“ค่าการกลั่นพุ่ง” ไม่ได้ทำให้ราคาหน้าปั๊มแพงขึ้น กรมธุรกิจพลังงานย้ำเป็นเพียงดัชนีตลาดโลก พร้อมศึกษาแผนนำเข้าน้ำมันรัสเซียเพื่อลดภาระพลังงานของประชาชน

นายสราวุธ แก้วตาทิพย์ อธิบดีกรมธุรกิจพลังงาน เปิดเผยว่า ศูนย์บริหารและติดตามสถานการณ์การสู้รบในภูมิภาคตะวันออกกลาง (ศบก.) ได้หารือร่วมกับผู้ประกอบการกลุ่มโรงกลั่นน้ำมันในประเทศ เพื่อชี้แจงข้อสงสัยเกี่ยวกับความผันผวนของราคาน้ำมันและประเด็นค่าการกลั่น (Refinery Margin) ที่ปรับตัวสูงขึ้นในช่วงที่ผ่านมา

นายสราวุธ ระบุว่า จากการตรวจสอบเบื้องต้นของกระทรวงพลังงาน ไม่พบความผิดปกติของค่าการกลั่น โดยการปรับขึ้นดังกล่าวไม่ได้ถูกกำหนดโดยโรงกลั่นหรือภาครัฐ แต่เป็นผลจากกลไกตลาดสากล ซึ่งคำนวณจากส่วนต่างระหว่างราคาน้ำมันสำเร็จรูป เช่น เบนซิน ดีเซล และ LPG ที่อิงตามราคาตลาดภูมิภาค หรือม็อบสิงคโปร์ (MOPS) หักลบกับต้นทุนน้ำมันดิบที่อิงตามกลไกการซื้อขายล่วงหน้าในตลาดโลก

ทั้งนี้ ค่าการกลั่นที่สำนักงานนโยบายและแผนพลังงาน (สนพ.) รายงาน เป็นเพียงดัชนีที่สะท้อนสถานการณ์ของตลาดในช่วงเวลานั้น ซึ่งมีทั้งช่วงที่เป็นบวกและติดลบ และไม่ได้สะท้อนผลกำไรที่แท้จริงของโรงกลั่นเสมอไป

ค่าการกลั่นไม่ได้หมายความว่าโรงกลั่นจะมีกำไรเสมอไป หากโรงกลั่นไม่มีประสิทธิภาพ แม้ค่าการกลั่นจะสูงก็อาจขาดทุนได้ เช่นเดียวกับกรณีที่ซื้อน้ำมันดิบในราคาสูง แต่เมื่อกลั่นเสร็จแล้วราคาน้ำมันสำเร็จรูปในตลาดโลกลดลง โรงกลั่นก็ต้องรับความเสี่ยงจากการขาดทุน” นายสราวุธกล่าว

สำหรับผลกระทบต่อประชาชน อธิบดีกรมธุรกิจพลังงานย้ำว่า ค่าการกลั่นเป็นเพียงตัวชี้วัดส่วนต่างระหว่างราคาน้ำมันดิบและน้ำมันสำเร็จรูปในแต่ละวัน ไม่ได้มีผลโดยตรงต่อราคาขายปลีกที่ประชาชนจ่ายที่สถานีบริการน้ำมัน

โดยราคาขายปลีกหน้าปั๊มจะอิงจากราคาหน้าโรงกลั่น ซึ่งเป็นราคาผลิตภัณฑ์สำเร็จรูป บวกกับภาษีและเงินกองทุนต่าง ๆ ตามกลไกตลาดเสรี อย่างไรก็ตาม ในบางช่วง เช่น ช่วงที่เกิดสถานการณ์ความตึงเครียดหรือสงคราม ราคาน้ำมันสำเร็จรูปอาจปรับตัวสูงขึ้นอย่างรวดเร็วจากความตื่นตระหนกของตลาด แม้ว่าต้นทุนน้ำมันดิบจะยังไม่ปรับเพิ่มขึ้นก็ตาม

นายสราวุธกล่าวเพิ่มเติมว่า รัฐบาลได้มอบหมายให้กระทรวงพลังงานร่วมกับสำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.) ติดตามสถานการณ์ราคาพลังงานอย่างใกล้ชิด พร้อมจัดทำฉากทัศน์ (Scenario) เพื่อเตรียมมาตรการช่วยเหลือประชาชน และนำเสนอให้ ศบก. พิจารณาต่อไป

นอกจากนี้ ยังได้กล่าวถึงความคืบหน้าในการศึกษาทางเลือกนำเข้าน้ำมันจากรัสเซียว่า ในเชิงเทคนิคโรงกลั่นในประเทศไทยสามารถรองรับน้ำมันดิบจากรัสเซียได้ โดยขั้นตอนต่อไปจะเป็นการประสานกับกลุ่มโรงกลั่นและผู้ค้าพลังงาน (เทรดเดอร์) เพื่อพิจารณารายละเอียดการจัดซื้อ ซึ่งเบื้องต้นจะอิงกับราคาน้ำมันดิบเบรนท์ (Brent) เป็นหลัก

ทั้งนี้ แนวทางดังกล่าวถูกมองว่าอาจเป็นอีกหนึ่งทางเลือกในการบริหารต้นทุนพลังงานของประเทศ รวมถึงช่วยกระจายความเสี่ยงจากการพึ่งพาแหล่งน้ำมันในตะวันออกกลาง ซึ่งปัจจุบันกำลังเผชิญข้อจำกัดด้านการขนส่งและการผลิตจากสถานการณ์ความตึงเครียดในภูมิภาค