นิด้าโพล เผยผลสำรวจเนื่องใน วันผู้สูงอายุแห่งชาติ พบผู้สูงอายุส่วนใหญ่ไม่มีภาวะซึมเศร้า แต่ยังมีอีกจำนวนหนึ่งที่เผชิญปัญหา ขณะที่กว่า 97% ไม่เคยใช้บริการสายด่วนสุขภาพจิต และส่วนใหญ่ไม่รู้จัก

เนื่องในวันที่ 13 เมษายนของทุกปี ซึ่งตรงกับ วันผู้สูงอายุแห่งชาติ ศูนย์สำรวจความคิดเห็น นิด้าโพล ร่วมกับ Center for Aging Society Research สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ (นิด้า) เปิดเผยผลการสำรวจเรื่อง “ผู้สูงอายุไทยซึมเศร้าหรือไม่ แค่ไหน อย่างไร?” โดยสำรวจประชาชนอายุ 60 ปีขึ้นไป จำนวน 1,310 ตัวอย่างทั่วประเทศ ระหว่างวันที่ 30 มีนาคม – 2 เมษายน 2569

ผลการสำรวจพบว่า ผู้สูงอายุไทยส่วนใหญ่ร้อยละ 76.64 ไม่มีภาวะซึมเศร้า ขณะที่ร้อยละ 16.87 มีภาวะซึมเศร้าระดับเล็กน้อย ร้อยละ 5.19 อยู่ในระดับปานกลาง และมีเพียงส่วนน้อยที่อยู่ในระดับรุนแรงค่อนข้างมาก (ร้อยละ 0.84) และรุนแรงสูง (ร้อยละ 0.46) โดยการประเมินใช้แบบทดสอบ PHQ-9

สำหรับวิธีรับมือเมื่อเกิดภาวะซึมเศร้าในกลุ่มผู้สูงอายุ (จาก 799 ตัวอย่างที่มีอาการอย่างน้อยหนึ่งข้อ) พบว่า วิธีที่นิยมมากที่สุดคือการพูดคุยกับสมาชิกในครอบครัว (ร้อยละ 42.43) รองลงมาคือการออกกำลังกาย (ร้อยละ 36.05) และการพบปะเพื่อนฝูง (ร้อยละ 34.79) นอกจากนี้ยังมีการใช้โซเชียลมีเดีย เช่น Facebook และ LINE รวมถึงกิจกรรมผ่อนคลายอื่น ๆ เช่น ทำสวน ฟังเพลง หรือทำสมาธิ

อย่างไรก็ตาม ประเด็นที่น่ากังวลคือ ผู้สูงอายุร้อยละ 97.50 ไม่เคยติดต่อขอความช่วยเหลือจาก “สายด่วนสุขภาพจิต 1323” โดยในกลุ่มนี้ ร้อยละ 80.36 ระบุว่าไม่รู้จักหมายเลขดังกล่าว ขณะที่บางส่วนแม้รู้จักแต่ไม่มั่นใจว่าจะช่วยแก้ปัญหาได้

ในด้านโครงสร้างประชากร ตัวอย่างส่วนใหญ่อยู่ในช่วงอายุ 60–69 ปี (ร้อยละ 64.89) เป็นเพศหญิงมากกว่าเพศชายเล็กน้อย และกว่าครึ่งไม่ได้ประกอบอาชีพแล้ว โดยรายได้ของผู้สูงอายุจำนวนมากอยู่ในระดับต่ำหรือไม่มีรายได้

ผลสำรวจดังกล่าวสะท้อนให้เห็นว่า แม้ผู้สูงอายุไทยส่วนใหญ่ยังไม่มีภาวะซึมเศร้า แต่ยังคงมีช่องว่างสำคัญด้านการเข้าถึงข้อมูลและบริการช่วยเหลือด้านสุขภาพจิต ซึ่งเป็นประเด็นที่หน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรเร่งประชาสัมพันธ์และสร้างความเชื่อมั่นให้มากขึ้นในอนาคต