รัฐบาลทั่วโลกกำลังผลักดันให้มีการดึงดูดโครงสร้างพื้นฐานด้านการประมวลผล AI แต่ต้องเผชิญกับความต้องการทรัพยากรของ Data centre และการต่อต้านจากคนในท้องถิ่นที่เพิ่มมากขึ้น
Data centre ซึ่งเป็นหมู่อาคารขนาดใหญ่ที่อัดแน่นไปด้วยชิปเฉพาะทางที่ต้องการพลังงานและน้ำจำนวนมาก ทำให้เกิดเกิดกระแสการคัดค้านจากคนในท้องถิ่นทั่วโลก
ความกังวลของผู้มีสิทธิเลือกตั้งได้กระตุ้นให้รัฐบาลท้องถิ่นและรัฐบาลกลางดำเนินการ ในขณะที่นักเคลื่อนไหวชาวอเมริกันได้เรียกร้องให้มีการประท้วงทั่วประเทศไปเมื่อวันที่ 18 กรกฎาคมที่ผ่านมา แต่ความเคลื่อนไหวจะไม่หยุดแค่นั้น
นี่คือประเด็นสำคัญบางประการที่ควรรู้เกี่ยวกับการถกเถียงเรื่อง Data centre
ข้อคัดค้านคืออะไร?
การต่อต้าน Data centre จากสหรัฐอเมริกาไปจนถึงอินเดีย มักจะมุ่งเน้นไปที่สามประเด็นหลัก ได้แก่ ที่ดิน พลังงาน และน้ำ
Data centre สามารถครอบครองพื้นที่ขนาดใหญ่ได้ โดยสถานที่ตั้งของ Meta's Prometheus ในรัฐโอไฮโอ มีขนาด "ส่วนสำคัญของพื้นที่ของแมนฮัตตัน"
ในประเทศที่มีการคุ้มครองทรัพย์สินไม่เข้มแข็งนัก บางคนได้ร้องเรียนว่าถูกละเลยเพื่อเปิดทางให้กับการก่อสร้างด้านเทคโนโลยี ซึ่งรวมถึงเกษตรกรชาวอินเดียในรัฐอานธรประเทศทางตอนใต้ ดังที่สำนักข่าวเทคโนโลยี Rest of World รายงานในเดือนเมษายน
ขณะเดียวกัน Data centre ที่เต็มไปด้วยชิปคุณภาพสูงสามารถใช้พลังงานได้เทียบเท่ากับพลังงานของเมืองหนึ่งเมือง
จากข้อมูลของ Epoch AI ซึ่งเป็นผู้ติดตามข้อมูลอุตสาหกรรม Data centre มที่ชื่อ Prometheus ใช้พลังงาน 630 เมกะวัตต์ ซึ่งเทียบเท่ากับบ้านเรือนของชาวอเมริกันประมาณครึ่งล้านหลัง
สำนักข่าว Bloomberg พบในการวิเคราะห์เมื่อเดือนกันยายน 2025 ว่าค่าไฟฟ้าอาจสูงขึ้นถึง 267% ในพื้นที่ของสหรัฐฯ ที่มี Data centre ตั้งอยู่หนาแน่น
และเครื่องกำเนิดไฟฟ้าแบบออฟกริดของบริษัทต่างๆ เช่น กังหันก๊าซของ SpaceXAI ที่โรงงาน Colossus ในเมืองเมมฟิส ก็ได้รับเสียงร้องเรียนเช่นกัน
กลุ่มรณรงค์ NAACP ได้ยื่นฟ้องทางกฎหมายในเดือนเมษายน โดยกล่าวหาว่ากังหันเหล่านี้ก่อให้เกิดมลพิษในย่านที่อยู่อาศัยของคนผิวดำเป็นส่วนใหญ่
เนื่องจากชิปจะร้อนขึ้นขณะทำงาน Data centre จึงต้องการระบบระบายความร้อน ซึ่งส่วนใหญ่ใช้น้ำ
แม้ว่าปริมาณน้ำที่ใช้จริงจะน้อยมาก – ประมาณ 0.3% ของปริมาณน้ำทั้งหมดในสหรัฐอเมริกา ตามข้อมูลจากนิตยสารอิเล็กทรอนิกส์ IEEE Spectrum – แต่ Data centre หลายแห่งถูกสร้างขึ้นในพื้นที่ที่ประสบปัญหาการขาดแคลนน้ำอยู่แล้ว
ข้อร้องเรียนอื่นๆ เกี่ยวกับศูนย์ข้อมูล ได้แก่ การปล่อยก๊าซคาร์บอน เสียงดัง และการสั่นสะเทือนความถี่ต่ำมาก หรือ "อินฟราซาวด์" ที่สามารถรู้สึกได้ในร่างกาย
ผู้คนตอบสนองอย่างไร?
กลุ่มรณรงค์ชาวอเมริกัน Humans First ได้เรียกร้องให้มีการ "วันประท้วงระดับชาติ" ต่อต้าน "การสร้างศูนย์ข้อมูลอย่างไม่รับผิดชอบ" ในวันเสาร์ที่ 18
ยังไม่ชัดเจนล่วงหน้าว่าจะมีกี่คนที่ปฏิบัติตามคำเรียกร้องจากกลุ่มอนุรักษ์นิยมนี้ ซึ่งเกิดขึ้นหลังจากมีการต่อต้านในระดับท้องถิ่นเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องทั่วสหรัฐอเมริกาเป็นเวลาหลายเดือน
นอกเหนือจากการต่อต้านในระดับประชาชนต่อศูนย์ข้อมูลแล้ว องค์กรไม่แสวงหาผลกำไรด้านความปลอดภัย The Soufan Group ในเดือนพฤษภาคมได้เน้นย้ำถึง "การเพิ่มขึ้นของภัยคุกคามโดยตรงต่อบุคคลที่ถูกมองว่าเป็นผู้ผลักดันเทคโนโลยี (AI) ไปข้างหน้า" ในสหรัฐอเมริกา
เหตุการณ์สำคัญสองเหตุการณ์ในปีนี้ ได้แก่ การโจมตีด้วยระเบิดเพลิงใส่บ้านของแซม อัลต์แมน ประธานบริษัท OpenAI และการโจมตีด้วยปืนใส่บ้านของนักการเมืองในเมืองอินเดียนาโพลิส
นอกเหนือจากอเมริกาแล้ว นักรณรงค์ทั่วยุโรปได้คัดค้านโครงการศูนย์ข้อมูลด้วยเหตุผลต่างๆ ตั้งแต่ความกังวลด้านสิ่งแวดล้อมไปจนถึงการอ้างว่ารัฐบาลให้ความช่วยเหลือที่ไม่เหมาะสม เช่น การดำเนินคดีทางกฎหมายในภูมิภาคอารากอนของสเปนต่อการสร้าง Data centre ขนาดใหญ่ของ Amazon
และในญี่ปุ่นที่มีประชากรหนาแน่น การขาดแคลนพื้นที่ทำให้มีการวางแผนโครงการในหรือใกล้กับย่านที่อยู่อาศัย
เรื่องนี้กระตุ้นให้เกิดการดำเนินคดีทางกฎหมายจากผู้อยู่อาศัยบางส่วน เช่น การฟ้องร้อง Data centre แห่งใหม่ที่เสนอในเมืองอินไซ ซึ่งเป็นเมืองชานเมืองของโตเกียว ซึ่งปัจจุบันมีศูนย์ข้อมูลอยู่แล้ว 10 แห่ง
รัฐบาลเข้ามาแทรกแซง
นายกรัฐมนตรีแอนโทนี อัลบานีสของออสเตรเลียให้คำมั่นว่าจะออกกฎหมายบังคับให้ Data centre ต้องป้อนพลังงานเข้าสู่ระบบไฟฟ้ามากกว่าที่ใช้ และลดการใช้น้ำให้น้อยที่สุด
เขากล่าวเมื่อสัปดาห์ที่แล้วว่า ประเทศออสเตรเลีย "ไม่สามารถยอมรับการเติบโตอย่างรวดเร็วในระยะสั้นของการใช้จ่ายเงินทุนและการก่อสร้างได้"
นอกจากนี้ ในสัปดาห์นี้ นิวยอร์กกลายเป็นรัฐแรกในสหรัฐฯ ที่ประกาศระงับโครงการ Data centre ขนาดใหญ่แห่งใหม่เป็นการชั่วคราว โดยอ้างถึงปัญหาการใช้พลังงานและน้ำอย่างสิ้นเปลือง
แต่ผู้ว่าการรัฐเมน เจเน็ต มิลส์ ได้ใช้สิทธิ์วีโต้ยับยั้งการระงับโครงการในลักษณะเดียวกันเมื่อเดือนเมษายน โดยอ้างถึงผลกระทบทางเศรษฐกิจ
ในยุโรป อัมสเตอร์ดัมได้ประกาศระงับการก่อสร้าง Data centre แห่งใหม่เนื่องจากความกังวลเรื่องพื้นที่และพลังงาน
และเดนมาร์กได้จัดให้ Data centre อยู่ในลำดับความสำคัญท้ายสุดของการเข้าถึงไฟฟ้า โดยเตือนถึงภาระที่อาจเกิดขึ้นกับระบบไฟฟ้าของประเทศ
Agence France-Presse
Photo - พนักงานฝ่ายปฏิบัติการกำลังทำงานอยู่ที่ Data centre ของบริษัท OVHcloud ในเมืองรูแบ็กซ์ ทางตอนเหนือของฝรั่งเศส เมื่อวันที่ 3 เมษายน 2568 (ภาพโดย Sameer Al-DOUMY / AFP)