการเรียนรู้จำนวนมาก สิ่งสำคัญคือคุณภาพของการฝึกอบรม ทั้งความถูกต้องของเนื้อหา วิธีการถ่ายทอด และการเชื่อมโยงกับมาตรฐานกลางของประเทศ เพื่อให้ผู้เรียนสามารถต่อยอดจากทักษะพื้นฐานไปสู่ระดับที่สูงขึ้น และเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของธุรกิจ SME

นายวรพล แวววรวิทย์ ประธานเจ้าหน้าที่ฝ่ายปฏิบัติการ Conicle กล่าวว่า การเรียนรู้ในปัจจุบันต้องก้าวข้ามการรับชมวิดีโอเพียงอย่างเดียว และต้องทำให้ผู้เรียนสามารถนำความรู้ไปลงมือปฏิบัติจริง โดย AI จะเข้ามาช่วยปิดช่องว่างด้านการวัดและประเมินผลของการเรียนออนไลน์

ระบบของ Conicle เปิดให้ผู้เรียนบันทึกวิดีโอระหว่างการฝึกปฏิบัติและส่งเข้าสู่ระบบเพื่อให้ AI ช่วยตรวจสอบความถูกต้อง ก่อนเข้าสู่การทดสอบในสถานที่จริง ข้อมูลจากกระบวนการเรียนรู้ยังสามารถนำมาเชื่อมโยงกับข้อมูลตลาดแรงงาน เพื่อสนับสนุนการกำหนดนโยบายและการพัฒนามาตรฐานทักษะของภาครัฐ

นอกจากนี้ Conicle ยังเปิดตัว “Conicle Skills” แพลตฟอร์มรุ่นใหม่ที่ใช้ AI เป็นส่วนหนึ่งของระบบ เพื่อสนับสนุนการสร้าง Workforce Readiness และเชื่อมโยงกระบวนการเรียนรู้กับการพัฒนาทักษะที่ตอบโจทย์การทำงาน

ทั้งนี้ ผู้จัดงานมองว่าการสร้าง Skills-Based Workforce Ecosystem จำเป็นต้องอาศัยความร่วมมือระหว่างภาครัฐและเอกชน ตั้งแต่การพัฒนาหลักสูตร การเรียนรู้ การประเมินและรับรองทักษะ ไปจนถึงการเชื่อมโยงข้อมูลกับความต้องการของตลาดแรงงาน เพื่อให้การพัฒนาทักษะสามารถตอบโจทย์การทำงานจริงและลดช่องว่างด้านทักษะของแรงงานไทย