สถิติใหม่! คนไทยเป็นเบาหวานเกิน 6 ล้านคน ขึ้นชื่อว่าโรคเงียบ แต่หากสังเกต 5 สัญญาณเตือนเบาหวานตั้งแต่เนิ่นๆ สามารถป้องกันได้

ในขณะที่การรณรงค์ให้คนไทยตระหนักถึงภัยเงียบของโรคเบาหวานยังคงดำเนินต่อเนื่อง จำนวนผู้ป่วยเบาหวานกลับเพิ่มขึ้นทุกปี โดยสถิติล่าสุดในปี 2568 พบว่า คนไทยที่เป็นโรคเบาหวานมีถึง 6.1 ล้านคน และยังมีผู้ที่เป็นเบาหวานอีก 27% หรือประมาณ 1.6 ล้านคน ที่ยังไม่รู้ตัวว่าป่วย

โรคเบาหวานมักไม่แสดงอาการในระยะแรก แต่จะค่อยๆ สะสมจากพฤติกรรมในชีวิตประจำวัน เช่น การบริโภคอาหารมากเกินไป การอ้วนลงพุง ขาดการออกกำลังกาย และความเครียดเรื้อรัง ซึ่งเป็นปัจจัยที่กระตุ้นให้เกิดภาวะ "ดื้ออินซูลิน" ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นของโรคเบาหวานและโรคเรื้อรังอื่นๆ

ในโอกาสวันเบาหวานโลก 14 พฤศจิกายนนี้ โรงพยาบาลวิมุต-เทพธารินทร์ ซึ่งเป็นผู้นำในด้านการแพทย์เชิงป้องกัน ได้เชิญชวนให้ทุกคนหันมาดูแลสุขภาพตัวเอง “รู้ก่อน ปรับก่อน ป้องกันได้” เพื่อห่างไกลจากโรคเบาหวาน

“Theptarin Model” นวัตกรรมการแพทย์เชิงป้องกัน

โรงพยาบาลวิมุต-เทพธารินทร์ มีความเชี่ยวชาญไม่เพียงแต่ในการรักษาโรค แต่ยังเน้นการปรับพฤติกรรมและการดูแลสุขภาพเพื่อป้องกันโรค ก่อนที่ผู้ป่วยจะต้องรักษา ศ.เกียรติคุณ นพ.เทพ หิมะทองคำ อายุรแพทย์ต่อมไร้ท่อ และผู้ก่อตั้งโรงพยาบาลเทพธารินทร์ กล่าวว่า “โรงพยาบาลส่วนใหญ่จะมุ่งเน้นให้ผู้ป่วยกลับมารับบริการ แต่เราในฐานะ ‘Theptarin Model’ มุ่งให้ผู้คนสามารถดูแลตัวเองได้ ซึ่งการให้ความรู้และการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเป็นหัวใจสำคัญในการชะลอและหยุดยั้งโรคเรื้อรัง”

ศ.เกียรติคุณ นพ.เทพ ยังกล่าวเสริมว่า “โรคเบาหวานเป็นปัญหาสุขภาพที่สำคัญอันดับต้นๆ ของประเทศไทย ปัจจุบันคนไทยมีภาวะน้ำหนักเกินและโรคอ้วนถึง 45% หรือ 27.4 ล้านคน และมีคนที่เสี่ยงเป็นเบาหวานในอนาคตอีก 5.7 ล้านคน การเข้าใจกลไกของโรคและเริ่มปรับพฤติกรรมตั้งแต่วันนี้ จะช่วยลดภาระด้านสุขภาพได้ในอนาคต”

“ภาวะดื้ออินซูลิน” จุดเริ่มต้นของเบาหวานประเภท 2

อินซูลินเป็นฮอร์โมนที่ช่วยนำพาน้ำตาลจากเลือดเข้าสู่เซลล์เพื่อใช้เป็นพลังงาน แต่เมื่อร่างกายมีภาวะดื้ออินซูลิน เซลล์จะไม่ตอบสนองต่ออินซูลินตามปกติ ทำให้ตับอ่อนต้องผลิตอินซูลินมากขึ้น แต่ก็ไม่สามารถทำงานได้เต็มที่ ซึ่งนำไปสู่การเป็นโรคเบาหวานในที่สุด

ภาวะดื้ออินซูลินมักเกิดขึ้นโดยที่ไม่รู้ตัว และยังเป็นจุดเริ่มต้นของโรคเรื้อรังอื่นๆ เช่น ความดันโลหิตสูง ไขมันในเลือดผิดปกติ ตับอักเสบจากไขมัน รวมถึงโรคหัวใจและหลอดเลือด สัญญาณเตือนที่ควรระวังมีดังนี้:

1. ไขมันสะสมที่ช่องท้องหรืออ้วนลงพุง การสะสมไขมันบางชนิดอาจทำให้ความไวต่ออินซูลินลดลง และกระตุ้นให้ตับสร้างน้ำตาลกลูโคสเพิ่มขึ้น

2. หิวบ่อย อยากกินของหวานแม้เพิ่งทานอาหาร เพราะภาวะดื้ออินซูลินทำให้กลูโคสไม่สามารถเข้าสู่เซลล์ได้เต็มที่

3. นอนพอแต่ยังไม่สดชื่น หรือรู้สึกเพลียง่าย เพราะระดับน้ำตาลในเลือดไม่คงที่

4. ผิวคล้ำบริเวณคอ รักแร้ ข้อพับ อันเนื่องมาจากอินซูลินที่สูงกระตุ้นการเจริญของเซลล์ผิวหนัง

5. ผลตรวจสุขภาพผิดปกติ เช่น ไตรกลีเซอไรด์สูง ไขมันดีต่ำ หรือความดันโลหิตสูง

ป้องกันได้! ปรับพฤติกรรมวันนี้เพื่อสุขภาพที่ดีในวันหน้า

โรคเบาหวานสามารถป้องกันได้ โดยโรงพยาบาลวิมุต-เทพธารินทร์แนะนำแนวทางการปฏิบัติเพื่อลดความเสี่ยง:

1. ควบคุมอาหาร: ลดการทานน้ำตาลและแป้งขัดขาว กินผักใบเขียว และโปรตีนคุณภาพเพื่อรักษาระดับน้ำตาลในเลือดให้สมดุล

2. ออกกำลังกายสม่ำเสมอ: ควรออกกำลังกายอย่างน้อย 150 นาทีต่อสัปดาห์ โดยเน้นกิจกรรมที่ใช้กล้ามเนื้อ เช่น การเดินเร็วหรือการฝึกเวทเทรนนิ่งเบาๆ

3. ลดน้ำหนัก: น้ำหนักเกินสามารถเพิ่มความเสี่ยงในการดื้ออินซูลิน

4. จัดการความเครียด: ลดความเครียด เพราะฮอร์โมนคอร์ติซอลที่เกิดจากความเครียดเป็นอีกปัจจัยหนึ่งที่กระตุ้นให้ร่างกายดื้ออินซูลิน

ตรวจสุขภาพก่อนโรคถามหา

การตรวจสุขภาพประจำปีและตรวจระดับน้ำตาลในเลือด เป็นจุดเริ่มต้นของการป้องกันโรคเบาหวาน สำหรับผู้ที่มีความเสี่ยงหรือเริ่มมีสัญญาณเตือน ควรปรึกษาแพทย์เพื่อรับการตรวจคัดกรอง เช่น การตรวจ A1C ซึ่งเป็นการวัดน้ำตาลเฉลี่ยในเลือดช่วง 2-3 เดือนที่ผ่านมา หรือการตรวจ OGTT เพื่อประเมินความทนทานต่อระดับน้ำตาลในเลือด

หากได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นโรคเบาหวานแล้ว ควรอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์และปรับพฤติกรรมควบคู่ไปกับการรักษาเพื่อควบคุมระดับน้ำตาลให้คงที่