"วิทัย" ผู้ว่าฯแบงก์ชาติ เดินหน้ายกระดับมาตรการคุมเข้มธุรกรรมเงินสดและทองคำ เพื่อตัดวงจรธุรกิจนอกระบบ พร้อมเร่งจัดระเบียบสินเชื่อซื้อก่อนจ่ายทีหลัง หวังสร้างวินัยทางการเงินและป้องกันปัญหาหนี้ครัวเรือน

นายวิทัย รัตนากร ผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) เปิดเผยว่า แบงก์ชาติให้ความสำคัญกับการแก้ปัญหาเชิงโครงสร้างเพื่อปิดกั้นไม่ให้สถาบันการเงินเป็นช่องทางสนับสนุนการฟอกเงินหรือธุรกิจผิดกฎหมาย ซึ่งหลังจากเริ่มใช้มาตรการตรวจสอบความจำเป็นในการถอนเงินสดเกิน 5 ล้านบาท พบว่าสามารถลดปริมาณธุรกรรมการเบิกถอนเงินสดขนาดใหญ่ลงได้ถึง 35% 

อีกทั้งในไตรมาสที่ 4 นี้ ธปท. มีแนวทางการจัดการปัญหาเศรษฐกิจนอกระบบและกลุ่มทุนเทาซึ่งยกระดับความเข้มงวดขึ้นไปอีกขั้น โดยจะกำหนดให้การฝากเงินสดเกิน 5 ล้านบาท รวมถึงการนำธนบัตรมูลค่าสูงมาแลกเป็นธนบัตรย่อยในปริมาณมาก ต้องมีการชี้แจงที่มาที่ไปของเงินอย่างชัดเจน 

นอกจากนี้ยังได้ประสานความร่วมมือเพื่อตรวจสอบธุรกรรมทองคำที่ผิดปกติ ซึ่งช่วยลดปริมาณการเบิกทองคำจากร้านทองลงได้อย่างมหาศาล จากเดิมเฉลี่ยเดือนละ 4,000 กิโลกรัม เหลือเพียงประมาณ 700 กิโลกรัมในปัจจุบัน ควบคู่ไปกับการเดินหน้าปิดบัญชีที่เกี่ยวข้องกับพนันออนไลน์ไปแล้วกว่าหลายพันบัญชี

สำหรับความคืบหน้าการออกเกณฑ์กำกับดูแลสินเชื่อรูปแบบ “ซื้อก่อนจ่ายทีหลัง” หรือ Buy Now Pay Later (BNPL) นายวิทัย ยอมรับว่าเป็นเรื่องที่มีความซับซ้อนสูง เนื่องจากมีผู้ประกอบการหลากหลายประเภทและมีรูปแบบธุรกรรมที่แตกต่างกันอย่างมาก ทั้งการให้วงเงินผ่านแอปพลิเคชันหรือการให้เบิกเป็นเงินสดได้ ซึ่งแบงก์ชาติมีความเป็นห่วงอย่างยิ่งต่อวินัยทางการเงินของกลุ่มเยาวชนที่อาจใช้จ่ายเกินตัวจนกลายเป็นปัญหาหนี้สินสะสม 

โดยขณะนี้อยู่ระหว่างการหารือกับผู้ประกอบการเพื่อวางมาตรฐานกลางในการกำกับดูแล แม้ว่ากระบวนการตามกฎหมายในปัจจุบันจะต้องผ่านขั้นตอนการทำประชาพิจารณ์ถึง 2 รอบ ซึ่งใช้เวลารวมอย่างน้อย 3 เดือน แต่ทางแบงก์ชาติยังคงตั้งเป้าหมายที่จะสรุปหลักเกณฑ์และเริ่มขั้นตอนประชาพิจารณ์ให้เห็นความชัดเจนภายในสิ้นปี 2569 นี้ เพื่อควบคุมไม่ให้ปริมาณหนี้เสียจากสินเชื่อประเภทนี้ขยายตัวจนส่งผลกระทบต่อระบบเศรษฐกิจในวงกว้างต่อไป

“เราต้องคุยกับผู้ประกอบการธุรกิจที่เกี่ยวข้องให้จบ แล้วทำ Hearing ซึ่งเดี๋ยวนี้กฎหมายใหม่ต้องทำ 2 ครั้ง รวม 30 วัน ขั้นตอนนี้ใช้เวลาเกือบ 3 เดือนแล้ว อย่างไรก็ตามเราพยายามจะออก Buy Now Pay Later ให้ได้ภายในสิ้นปีนี้” นายวิทัย กล่าวทิ้งท้าย

รายงานพิเศษ โดย นางสาวธีรดา สุนทรพจน์ บรรณาธิการหุ้นและการเงิน The Better