CAAT เดินหน้ายกระดับสนามบินภูมิภาคและโครงข่ายการบิน หลัง 7 เดือนแรกปี 2569 มีผู้โดยสารรวม 85.16 ล้านคน เพิ่มขึ้น 1.48% ชูแนวคิด “สนามบินเล็ก มาตรฐานไม่เล็ก”

สำนักงานการบินพลเรือนแห่งประเทศไทย (CAAT) เดินหน้ายกระดับความพร้อมสนามบินภูมิภาคและโครงข่ายการบินของประเทศ รองรับการเดินทางทางอากาศที่ขยายตัว แม้ต้องเผชิญสถานการณ์ความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์ โดยช่วงเดือนมกราคม-กรกฎาคม 2569 ไทยมีผู้โดยสารทางอากาศรวม 85.16 ล้านคน เพิ่มขึ้น 1.48% จากช่วงเดียวกันของปีก่อน แบ่งเป็นผู้โดยสารภายในประเทศ 39.26 ล้านคน เพิ่มขึ้น 1.64% และผู้โดยสารระหว่างประเทศ 45.91 ล้านคน เพิ่มขึ้น 1.34%

พลอากาศเอก มนัท ชวนะประยูร ผู้อำนวยการสำนักงานการบินพลเรือนแห่งประเทศไทย (CAAT) กล่าวว่า การเติบโตของการบินภูมิภาคเป็นโอกาสสำคัญในการกระจายการเดินทางและกิจกรรมทางเศรษฐกิจออกจากศูนย์กลาง โดยสนามบินภูมิภาคไม่ได้เป็นเพียงจุดขึ้นลงของอากาศยาน แต่เป็นโครงสร้างพื้นฐานที่เชื่อมโยงประชาชน นักท่องเที่ยว และภาคธุรกิจกับเมืองต่าง ๆ โดยเฉพาะพื้นที่ที่อยู่ห่างจากศูนย์กลางการบินหลัก

ข้อมูลช่วง 7 เดือนแรกของปี 2569 ระบุว่า เที่ยวบินภายในประเทศมี 281,896 เที่ยวบิน เพิ่มขึ้น 1.77% ขณะที่กรมท่าอากาศยานระบุว่า ปี 2568 สนามบินในความรับผิดชอบมีผู้โดยสารรวม 14.23 ล้านคน โดยสนามบินศักยภาพสูง 6 แห่ง ได้แก่ สุราษฎร์ธานี อุบลราชธานี ขอนแก่น นครศรีธรรมราช อุดรธานี และกระบี่ มีผู้โดยสารเฉลี่ย 2,500-5,000 คนต่อวัน สะท้อนความต้องการเดินทางทางอากาศในภูมิภาคที่ยังมีฐานชัดเจน

สำหรับการเดินทางระหว่างประเทศ ช่วงเดือนมกราคม-กรกฎาคม 2569 มีผู้โดยสาร 45.91 ล้านคน เพิ่มขึ้น 1.34% ขณะที่เที่ยวบินระหว่างประเทศมี 263,598 เที่ยวบิน ลดลง 1.63% อย่างไรก็ตาม เส้นทางระหว่างไทยกับยุโรปยังขยายตัว โดยมีเที่ยวบินรวม 16,998 เที่ยวบิน เพิ่มขึ้น 9.02% จากช่วงเดียวกันของปีก่อน ส่วนหนึ่งเป็นผลจากการปรับรูปแบบการให้บริการของสายการบินและความต้องการเดินทางด้วยเที่ยวบินตรงเพิ่มขึ้น

พลอากาศเอก มนัท กล่าวว่า การพัฒนาสนามบินภูมิภาคไม่จำเป็นต้องใช้รูปแบบเดียวกันทุกแห่ง แต่ต้องกำหนดระดับการพัฒนาให้เหมาะสมกับศักยภาพ ความต้องการ และภารกิจของแต่ละพื้นที่ ทั้งด้านขีดความสามารถของสนามบิน ระบบน่านฟ้า การบริหารจราจรทางอากาศ การให้บริการการเดินอากาศ ความพร้อมของสายการบินและบุคลากร รวมถึงระบบคมนาคมเชื่อมต่อสนามบิน

CAAT จึงวางแนวคิด “สนามบินเล็ก มาตรฐานไม่เล็ก” โดยเน้นให้สนามบินทุกระดับมีมาตรฐานความปลอดภัยและความพร้อมที่เหมาะสมกับบทบาท ปริมาณและลักษณะการจราจร รวมถึงความเสี่ยงเฉพาะของแต่ละพื้นที่ พร้อมกำหนดแนวทางกำกับดูแล 4 ด้าน ได้แก่

1. ยกระดับมาตรฐานและความพร้อมของสนามบินภูมิภาค ให้สอดคล้องกับปริมาณและลักษณะการจราจร

2. พัฒนาระบบน่านฟ้าและการบริหารจราจรทางอากาศ เพื่อรองรับปริมาณการใช้งานที่เพิ่มขึ้นอย่างปลอดภัยและมีประสิทธิภาพ

3. นำระบบ Aerodrome Flight Information Service (AFIS) มาใช้ให้เหมาะสมกับลักษณะและความหนาแน่นของการจราจรในแต่ละสนามบิน

4. กำกับดูแลสายการบินและเส้นทางบินใหม่ตามมาตรฐาน โดยพิจารณาความพร้อมของผู้ดำเนินการ อากาศยาน บุคลากร ระบบปฏิบัติการ และความต้องการของตลาด

ขณะเดียวกัน กรมท่าอากาศยานเดินหน้าแนวคิด “Airport For Regional Development” พร้อมออกมาตรการลดค่าบริการขึ้นลงอากาศยานและค่าบริการที่เก็บอากาศยาน 50% ทั้งเส้นทางภายในประเทศและระหว่างประเทศ เพื่อจูงใจให้สายการบินขยายเครือข่ายเข้าสู่ภูมิภาค โดยสายการบินใหม่ได้รับส่วนลด 6 เดือน และเส้นทางบินใหม่ได้รับส่วนลด 1 ปี มีผลตั้งแต่วันที่ 10 สิงหาคม 2569 ถึง 9 สิงหาคม 2570

CAAT ระบุว่า มาตรการดังกล่าวช่วยเสริมการพัฒนาสนามบินภูมิภาคทั้งด้านความพร้อมและโอกาส โดย CAAT รับผิดชอบด้านมาตรฐานและความพร้อมของระบบการบิน ขณะที่มาตรการลดค่าบริการของกรมท่าอากาศยานช่วยลดต้นทุนและสร้างแรงจูงใจให้สายการบินพิจารณาเปิดเส้นทางใหม่หรือเพิ่มความถี่เที่ยวบิน ทั้งนี้ การเปิดเส้นทางและเพิ่มความถี่ยังคงขึ้นอยู่กับการตัดสินใจของสายการบินตามความเหมาะสมทางธุรกิจ

พลอากาศเอก มนัท กล่าวทิ้งท้ายว่า แนวคิด “สนามบินเล็ก มาตรฐานไม่เล็ก” ไม่ได้หมายความว่าสนามบินทุกแห่งต้องเติบโตในรูปแบบเดียวกัน แต่ต้องได้รับการพัฒนาให้เหมาะสมกับศักยภาพและบริบทของพื้นที่ โดยมีมาตรฐานความปลอดภัยเป็นพื้นฐาน เพื่อให้สนามบินทุกระดับสามารถเชื่อมต่อกับโครงข่ายการบินของประเทศ และรองรับการเดินทาง ธุรกิจ และกิจกรรมทางเศรษฐกิจในภูมิภาคได้อย่างเหมาะสม