กิลเบิร์ต ด็อกเทอโรว(Gilbert Doctorow) นักประวัติศาสตร์และนักวิเคราะห์กิจการระหว่างประเทศ ผู้เชี่ยวชาญด้านรัสเซีย ให้สัมภาษณ์กับช่องของ Glenn Diesen (นักรัฐศาสตร์ชาวนอร์เวย์ นักวิจารณ์การเมืองและนักการเมือง ปัจจุบันดำรงตำแหน่งศาสตราจารย์ประจำภาควิชาธุรกิจ ประวัติศาสตร์ และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยนอร์เวย์ตะวันออกเฉียงใต้) โดยด็อกเทอโรวได้วิเคราะห์อย่างละเอียดเกี่ยวกับผลกระทบที่ซับซ้อนของสงครามอิหร่าน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในแง่ของมุมมองและผลกระทบต่อรัสเซีย จีน และภูมิทัศน์ทางภูมิรัฐศาสตร์ในวงกว้าง
ด็อกเทอโรวแสดงทัศนะว่า ปฏิกิริยาอย่างเป็นทางการของรัฐบาลรัสเซียเครมลินนั้นเงียบงันอย่างน่าประหลาดใจ โดยมีการแสดงความคิดเห็นต่อสาธารณะน้อยมากจากประธานาธิบดี วลาดิมีร์ ปูติน และรัฐมนตรีต่างประเทศ เซอร์เก ลาฟรอฟ
สื่อรัสเซียและชนชั้นนำทางการเมืองแสดงความคิดเห็นที่แตกต่างกัน โดยมีการวิพากษ์วิจารณ์อย่างเปิดเผยต่อกลยุทธ์ "สงครามบั่นทอนกำลัง" (war of attrition) ที่ปูตินดำเนินการอย่างระมัดระวัง แต่มีแรงกดดันภายในรัสเซียให้พิจารณาใหม่เกี่ยวกับยุทธวิธีทางทหารที่เชื่องช้า เพื่อหันมาใช้แนวทางที่แข็งกร้าวมากขึ้น รวมถึงการหารือเกี่ยวกับพันธมิตรป้องกันสามฝ่ายที่อาจเกิดขึ้น ซึ่งเกี่ยวข้องกับรัสเซีย จีน และเกาหลีเหนือ (บทบาทของเกาหลีเหนือเป็นที่น่าสังเกตในฐานะ "ผู้กระทำ" ที่จัดหาอาวุธยุทโธปกรณ์ ซึ่งอาจเป็นโดรนใต้น้ำ ให้กับอิหร่าน ซึ่งแตกต่างจากท่าทีที่เน้นคำพูดมากกว่าของรัสเซียและจีน)
"ทั้งรัสเซียและจีนเท่าที่เราทราบ และผมระมัดระวังมากเกี่ยวกับเรื่องนี้ เพราะยากที่จะบอกได้ว่าความรู้ของเราถูกต้องมากแค่ไหน เนื่องจากทุกอย่างถูกเก็บเป็นความลับ แต่เมื่อพิจารณาจากการขาดข้อกล่าวหาต่อรัสเซียและจีนว่าให้การสนับสนุนอิหร่านอย่างมีนัยสำคัญ เราจึงสามารถสันนิษฐานได้ว่าไม่มีการสนับสนุนอิหร่านอย่างมีนัยสำคัญ เราได้ยินมาว่าอเมริกาตกใจ วอชิงตันตกใจที่รัสเซียอาจให้การสนับสนุนอิหร่านผ่านหน่วยข่าวกรองทางทหาร ... นั่นคือทั้งหมดที่เราเห็น อิสราเอลกล่าวว่าเมื่อวานนี้พวกเขาได้ระเบิดเรือที่บรรทุกอาวุธรัสเซียไปอิหร่าน รัสเซียปฏิเสธว่าเรือเหล่านั้นบรรทุกอาวุธใดๆ หรือเรือในเย็นวันนั้นเป็นเรือรัสเซีย แต่ เอ่อ นอกเหนือจากนั้น เราไม่ได้ยินคำพูดใดๆ เกี่ยวกับการจัดหาอาวุธรัสเซียเลย ดังนั้นความหมายของพันธมิตรหรือข้อตกลงความร่วมมือคืออะไร ความหมายของการที่อิหร่านอยู่ในองค์การความร่วมมือเซี่ยงไฮ้คืออะไร ผมว่า ณ จุดนี้ คำตอบคือศูนย์" ด็อกเทอโรว กล่าว
ด็อกเทอโรว กล่าวว่า ทั้งกลุ่ม BRICS และองค์การความร่วมมือเซี่ยงไฮ้ (SCO) ซึ่งอิหร่านเป็นสมาชิกหรือผู้เข้าร่วม ต่างถูกมองว่าไม่มีประสิทธิภาพหรือ "ไร้ค่า" ในแง่ของการสนับสนุนทางทหารหรือทางการเมืองที่มีความหมายต่ออิหร่าน และรัสเซียและจีนไม่ได้ให้ความช่วยเหลือทางทหารแก่อิหร่านอย่างเป็นรูปธรรม ซึ่งแสดงให้เห็นถึงความอ่อนแอหรือความไม่สนใจที่จะสนับสนุนรัฐบาลเตหะรานอย่างเต็มที่ท่ามกลางความขัดแย้ง
"ผมกำลังฟังทีวีรัสเซียอยู่ พวกเขากำลังพูดถึงกลุ่ม BRICS ในแง่ที่พวกเราคาดไม่ถึงเลยหลังจากฟังการสนทนาของพวกเขาหลังจากสิ่งที่เกิดขึ้นในสองสัปดาห์ที่ผ่านมา พวกเขากำลังยอมรับโดยปริยายว่า BRICS ไม่มีค่าอะไรเลย และผมอยากจะบอกเรื่องนี้กับเพื่อนร่วมงานของเราทุกคน ถ้าพวกรัสเซียพูดอย่างนั้น ทำไมพวกเขาถึงพูดอย่างนั้นล่ะ? พวกเขาเห็นมาก่อนแล้วว่าสหรัฐอเมริกาได้ล้มล้าง BRICS โดยการคว่ำบาตร 50% กับประเทศที่ค้าขายน้ำมันรัสเซีย และมันก็ได้ผล อินเดียเลิกซื้อน้ำมันรัสเซียทั้งหมด นั่นเป็นเรื่องในอดีต ตอนนี้พวกเขากำลังพูดถึง BRICS เฉยๆ คุณรู้ไหมว่า BRICS ไม่ได้มีเจตนาที่จะต่อต้านอเมริกาเลย นี่คือสิ่งที่พวกรัสเซียพูดในโทรทัศน์ของรัฐ BRICS ถูกสร้างขึ้นเพื่อสร้างกรอบการทำงานทางเลือกที่จะประสบความสำเร็จในที่สุดสำหรับ IMF และองค์การการค้าโลกที่กำลังล้มเหลว รวมถึงโครงสร้างอื่นๆ ที่มีมาตั้งแต่หลังสงครามโลกครั้งที่สอง และจะเป็นระเบียบใหม่ ตอนนี้ฝ่ายรัสเซียไม่ได้พูดอย่างนั้นอีกแล้ว นี่แหละคือคำอธิบายว่าทำไม ปีที่แล้ว หรืออาจจะสองปีที่แล้ว ในการประชุมครั้งสุดท้ายของกลุ่ม BRICS การประชุมที่คาซาน ... เมื่อเราค้นพบว่าจะไม่มีทางเลือกอื่นนอกเหนือจากอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราที่มีอยู่ จะไม่มีเงิน BRICS อีกต่อไป และนี่ดูแปลก แต่ไม่มีใครเน้นย้ำเป็นพิเศษ และตอนนี้ก็ชัดเจนแล้วว่าทำไม เพราะรัสเซียเข้าใจเรื่องนี้มาตั้งแต่ตอนนั้น แต่ไม่เคยพูดออกมาดังๆ ว่าเงิน BRICS แทบจะไม่มีค่าอะไรเลย" ด็อกเทอโรว กล่าว
สิ่งที่เกิดขึ้นกับ BRICS ด็อกเทอโรวชี้ว่าเป็นเพราะระบบพันธมิตรเองก็กำลังแตกแยก ไม่เพียงแต่ในฝั่งตะวันตก (นาโต, สหภาพยุโรป) แต่ยังรวมถึงภายในกลุ่มประเทศตะวันออกด้วย ซึ่งก่อให้เกิดสถานการณ์โลกที่วุ่นวาย
"นั่นคือสิ่งที่เกิดขึ้นจากเรื่องนี้ และผมคิดว่าองค์การความร่วมมือเซี่ยงไฮ้ก็ไม่ได้ดีขึ้นมากนัก ถึงแม้ว่าในการประชุมครั้งสุดท้ายจะชัดเจนว่ารัสเซียและจีนกำลังมองหาที่จะลงทุนในเรื่องนี้มากขึ้น ในฐานะเครื่องมือหลักในการขับเคลื่อนการกำกับดูแลโลกใหม่ มากกว่าเงิน BRICS ซึ่งกำลังลดความสำคัญลง ดังนั้นเมื่อเราบอกว่าองค์กรทางตะวันออกและตะวันตก ไม่ว่าจะเป็นนาโต สหภาพยุโรป หรืออะไรก็ตาม กำลังแตกสลาย หรือกำลังเปิดรอยร้าวที่ซ่อนอยู่ ซึ่งมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อวิวัฒนาการในอนาคตของพวกเขา ผมบอกว่าสิ่งที่เราคิดว่าเป็นองค์กรที่รวมตะวันออกเข้าด้วยกัน กลับกลายเป็นว่าแตกสลายไปแล้วเช่นกัน ด็อกเทอโรว กล่าว
โดยทีมข่าวต่างประเทศ The Better
Photo - การประชุมเต็มคณะ “การเสริมสร้างความเข้มแข็งของระบบพหุภาคี กิจการเศรษฐกิจและการเงิน และปัญญาประดิษฐ์” ในการประชุม BRICS ที่รีโอเดจาเนโร ประเทศบราซิล 2025 ภาพจาก Palácio do Planalto (CC0)
