'รง ฌุน' นักการเมืองเขมรผู้กล้าท้าชน'ระบอบฮุน'โจมตี'ฮุน เซน'ขายแผ่นดินกัมพูชาให้เวียดนาม

'รง ฌุน' นักการเมืองเขมรผู้กล้าท้าชน'ระบอบฮุน'โจมตี'ฮุน เซน'ขายแผ่นดินกัมพูชาให้เวียดนาม

ในเวลานี้ ชื่อของ รง ฌุน (រ៉ុង ឈុន) นักการเมืองฝ่ายตรงข้ามกับรัฐบาลระบอบฮุนกำลังถูกถูกถึงอย่างมากทั้งในกัมพูชาและโดยสื่อต่างประเทศที่วิพากษ์รัฐบาลกัมพูชา

รง ฌุน เกิดที่ตำบลตาลอน จังหวัดกันดาล ในปี 1969 เป็นบุตรคนที่สี่จากพี่น้องห้าคน ในปี 1993 เขาสำเร็จการศึกษาจากมหาวิทยาลัยหลวงพนมเปญด้วยปริญญาตรีสาขาคณิตศาสตร์ จากนั้นเขาเริ่มสอนที่โรงเรียนมัธยมในตาลอน เขาได้ก่อตั้งสมาคมครูอิสระกัมพูชา (CITA) ในเดือนมีนาคม 2000 ร่วมกับครูอีกกว่า 30 คน เพื่อเรียกร้องค่าจ้างที่ดีขึ้นและสิทธิที่มากขึ้น

แต่ต่อมา รง ฌุนถูกจับกุมเมื่อวันที่ 15 ตุลาคม 2005 ในจังหวัดบันเตียเมียนเจย เขาถูกตั้งข้อหาหมิ่นประมาทนายกรัฐมนตรีฮุน เซนจากคำแถลงเกี่ยวกับข้อตกลงชายแดนกับเวียดนามที่ฮุน เซนรลงนามเมื่อวันที่ 12 ตุลาคม 2005 ซึ่งทำให้ฮุน เซนถูกโจมตีว่ายกแผ่นดินกัมพูชาให้เวียดนาม และถูกคุมขังโดยไม่ได้รับการพิจารณาคดีในเรือนจำเปรยซาร์จนถึงเดือนมกราคม 2006 หลังจากนั้นเขาได้รับการปล่อยตัวโดยการประกันตัว 

หลังจากนั้น รง ฌุนเคลื่อนไหวด้านสิทธิแรงงาน โดยในปี 2010 เขาแสดงความกังวลเกี่ยวกับร่างกฎหมายเกี่ยวกับสหภาพแรงงาน โดยเฉพาะอย่างยิ่งเกี่ยวกับการที่สหภาพแรงงานจะต้องรายงานสถานะทางการเงินต่อรัฐบาลทุกปี และผู้นำสหภาพแรงงานจะต้องรับผิดชอบทางกฎหมายหากการประท้วงกลายเป็นความรุนแรง จนกระทั่งในปี 2012 เขาถูกเรียกตัวไปสอบสวนที่ศาลจังหวัดกันดาล หลังจากมีข้อกล่าวหาว่าเขายุยงให้พนักงานโรงงานตัดเย็บเสื้อผ้าไท่หยางทำการประท้วงอย่างผิดกฎหมาย

ระหว่างการประท้วงในกัมพูชาปี 2013–2014 รง ฌุนเป็นผู้นำการประท้วงหยุดงานครั้งแรกของคนงานตัดเย็บเสื้อผ้าประมาณ 300,000 คน ซึ่งประท้วงร่วมกับสมาชิกพรรคฝ่ายค้านพรรคสงเคราะห์ชาติกัมพูชา (CNRP) ในกรุงพนมเปญ หลังจากการปราบปรามการประท้วงอย่างรุนแรง รง ฌุนถูกเรียกตัวไปสอบสวนพร้อมกับสม รังสีและ กึม สุขา มีประชาชน 5,000 คนประท้วงอยู่หน้าศาลเพื่อแสดงการสนับสนุน ในวันที่ 21 มกราคม รง ฌุนถูกจับกุมชั่วคราวพร้อมกับนักกิจกรรมอีก 10 คน ในเดือนพฤศจิกายน เขาและยาง โสภรจากพันธมิตรสหภาพแรงงานกัมพูชา ถูกศาลเทศบาลกรุงพนมเปญสั่งห้ามไม่ให้พบปะกับผู้นำสหภาพแรงงานคนอื่นหรือเข้าร่วมการชุมนุม
 
รง ฌุนเข้าร่วมคณะกรรมการการเลือกตั้งแห่งชาติกัมพูชาที่เพิ่งก่อตั้งขึ้นใหม่ในปี 2015 ในฐานะสมาชิกพรรค CNRP ภายใต้ข้อตกลงเพื่อยุติการคว่ำบาตรรัฐสภาของพรรค CNRP ที่ดำเนินมานานหนึ่งปี ในระหว่างที่ดำรงตำแหน่งในคณะกรรมการ เขาถูกดำเนินคดีในข้อหา "เจตนาใช้ความรุนแรง" ตั้งแต่ปี 2014  แต่องค์กรสิทธิมุนษยชน Human Rights Watch ตอบโต้ว่าการกล่าวหาต่อรง ฌุนนั้น "ไม่มีมูลความจริง" รง ฌุนลาออกจากตำแหน่งหลังจากสองปี เพื่อประท้วงการที่รัฐบาลระบอบฮุนทำการยุบพรรค CNRP และกฎหมายที่จัดสรรที่นั่งในรัฐสภาให้กับพรรคเล็กอื่นๆ เมื่อเขาพยายามกลับไปดำรงตำแหน่งในกระทรวงศึกษาธิการในเดือนมกราคม 2018 เขาได้รับแจ้งว่าถูกไล่ออกเนื่องจากขาดงานโดยไม่ได้รับอนุญาต แต่รง ฌุนกล่าวหาว่าการไล่ออกครั้งนี้ว่าเป็นการกลั่นแกล้งทางการเมือง จากนั้นเขาก็กลับไปร่วมงานกับ CITA ในฐานะที่ปรึกษาในเดือนเดียวกัน 

ในปี 2018 รง ฌุนยังโจมตีระบอบฮุนที่เอื้อประโยชน์ให้เวียดนาม โดยทำการนำนักกิจกรรมและนักศึกษาไปตรวจสอบแนวชายแดนกัมพูชา-เวียดนาม โดยเขากล่าวว่าทางการเวียดนามมักละเมิดบูรณภาพดินแดนของกัมพูชา “เราไม่ได้พูดถึงแผนที่ เรากำลังพูดถึงผืนดินจริง ๆ ซึ่งมีพยานที่ยังมีชีวิตอยู่ คือประชาชน พยานที่สองคือภูมิศาสตร์ เราเห็นว่าพื้นที่บรรพบุรุษมีหลุมฝังศพและหมู่บ้านของผู้คนที่อาศัยอยู่ที่นั่นมาตั้งแต่บรรพบุรุษของพวกเขา ผมทำงานนี้มานานแล้ว เราสังเกตเห็นว่า (เวียดนาม) ไม่เคยมีเจตนาที่ดีกับเราในเรื่องบูรณภาพดินแดนเลย”

ในปี 2020 รง ฌุน มีคำแถลงที่ระบุว่าชาวบ้านบางส่วนในตำบลตระเปียงพลอง อำเภอปอนเญียแกรก จังหวัดตโบงขมุม สูญเสียที่ดินเนื่องจากการรุกล้ำของทางการเวียดนาม และยังเน้นย้ำว่าเส้นแบ่งเขตแดนในบางจุดถูกฝ่ายเวียดนามเลื่อนเข้าไปในดินแดนกัมพูชาประมาณ 500 เมตร เขากล่าวอ้างว่าสิ่งที่เขาเขียนในแถลงการณ์นั้นอ้างอิงจากคำพูดของตัวแทนจากกว่า 100 ครอบครัว ทำให้ท่านนายกรัฐมนตรีฮุน เซน สั่งการให้รัฐมนตรีอาวุโส วา กิม ฮง ผู้รับผิดชอบกิจการชายแดน ไปตรวจสอบข้อเท็จจริง ซึ่ง วา กิม ฮง อ้างว่าหลังจากพูดคุยกับช่าวบ้านแล้วไม่พบว่าคำแถลงของ รง ฌุน เป็นความจริง

หลังจากออกแถลงการณ์ในฐานะตัวแทนขององค์กร Cambodian Watchdog รง ฌุนถูกตำรวจจับกุมที่บ้านพักในกรุงพนมเปญในคืนวันที่ 31 กรกฎาคม 2020 โดยทางการกัมพูชาอ้างว่ารง ฌุนกระทำความผิดและบิดเบือนความจริงเกี่ยวกับปัญหาชายแดน โดยเขาถูกคุมขังอยู่ที่เรือนจำเปรยสารในข้อหาปลุกปั่นให้เกิดความวุ่นวายในระบบความมั่นคงทางสังคม

ก่อนหน้านี้ ขณะที่รง ฌุนยังมีอิสระอยู่ เขายังเคยแสดงความกังวลว่าทหารเวียดนามตั้งค่ายอยู่ในพื้นที่ชายแดน ซึ่งอาจก่อให้เกิดความเสียหายต่อดินแดนกัมพูชาได้ ผู้สังเกการณ์ชายแดนรายนี้วางแผนที่จะไปตั้งค่ายในพื้นที่ของเวียดนามเช่นกัน แต่ถูกทางการจับกุมก่อนเดินทางไปถึง ส่วนเรื่องค่ายทหารของเวียดนามนั้น รัฐบาลยังไม่ได้แสดงมาตรการใดๆ ที่เป็นรูปธรรม หรือบังคับให้เวียดนามรื้อถอนเต็นท์ออกไป และรง ฌุนเคยกล่าวว่า หน่วยงานปกครองท้องถิ่นหรือกระทรวงมหาดไทยดูเหมือนจะไม่ได้เร่งดำเนินการรายงานเกี่ยวกับกรณีเต็นท์เวียดนามในดินแดนกัมพูชา 

การจับกุมครั้งนี้ถูกประณามโดยกลุ่มภาคประชาสังคมของกัมพูชา สหพันธ์สหภาพแรงงานระดับโลกหลายแห่ง องค์กรสิทธิมนุษยชน และสหประชาชาติ การพิจารณาคดีของรง ฌุนเริ่มต้นขึ้นเมื่อวันที่ 15 มกราคม 2021 โดยมีนักการทูตหลายคนและผู้แทนข้าหลวงใหญ่แห่งสหประชาชาติว่าด้วยสิทธิมนุษยชนเข้าร่วมสังเกตการณ์ เมื่อวันที่ 12 พฤศจิกายน 2021 เขาได้รับการปล่อยตัวจากเรือนจำหลังจากศาลอุทธรณ์ระงับโทษบางส่วนของเขา

ต่อมา รง ฌุนเป็นที่ปรึกษาคนสำคัญของพรรคพลังชาติ ซึ่งเป็นพรรคฝ่ายค้าน แต่เมื่อวันที่ 5 พฤษภาคม 2025 เขาถูกตัดสินว่ามีความผิดในข้อหายุยงปลุกปั่นและถูกตัดสินจำคุก 4 ปี เมื่อวันที่ 19 มิถุนายน 2026 ศาลฎีกายืนยันคำตัดสินว่ามีความผิดในข้อหายุยงปลุกปั่น แต่ระงับโทษจำคุกส่วนที่เหลือ ส่งผลให้เขาถูกห้ามไม่ให้ยุ่งเกี่ยวกับการเมืองเป็นเวลา 5 ปี และห้ามเดินทางไปต่างประเทศเป็นเวลา 3 ปี 

ทั้งนี้ สมาพันธ์สหภาพแรงงานระหว่างประเทศ (ITUC) และ Human Rights Watch ได้ออกจดหมายแยกกันเรียกร้องให้รัฐบาลฮุน มาเนต ปล่อยตัว รง ฌุน เป็นอิสระอย่างเต็มที่ และปล่อยตัวนักกิจกรรมอนุรักษ์ธรรมชาติรุ่นเยาว์อีก 5 คนที่ถูกศาลกัมพูชาตัดสินจำคุกในข้อหาเคลื่อนไหวเพื่อสิ่งแวดล้อมและสังคม

โดยทีมข่าวต่างประเทศ The Better

Photo - รง ฌุน (กลาง) ที่ปรึกษาของพรรคพลังชาติ กล่าวปราศรัยต่อผู้สนับสนุนนอกศาลฎีกาในกรุงพนมเปญ เมื่อวันที่ 19 มิถุนายน 2026 (Photo by TANG CHHIN SOTHY / AFP)
 

TAGS: #รงฌุน #กัมพูชา #ฮุนเซน